ኣብ ኢትዮጵያ ብዝሒ ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፉ ሰባት 11 በጺሑ

ቀጥታዊ ሸፈነ

1. 22 መጋቢት 2020መድሓኒት ኮሮናቫይረስ ኣብ ቀረባ ክርከብ ዶ ይኸውን?

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

   ኣብዚ ግዜ እዚ፡ ምርምራት ብሓያል ፍጥነት እዩ ዝካየድ ዘሎ። ዛጊት ልዕሊ 20 ዝኾኑ ክታበታት ኣብ ምምዕባል ይርከቡ ኣለዉ።

   ንኣብነት ሓደ ክታበት ብዘይንቡር መገዲ ኣድማዕነቱን ዘስዕቦ ጎናዊ ሳዕቤናቱን ኣብ እንስሳታት ከይተፈተነ ብቀጥታ ኣብ ሰብ ተፈቲኑ ኣሎ።

   ካልኦት ስነ-ፍልጠታውያን ወይ ከኣ ሊቃውንቲ ዓለምና ኣብ ደረጃ መርመራ ኣብ እንስሳታት ክገብሩ እንከለዉ፡ ኣብ ደቂ ሰባት ናይ ዝግበር ፈተነ ግን ውጽኢቱ ኣብ መወዳእታ ናይዚ ዓመት ክርከብ ተስፋ ከም ዘለዎ ኣሚቶም።

   ሊቃውንቲ፡ ኣብዚ ዓመት ክታበት ከማዕብሉ ዝብል ዓቢ ተስፋ እኳ እንተለዎም፡ ንኹሉ ዝባጻሕ መድሓኒት ንምፍራይ ግን ዓቢ ስራሕ ይጽበዮም ኣሎ።

   እዚ ማለት ከኣ ብተግባር ክረአ እንከሎ ክሳብ መፋርቕ ናይቲ ዝመጽእ ዘሎ ዓመት፡ ኣብ ስራሕ ከይወዓለ ከም ዝጸንሕ ብሩህ እዩ።

   ንምሉእ እዚ ዛንታ ኣብዚ ክተንብብዎ ትኽእሉ

2. 22 መጋቢት 2020ኣብ ኣፍሪቃ፡ ብዝሒ ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፉ ሰባት ካብ 1,000 ዛይዱ

   ኣብ ኣፍሪቃ ብዝሒ ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፉ ሰባት 1,198 በጺሑ ከምዘሎ ተገሊጹ።

   ማእከል ምክልኻል ሕማማት ኣፍሪቃ ከምዝበሎ፡ ኣብ ኣፍሪቃ በቲ ሕማም ተታሒዞም ዝነበሩ 108 ሰባት ድማ ሓውዮም።

   ብደረጃ ዓለም ከኣ፡ ብዝሒ በቲ ቫይረስ ዝተለኸፉ ሰባት ልዕሊ 307 ሽሕ በጺሑ'ሎ።

   ኣብ ዓለም፡ ካብቲ ሕማም ናይ ዝሓወዩ ሰባት ብዝሒ ድማ 92 ሽሕ እዩ።

   ዛጊት፡ ኣብ ዓለምና ልዕሊ 13 ሽሕ ሰባት ብሰንኪ እዚ ሕማም ህይወቶም ክስእኑ እንከለዉ፤ መብዛሕተኦም መወትቲ ከኣ ካብ ጣልያን እዮም።

   

   ምንጪ ስእሊ, AFP

3. 22 መጋቢት 2020ኣመንቲ ክርስትና ኣክሱም፡ ተፈናቲቶም ጸሎት ይገብሩ ኣለዉ

   ቤተክርስትያን ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ኢትዮጵያ፡ ለበዳ ኮሮናቫይረስ ንምክልኻል፡ ሰዓብታ ምኽሪ ሰብ ሞያ ጥዕና ክሰምዑን፡ ኣብ ኣብያተ ክርስትያን ተፈናቲቶም ጸሎት ክገብሩን ምምዓዳ ዝዝከር እዩ።

