Antalya: CHP, Yeşil Sol, TİP yarışı Cumhur ve Millet İttifakı rekabetini nasıl etkileyebilir?

“Antalya için herhangi bir partinin kalesi diyemeyiz. Sağın veya solun kalesi de değildir. Antalya, konjonktürel gidişi değerlendirerek oy verir.”

Antalya Kent Konseyi Başkanı Semanur Kurt, kentteki siyasi denklemi bu sözlerle anlatıyor.

Şehrin sokaklarında bugünlerde son derece canlı bir seçim atmosferi var.

Kurt’un sözleri de bu atmosfer içinde yaşanan kıyasıya rekabeti anlamak açısından ipucu sunuyor.

Geçmişine baktığımızda, çok partili sisteme geçilmesinin ardından Demokrat Parti ve bu geleneğin devamcısı merkez sağ partilerin hep ağırlığı olmuş Antalya’da.

Diğer yandan CHP ve aynı çizgideki partiler de hep önemli bir güce sahip olmuş.

Seçimlerde sarkaç hep hareketli olmuş.

AKP’nin iktidara geldiği 2002 seçimlerinde CHP’nin yüzde 30,9, AKP’nin ise yüzde 21,2 oy aldığı kentte, yıllar içinde AKP gücünü artırmış.

2018 seçimlerine gelindiğinde AKP’nin yüzde 35, CHP’nin 29,1, İYİ Parti’nin yüzde 16,9, MHP’nin yüzde 10,1, HDP’nin ise yüzde 7,3 oy aldığı görülüyor.

2019 yerel seçimlerinde ise CHP yüzde 50,62 ile belediyeyi AKP’nin elinden almış.

Bugün de kentte hem Cumhur İttifakı hem de Millet İttifakı iddialı.

CHP, Yeşil Sol Parti ve Türkiye İşçi Partisi (TİP) arasındaki yarış ise dengeleri etkileme olasılığı açısından dikkat çekici görülüyor.

AKP etkili çalışma yürütüyor

Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP)kentte etkili bir kampanya yürütüyor.

Parti teşkilatları, sahadaki toplantılardan sosyal medya çalışmalarına kadar oldukça aktif bir görüntü çiziyor.

AKP İl Başkanlığı binasında İl Başkanı Ali Çetin ile görüşüp sonra da Kepez İlçe Başkanlığı’ndaki bir salon etkinliğini izliyoruz.

Partililer coşkulu görünüyor.

AKP listede iddialı, Çavuşoğlu görüntüsü her yerde

Kentteki izlenimleriyle ilgili görüştüğümüz gazeteci Gaye Coşkun, AKP’nin Antalya’daki en güçlü yanının listesi olduğu kanısında.

Listenin başında Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu var.

Coşkun listeyi, “Sayın Dışişleri Bakanı Alanyalı. Dolayısıyla listenin başında zaten bir üstünlük var. Antalya seçmeni için vizyoner bir aday ortaya konulacak. Bu seçimde bir başka Alanyalı aday var ki o da bence güçlü bir isim aday; FIFA kokartlı eski hakem Kuddusi Müftüoğlu listede yedinci sırada” Sözleriyle yorumluyor.

Çavuşoğlu’nun göründüğü billboardlar kentin dört bir yanında.

Ali Çetin, kentte en iddialı listenin kendilerinde olduğunu, listelerinde doğu-batı, kuzey-güney dengesini sağladıklarını savunuyor.

Çetin’e, Çavuşoğlu’nun bir yandan bakanlığa devam ederken bir yandan da sahada seçim kampanyası yürütmesiyle ilgili eleştirileri de soruyoruz.

Çetin bu eleştirilere katılmadığını söyleyip ekliyor:

“Vatandaş tarafında böyle bir eleştiri yok bilakis tam tersine memnuniyet var. Ülkemiz bir hukuk devleti, anayasayla yönetiliyor. Kanun, nizam çerçevesinde her vatandaşın kanununu sonuna kadar da kullanma hakkı var.”

Antalya’nın siyasi konumuyla ilgili Çetin şu yorumu yapıyor: “Oy dağılımına bakarsanız burası sağ partilerin çoğunlukta olduğu, muhafazakar bir ildir. Aslında Antalya göründüğü gibi sol bir il değildir. Dolayısıyla sağdaki bölünmelerden kaynaklı zaman zaman aradan sol parti, işte Cumhuriyet Halk Partisi bugün olduğu gibi aradan çıkabiliyor.”

