ทำไมออสเตรเลียไม่ให้โนวัค โยโควิช เข้าประเทศ

ตอนที่โนวัค โยโควิช ออกมาประกาศเมื่อต้นสัปดาห์นี้ว่าเขาจะร่วมแข่งเทนนิสออสเตรเลียน โอเพ่น โดยได้รับยกเว้นไม่ต้องแสดงหลักฐานว่าฉีดวัคซีนโควิดแล้ว ทำให้คนออสเตรเลียพากันเดือดดาล

แต่เหตุการณ์กลับกลายเป็นว่าเมื่อวันที่ 6 ม.ค. นักเทนนิสมือหนึ่งของโลก ต้องถูกกักตัวอยู่ในโรงแรมของสำนักงานตรวจคนเข้าเมืองและกำลังหาทางไม่ให้ตัวเองต้องอยู่ในฐานะผู้ที่ถูกเนรเทศออกจากออสเตรเลีย

ทนายความของนักเทนนิสมือหนึ่งของโลกระบุในเอกสารชั้นศาลว่า เขาได้รับการยกเว้นให้เข้าประเทศได้เพราะติดเชื้อโควิดเมื่อวันที่ 16 ธ.ค.

เมื่อวันที่ 8 ม.ค.นักเทนนิสมือวางอันดับหนึ่งของโลกชนะการต่อสู้ในศาลไม่ให้ออสเตรเลียยกเลิกวีซ่า และศาลสั่งให้ สนง.ตรวจคนเข้าเมืองปล่อยตัวเขาจากโรงแรมที่ถูกกักตัวโดยทันที ผู้พิพากษาเห็นว่า สนง.ตรวจคนเข้าเมืองไม่ได้แจ้งล่วงหน้านานเพียงพอว่าจะยกเลิกวีซ่า

แต่มหากาพย์เรื่องนี้ยังไม่จบสิ้นเพราะล่าสุดรัฐมนตรีที่ดูแลเรื่องนี้ได้ใช้อำนาจยกเลิกวีซ่าอีกเป็นครั้งที่ 2 นายอเล็กซ์ ฮอว์กี รัฐมนตรีกระทรวงกิจการตรวจคนเข้าเมือง บอกว่าเป็นการตัดสินใจบนพื้นฐานเพื่อ "สุขภาพและความเป็นระเบียบเรียบร้อย" ซึ่งสิ่งนี้เป็นเหตุผลที่อาจทำให้นักเทนนิสชื่อดังต้องถูกเนรเทศ และถูกห้ามไม่ให้เข้าออสเตรเลียเป็นเวลา 3 ปีได้

อย่างไรก็ดี โยโควิช วัย 34 ปี เจ้าของแชมป์ออสเตรเลียนโอเพ่น 9 สมัย ยังสามารถยื่นอุทธรณ์ได้

จุดเริ่มต้นของการเข้าร่วมแข่งขันเทนนิสแกรนด์ สแลม ได้บานปลายกลายเป็นประเด็นทางการทูต และนี่คือสิ่งที่เกิดขึ้นจนถึงขณะนี้

โยโควิชได้รับอนุญาตให้เข้าไปในออสเตรเลียได้อย่างไร

โยโควิชเองเป็นคนเปิดเผยเมื่อวันอังคารว่าเขาได้รับอนุญาตให้เดินทางเข้าไปในออสเตรเลียเพื่อร่วมแข่งขันเทนนิสรายการนี้ ซึ่งจะเริ่มขึ้นในวันที่ 17 มกราคม

ออสเตรเลียกำหนดให้ผู้เดินทางจากต่างประเทศทุกคนจะต้องได้รับวัคซีนโควิด 2 เข็ม ไม่เช่นนั้นก็จะต้องกักตัวเป็นเวลา 14 วัน

แต่โยโควิชซึ่งไม่น่าจะได้รับการฉีดวัคซีน ออกมาโพสต์ข้อความทางโซเชียลมีเดียว่าเขาได้รับสิทธิยกเว้นทางการแพทย์ให้เข้าออสเตรเลียได้แม้ไม่ได้ฉีดวัคซีน

