สหรัฐฯ จีน: วัตถุบินได้ในน่านฟ้าทวีปอเมริกาเหนือกับปริศนาที่ยังไร้คำตอบ

ในเดือนนี้กองทัพสหรัฐฯ ได้ยิงวัตถุบินได้ 4 ลำเหนือน่านฟ้าอเมริกาเหนือ ทำให้เกิดคำถามมากมายถึงวัตถุปริศนาเหล่านี้

เมื่อคืนวันที่ 12 ก.พ.ที่ผ่านมา มีข่าวการยิงวัตถุบินได้ไม่ทราบฝ่ายตก นับเป็นอากาศยานปริศนาลำที่ 3 ที่ทางการสหรัฐฯ ยิงตกในรอบ 3 วัน หลังจาก 1 สัปดาห์ก่อนหน้านั้นพบบอลลูนจีนที่ติดตั้งเสารับส่งสัญญาณบินเหนือสถานที่สำคัญด้านการทหาร ก่อนที่จะถูกยิงตกในเวลาต่อมา

กรณีที่เกิดขึ้นก่อให้เกิดข้อสงสัยมากมายเกี่ยวกับอุปกรณ์สอดแนมที่กำลังเป็นปมขัดแย้งของสองชาติมหาอำนาจโลก บีบีซีจะพาไปสำรวจประเด็นเหล่านี้

วัตถุบินได้ลำล่าสุดคืออะไร

อากาศยานทั้ง 3 ลำที่ถูกยิงตกในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมามีขนาดและรูปร่างแตกต่างกัน

วัตถุที่ 1 - ขนาดเท่ารถยนต์

วัตถุนี้มีขนาดเท่า "รถยนต์ขนาดเล็ก" และถูกพบบินอยู่ที่ระดับความสูง 40,000 ฟุต (12,000 เมตร) ในทิศทางที่มุ่งสู่ขั้วโลกเหนือ โดยไม่มีระบบขับเคลื่อน หรือควบคุมใด ๆ

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ระบุว่า วัตถุดังกล่าวถูกยิงตกขณะบินเหนือรัฐอะแลสกา เมื่อ 10 ก.พ.ที่ผ่านมา โดยเป็นการตัดสินใจยิงด้วย "ความระมัดระวังอย่างยิ่ง" เนื่องจากมันเป็นภัยคุกคามต่อเครื่องบินพลเรือน

วัตถุที่ 2 - รูปทรงกระบอก

มีรายงานว่าวัตถุลำนี้มีรูปทรงกระบอก และถูกตรวจพบครั้งแรกเหนือดินแดนยูคอน ของแคนาดา เมื่อช่วงค่ำวันที่ 10 ก.พ. ก่อนจะถูกยิงตกในวันถัดมา

วัตถุที่ 3 - รูปทรงแปดเหลี่ยม

มีการตรวจพบวัตถุนี้ครั้งแรกเมื่อช่วงบ่ายวันที่ 11 ก.พ.ในแคนาดา บริเวณเหนือพรมแดนสหรัฐฯ มีการส่งเครื่องบินขับไล่จากรัฐออริกอนเข้าสกัด แต่วัตถุดังกล่าวหลุดรอดการตรวจจับไปในช่วงพลบค่ำ

ในวันถัดมามันถูกตรวจพบอีกครั้งในรัฐมอนแทนา จากนั้นก็บินข้ามรัฐวิสคอนซิน ก่อนจะถูกยิงตกบริเวณทะเลสาบฮิวรอน ในรัฐมิชิแกน

เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ไม่ได้เปิดเผยข้อมูลเรื่องรูปทรงของวัตถุนี้อย่างเป็นทางการ แต่เจ้าหน้าที่คนหนึ่งที่ไม่ประสงค์ออกนามระบุว่า มันมี "โครงสร้างทรงแปดเหลี่ยม" แต่ไม่ปรากฏอุปกรณ์เซ็นเซอร์ให้เห็นชัดเจน

บอลลูนลูกแรกทำอะไรกันแน่

มีการพบบอลลูนลูกแรกบินเหนือรัฐอะแลสกาเมื่อ 28 ม.ค. ก่อนเคลื่อนไปยังรัฐมอนแทนา แล้วถูกทางการสหรัฐฯ ยิงตกบริเวณนอกชายฝั่งตะวันออกในวันที่ 4 ก.พ.

กระทรวงกลาโหมสหรัฐฯ ระบุว่า มันคือบอลลูนสอดแนม บินอยู่ที่ระดับความสูงราว 60,000 ฟุต

ชิ้นส่วนของบอลลูนดังกล่าวตกกระจัดกระจายในทะเลเป็นระยะทาง 7 ไมล์ โดยถูกพบจมลงไปใต้ผิวน้ำ 47 ฟุต

เจ้าหน้าที่ได้เข้าเก็บกู้ซากบอลลูน โดยใช้เรือ และเรือดำน้ำขนาดเล็กในการค้นหาชิ้นส่วนต่าง ๆ เพิ่มเติม ซึ่งล่าสุดกองทัพสหรัฐฯ แถลงเมื่อ 14 ก.พ. ว่าสามารถเก็บกู้ตัวเซ็นเซอร์ และชิ้นส่วนอิเล็กทรอนิกส์ขึ้นมาได้

ก่อนหน้านี้ เจ้าหน้าที่สหรัฐฯ บรรยายว่า บอลลูนนี้มีความสูง 60 เมตร มีการติดตั้งเสารับส่งสัญญาณ แผงโซลาร์ และอุปกรณ์สอดแนม แต่ไม่ได้เปิดเผยว่ามีการเก็บข้อมูลประเภทใด