Yerel seçimdeki yenilgileriyle ilgiliyse, "Kaybettiğimizde de nerede hatalarımız, nerede bir eksiğimiz var diye kendimizi sorguladık. Kendi teşkilatlarımızı değerlendirerek eksiklerimizi kapatıyoruz” diyor.

Çetin, Antalya’da birinci parti olma konusunda iddialı olduklarını belirtiyor.

‘CHP muhalif atmosferi arkasına aldı’

Antalya Büyükşehir Belediyesi'ni elinde bulunduran CHP’liler de çalışmalarında motive görünüyor.

Gazeteci Coşkun, CHP’nin en büyük avantajının ise Türkiye’de esen muhalefet rüzgarını arkasına almak olduğu kanısında.

Coşkun, CHP listesinin ilk sırasında yer alan ismin yerel açıdan güçlü bir isim olduğunu düşünüyor:

“Birinci sıra Sururi Çorabatır bence Adalet Kalkınma Partisi'nin hamlesine karşı koyabilecek en tanınmış isimlerden birisi. Kendisi Türkiye Otelciler Federasyonu Başkanı, turizm sektörünün bildiği bir isim.”

CHP listelerinde Saadet ve Gelecek Partili adaylar

Gelecek Partisi Genel Başkan Yardımcısı Prof. Dr. Serap Yazıcı Özbudun ve Saadet Partisi Genel Başkan Yardımcısı Şerafettin Kılıç da CHP’de seçilebilecek yerlerden listeye konmuş durumda. Özbudun dördüncü, Kılıç ise beşinci sırada.

Bu durum listeler ilk açıklandığından tabanda bir tartışma da yaratmış gibi görünüyor.

Peki bu liste, CHP seçmeni ile bu partilerin tabanı arasında bir sinerji oluşturur mu?

Görüştüğümüz CHP İl Başkan Nuri Cengiz bu sorumuza, “Oluşturur. Neden oluşturmasın?” yanıtını veriyor.

Bu partilerin Antalya’da önemli bir taban gücüne sahip olup olmadıklarına dair sorumuz karşısında ise şunları söylüyor:

“Burada yapılan hesaplama, Meclis çatısı altında millet ittifakının en güçlü noktada temsilini sağlamak.

“Bu partilere, yazılmayan diğer partiler de dahil olmak üzere Antalya'da tabanları yok demek büyük bir yanılgı olur.”

Cengiz 2019’dan bugüne uzanan süreçte yaşanan koronavirüs pandemisi ile yangın ve deprem gibi afetleri hatırlatıyor ve Antalya’daki yerel yönetimin bu süreçte çok iyi bir sınav verdiğini savunuyor.

“Yerel yönetimler genel yönetimin bir yerel yansımasıdır. Biz sosyal belediyecilik adı altında sosyal devletten ne anladığımızı anlatma şansı bulduk” diyen CHP’li Cengiz, bu seçimde de iddialı olduklarını belirtiyor:

“Hem sayın Genel Başkanımızın Cumhurbaşkanlığı için en yüksek oranı buradan çıkaracağız hem de parlamentoda, mecliste daha yüksek bir temsiliyet ile orada olacağız.”

İYİ Parti 2018’deki gücünü koruyacak mı?

Antalya, İYİ Parti’nin 2018 seçimlerinde Burdur ve Isparta’dan sonra en yüksek oy aldığı şehir olmuş.

Kazanılan üç milletvekilinden biri AKP’ye geçince sayı ikiye düşmüş.

Günümüzde İYİ Parti Genel Sekreteri Uğur Poyraz, aday listesinde ilk sırada yer alıyor.

İYİ Parti de şehirde görünür bir kampanya yürütüyor.

Kampanya çalışmaları sırasında görüştüğümüz Poyraz’a, “3 Mart’taki krizin sahadaki durumu nasıl etkilediğini” sorduğumuzda öncelikle yaşananın bir kriz olmadığını savunup devam ediyor:

“2 Mart'taki konu, masanın iç hukuku işletilmemesi ile alakalı bir durum. 6 Mart'ta ise masanın iç hukuku işletildi. Yani ikna, müzakere ve ortaklaşma. Sahada, Sayın Genel Başkanımız'ın bu süreçteki tutumuna ilişkin neyi hedeflediği, bu seçimi neden kazanmamız gerektiği konusundaki kararlılığı ve ısrarı her geçen gün daha da fazla anlaşılıyor ve daha da fazla takdir görüyoruz.”

