Çin'deki dünyanın en büyük iPhone fabrikasında eylem: Foxconn özür diledi

Çin'de dünyanın en büyük iPhone fabrikasında işçilerin, ücretlerinin ödenmesi talebiyle ve fabrikalarda uygulanan karantina koşullarına itiraz ederek eyleme geçmeleri üzerine, Apple tedarikçisi şirket Foxconn ödeme sistemindeki "teknik hata" nedeniyle özür diledi.

İnternette yayılan görüntülerde Zhengzhou kentindeki fabrikada işçilerin dün protesto gösterileri yaptığı görülmüş ve gösteriden canlı yayın yapanlar işçilerin polis tarafından dövüldüğünü aktarmıştı.

BBC'ye konuşan bir işçi sorunun çözüldüğünü söyledi.

Tayvan merkezli şirket Foxconn tarafından işletilen fabrikada 200.000 işçi çalışıyor ve son model iPhone'lar da dahil olmak üzere Apple cihazları üretiyor.

Covid vakalarının artması nedeniyle fabrikada geçen ay karantina uygulanmış, bazı işçiler fabrikadan kaçıp evlerine dönmüştü. Foxconn, dolgun ikramiye vaadiyle yeni işçiler almıştı.

BBC'ye konuşan işçi, ek ikramiyeler ödenmeyecek şekilde bu sözleşmelerin değiştirildiğini ve fabrikada karantina altındayken yiyecek sıkıntısı çekildiğini anlattı.

Foxconn, Perşembe günü bir açıklama yaparak ödeme sisteminde "teknik bir hata" oluştuğunu, yeni işçilere yapılacak ödemenin de "iş ilanlarındakiyle aynı" olduğunu duyurdu.

Şirket, bu durumdan etkilenen işçilerle iletişim halinde olduklarını ve "makul taleplerine ve kaygılarına cevap vermek üzere" elinden geleni yaptığını söyledi.

Eylemler nasıl başladı?

Ekim ayında Zhengzhou'da Covid-19 vakalarındaki artış yüzünden Apple için iPhone telefonları üreten Foxconn şirketi, şehirdeki fabrikasında katı kurallar uygulamaya başladı ve tesisin dışarıyla bağlantısını kesti.

Karantina sırasında fabrikada yaşamak zorunda kaldıklarını ve tesisten ayrılamadıklarını söyleyen işçiler, kötü muamele gördüklerini ve yiyecek kıtlıkları yaşandığını anlattı.

Bunun üzerine bazı işçilerin fabrikayı çevreleyen duvar ve çitleri aşarak tesisten kaçtığını gösteren görüntüler internette yayıldı.

Foxconn daha sonra işçileri fabrikada kalmaya ikna etmeye çalıştı ve yeni işçilere daha yüksek maaş ve yüksek ikramiye teklif etti.

Dünkü eylemden canlı yayında konuşan bir Foxconn işçisi, "Söz verilen ikramiyeyi almayalım diye sözleşmemizi değiştirdiler. Bizi karantinaya aldılar ama yiyecek hiçbir şey vermediler. Eğer taleplerimizi ciddiye almazlarsa biz mücadele etmeye devam edeceğiz" diyordu.

Videolarda eylemler sırasında konuşan bir işçi, bir kişinin polis tarafından dövüldüğü ve ağır yaralandığına şahit olduğunu anlattı.

BBC'ye konuşan ve tesiste yeni çalışmaya başlayan bir işçi eylemlerin yapıldığı noktayı ziyaret ettiğinde "yerde yatan ve kafası kanlar içinde olan bir adam" gördüğünü paylaştı.

İşçi, "İnsanların neden protesto ettiğini tam olarak bilmiyordum ama yeni işçileri Covid pozitif olan eski işçilerle bir arada tutuyorlar" dedi.

Tayvan merkezli Foxconn, Apple'ın en büyük taşeron firması.

Şirketin Zhengzhou fabrikası ise dünyada en çok iPhone üreten tesis.

Şirket, "sıfır-Covid" kuralları kapsamında tesisi Zhengzhou kentinin geri kalanından ayrı tutmaya çalışıyor.

Apple ise Zhengzhou'daki durum yüzünden iPhone 14 dağıtımında yavaşlama olmasını beklediğini ifade ediyor.

Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in "sıfır-Covid" politikasındaki ısrarı ve uygulanan katı tedbirler nedeniyle, bir süredir Çin halkı ve iş dünyası için hayatı zorlaştırdığı yönünden eleştiriliyor.

Uluslararası Para Fonu (IMF), ekonomik büyümesi yavaşlayan Çin'e sıfır-Covid politikasını gevşetme çağrısı yaptı.