   ኣመንቲ ክርስትና፡ ኣብ ከተማ ኣክሱም ብኸምዚ ተፈናቲቶም ጸሎት ይገብሩ ምህላዎም፡ ኣብ ማሕበራዊ መራኸቢታት ይዝርጋሕ ኣሎ።

4. 22 መጋቢት 2020ኤርትራ፡ ኣብ ልዕሊ ዋጋ ዝውስኹ ነጋዶ 'ከቢድ ስጉምቲ ክትወስድ እያ'

   ሚኒስትሪ ንግድን ኢንዱስትርን ኤርትራ፡ ብሰንኪ ኮሮናቫይረስ ኣብ ሃለኽቲ ነገራት 'ዘይምኽኑይ' ወሰኽ ዋጋ ከምዝተርኣየ ንሃገራዊ ቴሌቪዥን ኤርትራ ገሊጹ።

   ናይ እኽሊ፣ ጥረታት፣ ዘይትን ሽኮርን ከምኡ ድማ ናይ ጽርየት ሃለኽቲ ነገራት ዋጋ ኣብ ገለ ከባብታት ኤርትራ፡ ብፍላይ ከኣ ኣብ ከተማ ኣስመራ ወሰኽ ከምዘርኣየ ዝገለጸ እቲ ሚኒስትሪ፡ ነዚ ተርእዮ "ዘይምኽኑይን ሕልና ዝጎደሎን" ክብል ከምዝገለጾ ጸብጻብ ሃገራዊ ቴሌቪዥን ኤርትራ የረድእ።

   ንመነባብሮ ህዝቢ ዝጸሉ ብምዃኑ ድማ፡ ኣብ ልዕሊ ካብቲ ንቡር ዋጋ ወሺኾም ዝሸጡን ኣቑሑ ዝሓብኡን ነጋዶ፡ ብመሰረት ሕጊ 'ዘይቅኑዕ ኣሰራርሓ ንግዲ' ክሳብ ምውራስ ኣቑሑን ምሕዳግ ፍቓድ ንግድን ዝበጽሕ "ከቢድ" ስጉምቲ ክወስድ ምዃኑ ገሊጹ'ሎ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

5. 22 መጋቢት 2020ኣብ ኣክሱም ብኮሮናቫይረስ ተጠርጢራ ክትትል ክግበረላ ዝጸንሐት ተምሃሪት ናጻ ኮይና

   ኣብ ከተማ ኣክሱም ብኮሮናቫይረስ ተለኺፋ ከይትኸውን ብዝብል ጥርጣረ ኣብ መወሸቢ ማእከል ክትትል ክግበረላ ዝጸንሐት ተምሃሪት ብዝተገበረላ ምርመራ፡ ካብቲ ቫይረስ ናጻ ከምዝኾነት ዩንቨርሲቲ ኣክሱም ኣብ ፌስቡክ ጽሒፉ።

   ኢትዮጵያ፡ ዝርገሐ ሕማም ኮሮናቫይረስ ንምዕጋት ኣብያተ ትምህርቲ ዝዓጸወት ኮይና፡ ተምሃሮ ዩንቨርስትታት ግን ካብ ዩንቨርስትታቶም ከይወጹን ትምህርቲ ከየቋረጹን ክትትል ክግበረሎም እያ ወሲና።

   

   ምንጪ ስእሊ, Aksum University

6. 22 መጋቢት 2020ወተሃደራት ጣልያን ንጎደናታት ሎምባርዲ ይሕልዉ ኣለዉ

   ኣብ ጣልያን፡ ብሕማም ኮሮናቫይረስ ኣዝያ ተሃስያ ዘላ ግዝኣት ሎምባርዲ፡ ነበርቲ ካብ ገዝኦም ከይወጽኡ ጥቡቕ ስጉምትታት ትወስድ ኣላ።