ข้อมูลที่ไม่ชัดเจนในเรื่องนี้ ทำให้เกิดเสียงวิพากษ์วิจารณ์จากทั้งสองฝ่าย

ส.ส.จิม ไฮม์ แห่งคณะกรรมาธิการข่าวกรองสภาผู้แทนราษฎร กล่าวว่า "ผมมีความกังวลว่าเหตุใดรัฐบาลสหรัฐฯ จึงไม่เปิดเผยข้อมูลที่ได้ทราบอย่างตรงไปตรงมา"

พบวัตถุบินได้กี่ลำ

นอกจากวัตถุปริศนาทั้ง 4 ลำนี้ ในช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมายังมีการพบอากาศยานไม่ทราบฝ่ายปรากฏขึ้นในประเทศอื่นด้วย

กองทัพโคลอมเบียรายงานการพบบอลลูนลูกหนึ่งเหนือน่านฟ้าของตน และเชื่อว่ามันได้บินผ่านหลายประเทศในแถบลาตินอเมริกา

นี่จึงทำให้เกิดคำถามว่า ในช่วงที่ผ่านมามีวัตถุลักษณะนี้บินล่วงล้ำน่านฟ้าประเทศต่าง ๆ มากขึ้น หรือเป็นเพราะเทคโนโลยีการตรวจจับที่ทันสมัยช่วยให้มีการตรวจพบได้มากขึ้น

หลังจากมีการพบบอลลูนลูกแรกของจีน กองบัญชาการป้องกันห้วงอวกาศอเมริกาเหนือ (North American Aerospace Defense Command หรือ NORAD) ได้ขยายการตรวจจับให้ครอบคลุมถึงวัตถุขนาดเล็กลงด้วย

เจ้าหน้าที่คนหนึ่งให้สัมภาษณ์กับสำนักข่าวรอยเตอร์ว่า "ตอนนี้พวกเราเพิ่มการค้นหาให้ละเอียดขึ้น"

ก่อนหน้าการตรวจพบบอลลูนและวัตถุบินปริศนาครั้งล่าสุดนี้ กองทัพสหรัฐฯ ได้เปิดเผยรายงานเมื่อเดือน ม.ค. ที่ผ่านมาที่ระบุว่า เมื่อปีก่อนมีการตรวจพบวัตถุบินได้ล่วงล้ำเข้าน่านฟ้าอเมริกาหลายร้อยราย

โดยในปี 2022 มีการตรวจพบวัตถุบินได้เพิ่มขึ้น 366 กรณี เมื่อเทียบกับปี 2021 ในจำนวนนี้เป็นบอลลูน 163 ลำ โดรน 26 ลำ รวมทั้งสิ่งที่มีลักษณะเป็นกลุ่มวัตถุอีก 6 ราย

จีนเกี่ยวข้องกับกรณีทั้งหมดหรือไม่

ความสัมพันธ์ระหว่างสองชาติเริ่มแย่ลงนับตั้งแต่สหรัฐฯ กล่าวหาจีนส่งบอลลูนเข้าสอดแนม

กรณีที่เกิดขึ้นทำให้นายแอนโทนี บลิงเคน รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ สั่งยกเลิกแผนการเดินทางเยือนจีนในทันที

สหรัฐฯ ระบุว่า บอลลูนที่ยิงตกในมหาสมุทรแอตแลนติกนั้นเป็นส่วนหนึ่งของโครงการสอดแนมโลกของจีน ส่งผลให้ประเทศอื่น ๆ พากันเฝ้าระวังไปด้วย

รัฐบาลสหราชอาณาจักรระบุว่า "จะทำทุกอย่าง" เพื่อปกป้องประเทศจากภัยของบอลลูนสอดแนม

ขณะที่จีนยอมรับว่าบอลลูนลูกแรกที่พบในสหรัฐฯ เมื่อต้นเดือน ก.พ. รวมทั้งที่พบในลาตินอเมริกาเป็นของตน แต่ปฏิเสธเรื่องการสอดแนม โดยระบุว่าเป็นเพียง "เรือเหาะตรวจสภาพอากาศ" ที่ถูกลมพัดออกนอกเส้นทาง

รัฐบาลจีนระบุว่า การที่สหรัฐฯ ยิงทำลายบอลลูนดังกล่าวเป็น "การละเมิดแนวปฏิบัติระหว่างประเทศอย่างร้ายแรง" พร้อมชี้ว่า จีนขอสงวนสิทธิ "ใช้วิธีการที่จำเป็นเพื่อจัดการกับสถานการณ์เดียวกัน"

โดยจีนกล่าวหาว่า สหรัฐฯ ได้ส่งบอลลูนเข้าน่านฟ้าจีนกว่า 10 ครั้งเมื่อปีก่อน

ผู้บัญชาการกองทัพอากาศสหรัฐฯ กล่าวในการแถลงข่าวเมื่อ 12 ก.พ. ว่า เขาไม่สามารถชี้แจงว่า วัตถุบินได้ 3 ลำที่ตรวจพบล่าสุดคืออะไร ลอยอยู่ในอากาศได้อย่างไร และมีต้นทางมาจากไหน

เจ้าหน้าที่อาวุโสของสหรัฐฯ คนหนึ่งให้สัมภาษณ์กับเอบีซีนิวส์ว่า อากาศยาน 3 ลำนี้น่าจะเป็นอุปกรณ์ตรวจสภาพอากาศ และไม่น่าใช่บอลลูนสอดแนม