โรฮิงญา: พบเส้นทางของกลุ่มชาวโรฮิงญา 59 คน มาจากเมียนมา ถูกผลักดันออกมาจากบังกลาเทศ มาเลเซีย ตร. เร่งขยายผลเชื่อมโยงค้ามนุษย์

ความคืบหน้ากรณีพบกลุ่มชาวโรฮิงญา 59 คน ถูกทิ้งไว้บนเกาะดง ทางทิศตะวันตกของเกาะหลีเป๊ะ จ.สตูล ล่าสุด พล.ต.ท. สุรเชษฐ์ หักพาล ผู้ช่วยผู้บัญชาการตำรวจแห่งชาติ ลงพื้นที่พร้อมระบุผลการสอบสวนเบื้องต้นพบว่าเป็นเรือของบังกลาเทศ และมาเลเซีย ที่นำชาวโรฮิงญามาจากเมียนมา เร่งตรวจสอบขยายผลว่าเป็นเหยื่อการค้ามนุษย์หรือเป็นผู้หลบหนีเข้าเมือง และมีคนไทยเกี่ยวข้องหรือไม่

เจ้าหน้าที่หน่วยพิทักษ์อุทยานแห่งชาติตะรุเตา จ.สตูล และกองทัพเรือ เข้าช่วยกลุ่มชาวโรฮิงญา 59 คน ที่อยู่ในสภาพหิวโซ บริเวณเกาะดง ในเขตอุทยานทางทิศตะวันตกของเกาะหลีเป๊ะ เมื่อวันที่ 4 มิ.ย.

พล.ต.ท. สุรเชษฐ์ ผู้ช่วย ผบ.ตร. ในฐานะรอง ผอ. ศูนย์พิทักษ์เด็ก สตรี ครอบครัว ป้องกันปราบปรามการค้ามนุษย์และภาคประมง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (ศพดส.ตร) ระบุ เมื่อช่วงสายวันนี้ (5 มิ.ย.) ที่ จ.สตูล กลุ่มชาวโรฮิงญากลุ่มนี้ กำลังอยู่บนเรือที่จะเข้ามาเลเซีย แต่เรือที่มาพร้อมกันถูกจับ เรือลำดังกล่าวกลัวความผิดจึงนำพวกเขามาลงไว้ที่เกาะโดยหลอกว่าเป็นประเทศมาเลเซีย

"กระบวนการวันนี้เรารู้แล้วว่าเริ่มจากพม่า (เมียนมา) และต้องการไปทำงานที่บังกลาเทศ เมื่อไปทำงานไม่ได้ก็ย้อนกลับมาที่มาเลเซีย" พล.ต.ท. สุรเชษฐ์ ผู้ช่วย ผบ.ตร. ในฐานะรอง ผอ. ศูนย์พิทักษ์เด็ก สตรี ครอบครัว ป้องกันปราบปรามการค้ามนุษย์และภาคประมง สำนักงานตำรวจแห่งชาติ (ศพดส.ตร) ระบุ เมื่อช่วงสายวันนี้ (5 มิ.ย.) ที่ จ.สตูล

พล.ต.ท. สุรเชษฐ์ กล่าวด้วยว่า พบว่าในกลุ่มชาวโรฮิงญากลุ่มนี้ บางส่วนมีบัตรประจำตัวผู้หนีภัยขององค์กรสหประชาชาติ (UNHCR)

จากการแถลงของ พล.ต.ท. สุรเชษฐ์ ระบุว่า ชาวบ้านเป็นผู้พบเจอเมื่อเวลาราวเที่ยง ก่อนแจ้งทหารเรือและเจ้าหน้าที่อุทยานตะรุเตาเข้าช่วยเหลือ โดยสามารถลำเลียงชาวโรฮิงญาขึ้นฝั่งทั้งหมดได้เมื่อเวลา 22.00 น. ขณะนี้ทั้งหมดถูกควบคุมตัวที่กองร้อยตำรวจตระเวนชายแดนที่ 436 อ.เมือง จ. สตูล เบื้องต้นตรวจพบว่าเป็นชาวโรฮิงญาจำนวน 59 คนแบ่งเป็นชาย 31คน หญิง 23 คน เด็กชาย 3 คน เด็กหญิง 2 คน

"ในการแยกควบคุม เราจะควบคุมในห้องที่ไม่แออัด ผมจะดูว่าไปตรงไหนบ้างเพื่อให้เขามีสุขอนามัยที่ดี" พล.ต.ท. สุรเชษฐ์ กล่าว

ในภาพข่าวที่สำนักงานโฆษกกองทัพเรือเผยแพร่ เด็กหญิงและเด็กชายยื่นมือมารับข้าวกล่องจากทหารหน่วยปฏิบัติการต่อสู้อากาศฝั่งที่ 491 ที่ขึ้นไปช่วยเหลือบนเกาะ

