อ่าวมาหยา : หาดสวรรค์ที่กำลังปิดปรับปรุง

ในปี 2018 หน่วยงานด้านการท่องเที่ยวของเกาะเริ่มตระหนักว่าจำนวนนักท่องเที่ยวส่งผลแย่ต่อความยั่งยืนของสภาพธรรมชาติของอ่าวมาหยาซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของอุทยานแห่งชาติ ต่อมากรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืชจึงจัดประชุมหารือเพื่อแก้ไขวิกฤตอย่างเร่งด่วน

แม้ภาคธุรกิจท่องเที่ยวไม่เห็นคล้อยตาม ทว่าทางการก็สามารถสั่งปิดอ่าวมาหยาได้สำเร็จในที่สุดโดยระบุว่าแนวปะการังได้รับความเสียหายอย่างร้ายแรง และระบบนิเวศน์ต้องการเวลาที่จะฟื้นฟูตัวเอง
เมื่อ 1 มิ.ย. ที่ผ่านมา ทางการวางแนวเส้นกำหนดเขตเรือแล่นผ่าน และวางกำลังตรวจตราไม่ให้ใครสามารถเข้าไปยังเขตอ่าวได้

ดร.ธรณ์ ธำรงนาวาสวัสดิ์ อาจารย์ภาควิชาวิทยาศาตร์ทางทะเล มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ผู้ศึกษาอ่าวมาหยาและพื้นที่บริเวณนั้นมาเป็นเวลา 40 ปี ได้รับมอบหมายให้ทำการสำรวจความเสียหายทางและนำทีมฟื้นฟูสิ่งแวดล้อมในพื้นที่

“ย้อนไปในปี 1998-1999 ปะการังเสียหายมีอยู่ราว 30 เปอร์เซ็นต์แต่ตอนนี้มีถึง 90 เปอร์เซ็นต์แล้ว”

แนวปะการังเปราะบางและได้รับผลกระทบจากคุณภาพของน้ำทะเลและจากนักท่องเที่ยวที่ไปเหยียบและจับปะการัง แต่ปัญหาใหญ่อยู่ที่เรือหลายร้อยลำที่ทิ้งสมอลงไปที่ปะการังปล่อยน้ำมันรั่วไหลและทำให้ฝูงปลาตื่นตระหนก

ปลาฉลามครีบดำ หรือ ปลาฉลามหูดำ (blacktip reefsharks) 50-60 ตัวเริ่มว่ายมาเยือนอ่าวในตอนเช้าพวกมันชอบระดับน้ำตื้น และมีฉลามตัวเมีย 3ตัวเลือกมาคลอดลูกบริเวณอ่าวมาหยา ดร.ธรณ์ บอกว่าพวกมันเป็น “สัตว์ที่เจ๋งที่สุดในท้องทะเล” และนี่ถือเป็นของขวัญสำหรับเขา
“พวกมันเป็นสัญลักษณ์ของธรรมชาติ ทุกคนเข้าใจเรื่องนี้มันคุ้มค่าที่จะรักษาชีวิตฉลาม 60 ตัว”

เจ้าหน้าที่บอกว่าพวกเขามุ่งมั่นที่จะเปิดอ่าวมาหยาอีกครั้งเมื่อพิสูจน์ทราบว่าหาดแห่งนี้สามารถรองรับคนได้กี่คนต่อวันโดยที่ไม่เป็นการทำลายความยั่งยืนของสิ่งแวดล้อม

แต่สำหรับผู้ประกอบธุรกิจท่องเที่ยวบริเวณนี้ การปิดหาดไม่ใช่ช่วงเวลาที่ดีของพวกเขา

“เราต้องยอมรับว่านักท่องเที่ยวที่มากระบี่และหมู่เกาะพีพีต่างใฝ่ฝันที่จะไปอ่าวมาหยาหรือ “The Beach” บางคนยกเลิกทัวร์มาเมื่อถึงและทราบว่าหาดนี้ปิดตัวลง” นายเอกวิทย์ภิญโญธรรมโนทัย ประธานสภาอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว จังหวัดกระบี่ กล่าว
แม้จะเป็นหาดในตำนาน มาหยาก็เป็นแค่อ่าวเล็ก ๆ แห่งหนึ่งสภาพชายฝั่งทะเลไทยที่เสียหายเป็นปัญหาที่ใหญ่กว่านั้น

ดร.ธรณ์ บอกว่า สัดส่วนความเสียหายของแนวปะการังในไทยเพิ่มจาก 30 เปอร์เซ็นต์ เป็น 77 เปอร์เซ็นต์ภายในเวลาแค่หนึ่งทศวรรษ โดยเขาบอกว่าสาเหตุหลักมาจากน้ำเสียที่ปล่อยจากโรงแรมริมชายฝั่ง และขยะพลาสติก

บางทีกรณีอ่าวมาหยาอาจเป็นสัญญาณบ่งชี้ว่าไทยกำลังจะพยายามบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติให้ดีขึ้น

แต่สำหรับประเทศที่ต้องพึ่งรายได้จากการท่องเที่ยวมากกรณีดังกล่าวอาจแสดงให้เห็นว่ามีการปล่อยให้สถานการณ์เลวร้ายแค่ไหนกว่าจะลงมือแก้ไข