เทนนิสออสเตรเลียซึ่งเป็นผู้จัดการแข่งขันเทนนิสออสเตรเลีย โอเพ่น ยืนยันเรื่องนี้ว่าเป็นไปตามนโยบายว่าด้วย "ข้อยกเว้น" ของสมาคม และมีผู้ร่วมแข่งขัน 26 คน ที่ยื่นขอรับสิทธิยกเว้น แต่มีเพียง "หยิบมือ" เท่านั้นที่ได้รับอนุญาต

การได้รับสิทธิยกเว้นดังกล่าว นักเทนนิสจะต้องได้รับการประเมินจากคณะกรรมการอิสระทางการแพทย์ที่ไม่มีการเปิดเผยชื่อเพื่อป้องกันการเกิดอคติ

เหตุผลที่มีน้ำหนักพอจะทำให้ได้รับสิทธิยกเว้นคือจะต้องมีโรคร้ายแรง เช่น กล้ามเนื้อหัวใจอักเสบ ขณะที่การติดเชื้อโรคโควิดในช่วง 6 เดือนที่ผ่านมาก็นับเป็นหนึ่งในโรคที่จะได้รับการยกเว้น

เทนนิสออสเตรเลียได้ประกาศนโยบายนี้เมื่อเดือนธันวาคม และรัฐบาลของรัฐวิคตอเรียได้ให้การรับรอง และหน่วยงานต่าง ๆ ของรัฐบาลกลางก็ไม่ได้โต้แย้งนโยบายดังกล่าว

ออสเตรเลียมีท่าทีอย่างไร

แต่ความเปลี่ยนแปลงเกิดขึ้นหลังจากคนในออสเตรเลียพากันโกรธเคืองเมื่อรู้ว่าโยโควิชได้รับสิทธิยกเว้น

ตัวโยโควิชเองก็เป็นผู้ที่ก่อให้เกิดข้อถกเถียงในช่วงที่มีการระบาดของโรคโควิด เขาเคยแสดงออกอย่างชัดเจนว่าต่อต้านการฉีดวัคซีน และในช่วงปีแรกที่โควิดระบาด เขาไปร่วมแข่งขันเทนนิสที่ประเทศเซอร์เบีย และติดเชื้อโควิด เช่นเดียวกับนักเทนนิสคนอื่น ๆ อีกหลายคน ในตอนนั้นเขาออกมากล่าวขอโทษที่ทำให้คนต้องเผชิญความเสี่ยงติดโรค

ส่วนในออสเตรเลียนั้น ประชาชนต้องใช้ชีวิตท่ามกลางกฎเกณฑ์ควบคุมโรคและการล็อกดาวน์ที่เข้มงวด คนส่วนใหญ่ทำตามคำแนะนำของรัฐบาลที่ให้ฉีดวัคซีน โดยประชากรมากกว่า 90% ได้รับวัคซีนแล้วสองเข็ม

แต่ออสเตรเลียก็ยังไม่พ้นจากการระบาด ล่าสุดในวันนี้ (6 ธ.ค.) พบผู้ติดเชื้อโควิดรายใหม่มากกว่า 70,000 คน ประชาชนจึงยังกลัดกลุ้มกังวล

ก่อนหน้านี้นายกรัฐมนตรีสก็อต มอร์ริสัน กล่าวว่า เขายอมรับการตัดสินใจของรัฐบาลรัฐวิคตอเรียที่อนุญาตให้โยโควิชและนักเทนนิสคนอื่น ๆ ได้รับสิทธิยกเว้นทางการแพทย์ เมื่อวันอังคารที่ผ่านมา นายกรัฐมนตรีออกมาพูดว่าหน่วยงานของรัฐบาลกลางซึ่งเป็นผู้ดูแลระบบตรวจคนเข้าเมือง จะ "กระทำการ" ตามการตัดสินใจของรัฐ ซึ่ง "เป็นสิ่งที่เป็นมาอย่างนั้น"

"รัฐต่าง ๆ ให้สิทธิยกเว้นแก่ผู้คนให้เดินทางเข้ามา…สิ่งนี้เกิดขึ้นมาอย่างน้อยสองปีแล้ว" นายมอร์ริสันระบุ

แต่เมื่อคนในสังคมเดือดดาล นายกรัฐมนตรีก็กลับลำ โดยออกมากล่าวเมื่อวันพุธเตือนโยโควิชว่าอาจต้องกลับบ้าน หากไม่สามารถแสดงหลักฐานทางการแพทย์ว่าสมควรได้รับการยกเว้น