พล.ต.ท. สุรเชษฐ์ กล่าวถึงการสอบสวนเบื้องต้น พบว่าเรือดังกล่าว เดินทางพร้อมกับเรืออีก 2 ลำ รวมเป็น 3 ลำ มีทั้งเรือบังกลาเทศและมาเลเซีย ที่เดินทางมาจากเมียนมา จะไปบังกลาเทศ แต่เข้าบังกลาเทศไม่ได้ จึงหันกลับจะเข้ามาเลเซีย แต่เมื่อเข้ามาเลเซียก็ถูกทางการมาเลเซียจับกุม เรือ 2 ลำแรก มีรวม 199 คนถูกจับกุมไป ส่วนเรือลำที่ 3 เกิดความหวาดกลัวจึงนำชาวโรฮิงญามาทิ้งไว้ที่เกาะดังกล่าวในเขตของประเทศไทย โดยบอกกับลูกเรือโรฮิงญาว่าเป็นประเทศมาเลเซีย

"เรือลำที่ 3 เมื่อทราบว่า 2 ลำแรกถูกมาเลเซียจับกุม ก็เกิดความกลัวเลยเอาลูกเรือทั้งหมดไปทิ้งไว้บนเกาะบูตัง หรือเกาะดง ทั้งหมดมี 59 คน และบอกว่าที่นี่ คือ มาเลเซีย (เกาะ) ลังกาวี แล้ว จนกระทั่งมีชาวบ้านไปพบก็อยู่ในสภาพที่อิดโรย ขาดน้ำ ขาดอาหาร" พล.ต.ท. สุรเชษฐ์ ระบุ

ผู้ช่วย ผบ.ตร. กล่าวด้วยว่า การดำเนินการขั้นต้นนี้ รัฐไทยให้การช่วยเหลือด้านอาหาร ยารักษาโรค และตรวจสุขอนามัย โดยจะมีการคัดกรองทั้งโควิด-19 ฝีดาษลิง เป็นต้น ก่อนให้ทางสหวิชาชีพ ได้แก่ พัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ ตำรวจตรวจคนเข้าเมือง แรงงาน และอัยการ ร่วมตรวจสอบและสืบสวนย้อนกลับเพื่อแยกว่าเป็นเหยื่อค้ามนุษย์หรือคนที่เข้าเมืองที่ผิดกฎหมาย

"คนที่เข้าเมืองที่ผิดกฎหมาย ส่วนนี้ต้องดำเนินการผลักดัน เนรเทศ หรือจะใช้สูตรไหนว่าอีกที หากเป็นชาวเมียนมาก็ผลักดัน หลักคือ เข้ามาทางไหนออกทางนั้น ส่วนเหยื่อค้ามนุษย์ก็ต้องมาไล่ดู"

พล.ต.ท. สุรเชษฐ์ ยืนยันว่าไม่มีเรือของไทยจำนวน 3 ลำนี้ แต่จะตรวจสอบว่า มีคนไทยที่เกี่ยวข้องในกระบวนการจัดหาเรือ เพื่อเอาคนโยกย้ายถิ่นฐานไปทำงานในต่างแดนหรือไม่ ซึ่งจะเป็นความผิดฐานค้ามนุษย์ หากมีคนไทยเกี่ยวข้องก็ต้องดำเนินคดี เพราะในอดีตคนเหล่านี้จัดหาเรือเอง ไม่มีนายหน้า แต่จากอัตราการโยกย้ายถิ่นฐานสูงขึ้นทุกปี จึงต้องตรวจสอบว่ามีขบวนการนายหน้าที่มีคนไทยเกี่ยวข้องหรือไม่

"เรือทั้งหมดเป็นของประเทศเพื่อนบ้านเป็นของมาเลเซีย เป็นของบังกลาเทศ ไม่มีเรือของไทยเลย เพราะฉะนั้น วันนี้เรากำลังดูความเชื่อมโยงว่าเกี่ยวกับคนไทยหรือไม่

ย้อนเหตุการณ์ระลอกผู้อพยพชาวโรฮิงญาเมื่อปี 2558

การพบชาวโรฮิงญากลุ่มนี้ เกิดขึ้นหลังจากเคยมีเหตุการณ์ระลอกผู้อพยพชาวโรฮิงญาที่ผ่านน่านน้ำไทยครั้งใหญ่เมื่อปี 2558 ก่อนมีการขยายผลจนทางการไทยขุดค้นพบร่างชาวโรฮิงญาจำนวนหลายสิบศพบนเทือกเขาแก้ว จ.สงขลา ซึ่งถูกใช้เป็นค่ายสำหรับพักและกักขังชาวโรฮิงญาจากเมียนมาและบังกลาเทศ ก่อนส่งผ่านไปยังมาเลเซีย เมื่อปีเดียวกัน