MHP’den sessiz kampanya

Milliyetçi Hareket Partisi (MHP), kentte geleneksel bir seçmen kitlesi olan partilerden.

Hatta MHP’nin “Ege ve Akdeniz açılımı” yaptığı 1999 seçimlerinde yüzde 22,3 ile kentte birinci parti olmuş.

2018’de ise yüzde 10,1 ile bir milletvekili çıkarmış.

MHP bu seçimlerde sessiz bir kampanya yürütüyor.

MHP Antalya İl Başkanlığı’nda bir söyleşi için teklifte bulunduk ancak parti yöneticileri müsait olmadıklarını belirtti.

Sohbet ettiğimiz MHP üyeleri, deprem nedeniyle böyle bir karar alındığını belirtiyor ve depremzedelere yardımlarının da sürdüğünü söylüyor.

Bazı adayların kampanyalarında ‘Yörük’ kimliğini öne çıkardıkları görülüyor.

Gazeteci Gaye Coşkun, İYİ Parti ve MHP arasındaki rekabetin sürdüğü kanısında.

İYİ Partili Poyraz ise milliyetçi seçmen kümesiyle ilgili bir soru sorduğumuzda şu cevabı veriyor:

“Biz İYİ Parti olarak kendimizi milliyetçi, demokrat ve kalkınmacı olarak tanımlıyoruz. Biz merkeze siyasetimizi inşa eden bir partiyiz. Bu yüzden Antalya'da da bugün tüm partilere gönül vermiş, tüm partilere bugüne kadar oy vermiş her seçmen İYİ Parti için son derece kıymetli.”

HDP neyi hedefliyor?

HDP, 2018 seçimlerinde kentte aldığı yüzde 7,3 ile bir milletvekili çıkarmış.

Yeşil Sol Parti 1. sıra milletvekili adayı Saruhan Oluç’a seçimlerle ilgili hedeflerini sorduğumuzda, Cumhurbaşkanlığı konusunda hedeflerini “Tek adam rejimini bitirmek” diye tanımlıyor.

Milletvekilli seçimiyle ilgiliyse “Hedefimiz iki milletvekilliği” diyor.

Kentin tüm ilçelerinde kampanya yürüttüklerini söylüyor.

TİP: ‘Kim bu Yunus Başaran?’

Antalya, Türkiye İşçi Partisi’nin seçimlere kendi adayıyla girdiği kentlerden biri.

Hatay’daki yerini Gezi Parkı davasından tutuklu avukat Can Atalay’a bıraktığı belirtilen Barış Atay, burada partinin ikinci sıra adayı.

Birinci sırada ise Yunus Başaran var.

Seçmenler “Kim bu Yunus Başaran?” diye sormaya başlayınca TİP de “Kim bu Yunus Başaran?” temalı videolar üretmiş, duvarlara bu soruyu yazmış.

Bu soruyu yönelttiğimiz Başaran, 16 yaşından beri turizm sektöründe çalışan bir Antalyalı olduğunu, yıllardır patronlar tarafından anlatılan turizm sektörünü bu kez emekçiler açısından anlatmak için aday olduğunu söylüyor.

Atay’ın neden ikinci sıra aday olduğunu ise “Antalya dışından tepeden inme aday olmak istemedi” diye açıklıyor.

CHP’nin listesinin ilk sırasında turizm sektöründen bir iş insanının bulunduğunu, kendisinin ise turizm çalışanı olduğunu hatırlatıp “TİP’in alacağı oyda bu sınıfsal fark belirleyici olacak mı” diye sorduğumuzda Başaran’ın cevabı özetle şöyle oluyor:

“Biz bu zamana kadar muhalefete muhalefet etmedik. Bugüne kadar hiçbir tartışmaya girmedik, yine girmeyeceğiz. Ama tabii şimdi baktığınız zaman sınıfsal farklılıklar var mı? Muhakkak vardır. Ben her gittiğim yerde şunu söylüyorum, ‘Aday listelerine bakın, kararınızı ondan sonra verin’. Türkiye'de turizm sektöründe çok sayıda kayıt dışı çalışan var, şu an SGK'lı 1 milyonun üzerinde turizm işçisi var ama Meclis'te onları temsil eden bir tane insan yok.”