   ብዘይካ 'ኣድለይቲ ነገራት' ዘቕርቡ፡ ኩሎም ትካላት ንግዲ ተዓጽዮም እዮም።

   ትማሊ ኣብ ዝወጽአ ሓድሽ መምርሒ፡ ነበርቲ ዋላ'ውን ብውልቀ ስፖርታዊ ምንቅስቓስ ክገብሩ ካብ ገዝኦም ክወጽኡ ኣይፍቀደሎምን።

   ጣልያን፡ ትማሊ ጥራይ ኣስታት 800 ሰባት በቲ ሕማም ሞይቶምዋ።

   ኣብታ ሃገር፡ ብኮሮናቫይረስ ዝሞቱ ሰባት ብዝሒ 4825 ዝበጽሐ ኮይኑ፡ ኣብ ዓለም ብሰንኪ እዚ ሕማም ካብ ዝጋጠመ ሞት እቲ ዝበዝሐ እዩ።

   ካብዚኦም እቶም 3095፡ ኣብታ ብወተሃደራት ትሕሎ ዘላ ግዝኣት ሎምባርዲ እዮም ሞይቶም።

   

   ምንጪ ስእሊ, Reuters

7. 22 መጋቢት 2020ካብ ሰንበት ፍርቂ ለይቲ ጀሚሩ ናብ ኢትዮጵያ ዝኣትዉ ገየሽቲ ክወሸቡ እዮም

   መንግስቲ ኢትዮጵያ ዝርገሐ ኮሮናቫይረስ ንምዕጋት፡ ካብ ካልኦት ሃገራት ንዝኣትዉ ኩሎም ገየሽቲ ን 14 መዓልታት ኣብ መወሸቢ ማእከል ክጸንሑ ከምዝግበር ውሳነ ኣሕሊፉ እዩ።

   እቲ ውሳነ ድማ፡ ካብ ሎሚ ፍርቂ ለይቲ ጀሚሩ ተግባራዊ ክኸውን እዩ።

   ናብ ኢትዮጵያ ዝኣትዉ ገያሾ ኩሎም ድማ፡ ዋንነቱ ናይ መገዲ ኣየር ኢትዮጵያ ኣብ ዝኾነ ሆቴል ስካይ ላይት ወይ ድማ ኣብ ሆቴል ግዮን፡ ኣብ ኣዲስ ኣበባ ን14 መዓልታት ክውሸቡ ይግደዱ።

   ኩሉ ወጻእታቶም ከኣ ባዕሎም እቶም መገደኛታት እዮም ዝሽፍንዎ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images

8. 22 መጋቢት 2020ሓድሽ ዜና, ኣብ ኢትዮጵያ ብዝሒ ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፉ ሰባት 11 በጺሑ

   ኢትዮጵያ ተወሰኽቲ 2 ብኮሮናቫይረስ ዝተለኸፉ ሰባት ከምዝረኸበት ኣፍሊጣ ኣላ።

   እቶም ክልተ ሓደሽቲ ዝተረኸቡ ሕሙማት፡ ክልቲኦም ኢትዮጵያውያን ምዃኖም ሚኒስትሪ ጥዕና ኢትዮጵያ ገሊጹ።

   እቲ ሓደ ወዲ 28 ዓመት ኮይኑ ካብ ቤልጅየም ዝተመለሰ ክኸውን ከሎ፡ እቲ ካልኣይ ድማ ካብ ዱባይ ዝተመለሰ ወዲ 34 ዓመት እዩ።

   ክልቲኦም "ኣብ ጽቡቕ ኩነታት" ከምዘለዉ እቲ ሚኒስትሪ ገሊጹ'ሎ።

   ብዛዕባ እቶም ኣብ መወሸቢ ማእከል ዝጸንሑ ቀዳሞት ሕሙማት ኮሮናቫይረስ ብዝምልከት ከኣ፡ እቶም 8 "ኣብ ጽቡቕ ኩነታት" እኳ እንተሃለዉ፡ እተን ጓል 85 ዓመት ተሓካሚት ግን "ኣብ ከቢድ ጥዕናዊ ኩነታት" ከምዘለዋ ሚኒስትሪ ጥዕና ሓቢሩ።

   ዛጊት፡ ኢትዮጵያ በቲ ቫይረስ ዝተለኸፉ 11 ሰባት ከምዝረኸበት ትገልጽ።

   

   ምንጪ ስእሊ, Getty Images