การพบศพชาวโรฮิงญานำมาสู่การสอบสวนขยายผลไปสู่ขบวนการค้ามนุษย์ พบการเชื่อมโยงบุคคลทั้งข้าราชการระดับสูง นักการเมืองท้องถิ่น และนายหน้าจากเมียนมา โดยบุคคลสำคัญที่ถูกกล่าวถึงคือ พล.ท. มนัส คงแป้น อดีตผู้ทรงคุณวุฒิพิเศษกองทัพบก และนายปัจจุบัน อังโชติพันธุ์ หรือ "โกโต้ง" อดีตนายกองค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) สตูล

คดีนี้ถือเป็นคดีประวัติศาสตร์ที่ได้รับความสนใจจากสาธารณชนและสื่อมวลชนทั้งไทยและต่างชาติ โดยศาลตัดสินให้มีความผิด 62 ราย จากจำเลยทั้งหมด 103 ราย ในฐานความผิดต่างกัน อาทิ เป็นสมาชิกองค์กรอาชญากรรมต่างชาติ, สมคบและร่วมกันค้ามนุษย์, นำพาคนต่างด้าวเข้ามาในราชอาณาจักร, รับและให้ที่พักคนต่างด้าว, ความผิดต่อเสรีภาพ, เรียกค่าไถ่ และทำร้ายผู้อื่นจนถึงแก่ความตาย โดยให้ลงโทษจำคุกตั้งแต่ 4 ปี ถึง 94 ปี

พล.ท. มนัสถูกตัดสินจำคุก 27 ปี ฐานมีส่วนในองค์กรอาชญกรรมข้ามชาติและความผิดฐานค้ามนุษย์ 3 คดี และยังพบอีกว่าการมีรับโอนเงินจากเครือข่ายค้ามนุษย์ราว 13 ล้านบาท

ต่อมาเมื่อปี 2562 ศาลอุทธรณ์ได้พิพากษาเพิ่มโทษจำคุก พล.ท.มนัสจาก 27 ปี เป็น 82 ปี โดยให้ได้รับโทษจริง 50 ปี เมื่อรวมกับโทษจำคุกฐานร่วมกันฟอกเงินอีก 20 ปี ที่อัยการแยกฟ้องคดีไว้ โทษจำคุก พล.ท. มนัส รวม 70 ปี

อย่างไรก็ตาม พล.ท. มนัส ได้เสียชีวิตจากภาวะหัวใจวายเฉียบพลันขณะถูกควบคุมตัวอยู่ที่เรือนจำกลางคลองเปรม กรุงเทพฯ เมื่อเดือน มิ.ย. 2564

คดีค้ามนุษย์ที่ทำให้หัวหน้าคณะพนักงานสอบสวนขอลี้ภัยในออสเตรเลีย

18 ก.พ. 2565 นายรังสิมันต์ โรม ส.ส.บัญชีรายชื่อ พรรคก้าวไกล หยิบประเด็นเรื่องขบวนการค้ามนุษย์ชาวโรฮิงญา ซึ่งมี พล.ต.ต. ปวีณ เป็นอดีตหัวหน้าชุดทำคดี มาอภิปรายระหว่างการอภิปรายไม่ไว้วางใจแบบไม่ลงมติ ทำให้ประเด็นเรื่องการค้ามนุษย์และชะตากรรมของ พล.ต.ต. ปวีณ พงศ์สิรินทร์ อดีตรองผู้บัญชาการตำรวจภูธรภาค 8 และอดีตหัวหน้าคณะพนักงานสอบสวนคดีค้ามนุษย์โรฮิงญากลับมาอยู่ในความสนใจของประชาชนอีกครั้งหนึ่ง

หลังการอภิปรายของนายรังสิมันต์ พล.ต.ต.ปวีณปรากฏตัวผ่านระบบวิดีโอออนไลน์ ยืนยันว่าสิ่งที่ ส.ส. พรรคก้าวไกลพูด "คือเรื่องราวที่เกิดขึ้นจริง" และ "รู้สึกได้รับความเป็นธรรมกลับมาครึ่งหนึ่ง"

"วันนี้เป็นวันที่มีความสุขมากที่สุดวันหนึ่ง มันเป็นเรื่องเฉพาะตัวที่ติดค้างคาอยู่ในใจ ที่สร้างความทุกข์ระทมขมขื่น ทั้งเครียด ทั้งกลัว สะท้อนจิตใจ นับตั้งแต่หลบหนีออกนอกประเทศไทย จนถึงวันนี้ นานถึง 6 ปี 6 เดือน 3 วัน จากการที่ผมปฏิบัติหน้าที่แล้วถูกกลั่นแกล้ง ไม่ได้รับความเป็นธรรมจากสำนักงานตำรวจแห่งชาติ และรัฐบาล รวมถึงผู้มีอำนาจ" พล.ต.ต.ปวีณกล่าว