İran Dışişleri Bakanı Arakçi Türkiye'ye gidiyor: Fidan hangi mesajları iletecek?

Gündemi BBC Türkçe'den takip etmek artık WhatsApp'ta da mümkün. Haberlerimizin doğrudan telefonunuza gelmesi için tıklayın.

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ülkesi ile ABD arasındaki gerilimin arttığı bir dönemde bugün Türkiye'yi ziyaret edecek.

Abbas Arakçi'nin, gerilimin yeni bir sıcak çatışmaya dönmesini istemeyen Türkiye'nin, İran'ın nükleer programından kaynaklanan sorunun diplomasiyle çözümü için taraflarla temaslarını artırdığı sırada Türkiye'de yapacağı temaslar önemli görülüyor.

Arakçi, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile bir araya gelecek.

Fidan ve Arakçi, 14 Ocak ve 28 Ocak'ta yaptıkları telefon görüşmelerinde İran ve ABD arasında artan gerilimi ele almışlardı.

Fidan, Arakçi ile görüşmesinden bir gün önce ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilicisi Tom Barrack ile Ankara'da bir araya geldi.

Görüşmenin içeriğine ilişkin açıklama yapılmadı ama Ankara'da yapılan değerlendirmeler bölgesel gelişmeler kapsamında ABD-İran geriliminin de ele alındığını gösteriyor.

Türk diplomatik kaynaklar: 'Fidan, Arakçi'ye dört mesaj iletecek'

Türk diplomatik kaynaklara göre Fidan, İranlı mevkidaşına dört mesaj iletecek:

Türkiye'nin ABD ile en üst düzeyde yaptığı görüşmelerde de, askeri seçeneğin bölgesel ve küresel risklere yol açacağı görüşünü ilettiği bildiriliyor.

Ankara, taraflar arasında doğrudan görüşmelere geçilmesi için devreye girmeye hazır olduğunu vurguluyor.

ABD ve İran arasında Ocak ayı başından itibaren devam eden gerilim, ABD Başkanı Donald Trump'ın güçlü bir deniz filosunu bölgeye gönderme talimatı vermesi ve müzakereye yanaşmaması durumunda İran'a saldırı emri vereceği tehdidini dile getirmesiyle sıcak çatışma riskine dönüştü.

Süreci başından bu yana yakından takip eden Türkiye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Dışişleri Bakanı Hakan Fidan aracılığıyla İran'a askeri bir operasyon düzenlenmesine karşı olduğunu birçok kez açıkladı.

Bunun yanı sıra hem ABD hem de İran tarafıyla temaslarını artıran Türkiye, sorunun diplomatik yolla çözülmesi gerektiğini, her iki tarafa da gerginliğin azaltılması çağrısında bulundu.

Erdoğan, Trump ve Pezeşkiyan'la telefonda görüştü

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 27 Ocak'ta ABD Başkanı Donald Trump ile bir telefon görüşmesi gerçekleştirdi.

İletişim Başkanlığı'ndan yapılan açıklamada, Erdoğan'ın görüşmede Suriye ve Gazze'deki gelişmeler ile ikili ilişkileri gündeme getirdiği kaydedildi.

İki liderin İran konusunu ele aldıklarına ilişkin bir mesaj bu açıklamada yer almadı.

Türkiye basınında yer alan haberlere göre ise Erdoğan, Trump'a sorunun diyalogla çözümü için Türkiye-ABD-İran liderlerinin katılacağı bir görüşmeye aracılık edebileceğini, gerekirse bunun telekonferans yoluyla yapılabileceğini önerdi.

Bu öneriye ilişkin taraflardan henüz bir yorum gelmedi.

Erdoğan, 22 Ocak'ta da İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ile telefonda görüştü.

İletişim Başkanlığı'nın açıklamasına göre Erdoğan, Pezeşkiyan'a, "Türkiye'nin İran'ın huzur ve istikrarını önemsediğini, Türkiye'nin İran'a dış müdahale senaryolarına hiçbir zaman olumlu yaklaşmadığını" söyledi.

Erdoğan ayrıca, "sorunların çözülmesinin ve bölgede gerilimin tırmanmasının önüne geçilmesinin Türkiye'nin de menfaatine olduğunu" vurguladı.

'Başka yaralar açılmasını istemiyoruz'

Türkiye'nin bu mesajları ABD ile yapılan görüşmelerde de dile getirdiği, sorunun bölgede yeni bir sıcak çatışmaya dönüşmeden çözümlenmesinin herkesin yararına olduğu görüşünü ilettiği bildiriliyor.

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, 20 Ocak'ta ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile telefonda görüşmüştü.

Bakan Fidan, geçen hafta verdiği bir demeçte de, sadece Türkiye'nin değil tüm bölge ülkelerinin yeni bir savaşa karşı olduğunu, bunu ABD ile yapılan temaslarda dile getirdiklerini kaydetmişti.

Fidan, "Suriye'deki, Irak'taki yaraları daha yeni yeni sararken, başka bir büyük yaranın açılmasını açıkçası istemiyoruz. Ama bizim de var gücümüzle bu sorunların çözülmesine yönelik çalışmamız lazım" demişti.

Fidan ayrıca İran ile ABD'nin nükleer dosyada uzlaşabileceklerini ancak Washington'un bunun yanına başka dosyaları da eklediğini kaydetmişti.

Bunların arasında İran'ın balistik füze programını durdurması ve İsrail'in güvenliğini tehlikeye atacak adımlar atmaması da yer alıyor.

Türkiye, İran sınırında önlemler alıyor

Türkiye bir yandan diplomatik girişimlerini sürdürürken, diğer yandan da olası bir sıcak çatışma durumunda yaşanabilecek gelişmelere karşı önlemlerini alıyor.

Bu önlemlerin başında kitlesel bir göç yaşanması olasılığı bulunuyor.

Milli Güvenlik Kurulu, 28 Ocak'ta yaptığı toplantıda İran konusunun ele alındığını duyrdu ve İran'ın istikrarının bölge güvenliği açısından önemine dikkat çekti.

Milli Savunma Bakanlığı (MSB) kaynakları da 29 Ocak'ta yapılan bilgilendirmede, İran-ABD geriliminin yakından takip edildiğini vurguladılar.

Ankara'nın "gerekli tüm tedbirleri aldığını" belirten MSB kaynakları, "Türkiye olarak, tüm çatışmaların bitmesine, bölgemizde huzur ve istikrarın hakim olmasına yönelik çabalarımızı sürdürüyoruz" bilgisini verdiler.

Türkiye ve İran, 560 kilometrelik bir sınırı paylaşıyor.

Ankara, özellikle Afganistan ve Pakistan'dan gelen düzensiz göç hareketlerinin engellenmesi için 2021'de sınıra beton duvar örmeye başladı.

MSB kaynakları, alınan önlemlere ilişkin ayrıntılı bilgi vermedi. Ancak güvenliğin sağlanması için ek bazı adımlarınlar atıldığı belirtiliyor.