“Siz CHP’nin oylarını mı koparıyorsunuz yoksa sosyalist sol tarafından CHP’ye verilmiş oyları mı geri alıyorsunuz?” sorumuza ise “İkinci söylediğiniz aslında daha çok gözüküyor” diye başlayıp ekliyor:

“Biz hiçkimsenin tabanından birşey almıyoruz. 40 yıldır verdiğimiz emanetler, aslında o ehveni şer diye verilenler geri dönüyor. Bunu sadece CHP için değil birçok parti için söylüyorum. TİP bu seçimde geçtiğimiz dönemlerde başka sağ partilere oy veren ya da ilk defa oy kullanacak genç seçmenden ciddi oranda oy alacak.”

Başaran, muhalefetin oylarını bölmediklerini savunmak için komşu kent Burdur örneğini vermek istiyor ve bu kentte AKP’ye yaramaması için aday çıkarmadıklarını söylüyor.

HDP ve TİP ayrı liste konusuna nasıl bakıyor?

Peki TİP’in ayrı adayla seçime girmesi HDP açısından bir risk yaratıyor mu?

Aynı soruyu hem Yunus Başaran hem de HDP'li Saruhan Oluç’a sorduk.

Başaran, bir risk olmadığı kanısında:

“Biz il il ittifak ortaklarımızla genel merkez düzeyinde bunları konuşarak karar aldık zaten. Antalya'da da HDP'li arkadaşlar bize şunu dedi. ‘Biz her halükârda burada milletvekilimiz çıkartıyoruz. Sizin de oy alacağınız kitle bizi kesmiyor. O yüzden burada TİP'in seçime girmesinde bir engel yok’. Kaldı ki zaten bir ittifak tek bir kanaldan, kaynaktan beslenmemeli.”

Saruhan Oluç ise risklerin olduğunu söylüyor:

“Bir milletvekili çıkarmak için minimum almamız gereken bir oy vardır. Bu oyun altında kaldığınız zaman o oylar yeni seçim sistemine göre maalesef çöpe gidiyor. O yüzden biz tek liste girilmesi gerektiğine dair bir yıldır bir çalışma sürdürüyoruz. Ancak TİP’li arkadaşlarımızı bu konuda ikna edemedik.

“Keşke Antalya'da da tek listeyle girmiş olsaydık. Rahatlıkla iki milletvekili çıkarma şansına sahip olurduk. Şimdi riskler var. Bu riskleri bertaraf etmek için uğraşıyoruz.”

HDP ve TİP’le ilgili izlenimlerini sorduğumuz gazeteci Coşkun, HDP’nin gücünü koruyacağını düşündüğünü, TİP’e ise CHP tabanından oy verenler olabileceğini söylüyor.

Bunun nedenini ise hem listelere hem de tabanda bazı seçmenlerin değişim istemesine ve mecliste güçlü bir muhalefet istemesine bağlıyor.

Antalyalılar milletvekillerinden ne talep ediyor?

Antalya son yıllarda yangın, sel ve hortum gibi afetlerle gündeme gelen bir kent.

Antalya Kent Konseyi Başkanı Semanur Kurt, kim seçilirse seçilsin her şeyden önce Antalya’nın afetlere dayanıklı bir kent hale getirilmesini diliyor.

Ayrıca Ukrayna ve Rusya’dan gelen göçle birlikte kentte konut fiyatlarının aşırı arttığını ve bunun da büyük bir sorun olduğunu belirtiyor.

Bir de kentteki sahillerden ormanlara doğal varlıklara büyük zarar verildiğini söylüyor.

Tabii her yerde olduğu gibi Antalya’da da seçmenler hem ulusal hem de yerel konulara bakıp oy verecek.

Tıpkı ABD’deki bazen Demokratların bazen de Cumhuriyetçilerin kazandığı tercihleri seçimden seçime değişebilen eyaletlere benzer bir şehir olan Antalya’da sarkacın bu kez ne tarafa doğru hareket edeceğini tahmin etmek zor.

Ama hem kentin geleneksel siyasal dengelerini düşününce hem de muhalefet içindeki duruma bakınca burada “Her şey mümkün” gözüküyor.