ทำไมโยโควิชไม่ได้รับอนุญาตให้เข้าประเทศ

ในเวลาประมาณ 23.30 น. วันพุธตามเวลาท้องถิ่น โยโควิชเดินทางถึงสนามบินเมลเบิร์น เขาได้รับการตรวจประเมินและถูกปฏิเสธไม่ให้เข้าประเทศโดยทันที โดยเจ้าหน้าที่ยกเลิกวีซ่าเขา ณ ตอนนั้น และนำตัวไปกักในสถานกักชั่วคราว

โยโควิชไม่สามารถแสดงหลักฐานได้ว่าเขาได้รับการฉีดวัคซีนครบสองเข็ม หรือมีข้อยกเว้นที่เป็นไปตามกฎหมาย ซึ่งนายกรัฐมนตรีมอร์ริสัน อธิบายเรื่องนี้กับสื่อในวันรุ่งขึ้นว่า "เขาไม่สามารถแสดงหลักฐานต่อเจ้าหน้าที่ตรวจคนเข้าเมืองที่สนามบินได้เมื่อคืนนี้ และมันมีกฎเกณฑ์อยู่ และสิ่งนี้ก็เกิดขึ้นมาหลายกรณี และเป็นสิ่งที่เพิ่งเกิดขึ้นอีก"

สื่อออสเตรเลียรายงานว่าบุคคลอื่น ๆ ในทีมของโยโควิชได้รับอนุญาตให้เข้าประเทศ เพราะมีหลักฐานแสดงการฉีดวัคซีน

หลังจากนั้นโยโควิชก็ถูกเจ้าหน้าที่กองกำลังตรวจคนเข้าเมืองออสเตรเลียนำตัวไปยังโรงแรมของสำนักงานตรวจคนเข้าเมือง และตอนนี้โยโควิชก็กำลังรอว่าทางการออสเตรเลียจะตัดสินใจอย่างไรต่อไปเกี่ยวกับตัวเขา

เป็นที่ชัดเจนว่ารัฐบาลกลางออสเตรเลียตีตกการตัดสินใจของรัฐบาลรัฐวิคตอเรียในกรณีนี้

แม้ออสเตรเลียจะปกครองด้วยระบบสาธารณรัฐ แต่รัฐธรรมนูญกำหนดว่าหน้าที่ในการดูแลพรมแดนเป็นของรัฐบาลกลาง ไม่ใช่ของรัฐต่าง ๆ

ในขณะที่เทนนิสออสเตรเลีย ผู้จัดการแข่งขันอนุญาตให้โยโควิชเข้าร่วมการแข่งขันภายใต้นโยบายเรื่องสิทธิยกเว้น และสิ่งนี้ได้รับการรับรองโดยรัฐวิคตอเรีย แต่รัฐบาลกลางไม่ได้มีนโยบายเดียวกัน

ในวันนี้ นายกรัฐมนตรีมอร์ริสัน เปิดเผยว่ากองกำลังตรวจคนเข้าเมืองออสเตรเลียได้ทำหนังสือถึงเทนนิสออสเตรเลีย ตั้งแต่เดือนพฤศจิกายน แจ้งให้ทราบเงื่อนไขการอนุญาตให้บุคคลเข้าประเทศต้องได้รับการฉีดวัคซีน เขากล่าวว่าการติดเชื้อโควิดล่าสุด (หรือหนึ่งครั้งในช่วง 6 เดือนที่แล้ว) ไม่ใช่เหตุผลที่ใช้ได้

เขากล่าวด้วยว่าไม่ใช่เรื่องแปลกที่คนจะถูกปฏิเสธไม่ให้เข้าประเทศ เพราะเจ้าหน้าที่จะประเมินว่าจะอนุญาตตามวีซ่าหรือไม่ ก็ต่อเมื่อเดินทางถึงออสเตรเลียแล้ว ไม่ใช่ก่อนเดินทางเข้ามา

ทว่าอดีตเจ้าหน้าที่ระดับสูงของกองกำลังตรวจคนเข้าเมืองออสเตรเลียออกมาระบุว่าทางการรัฐวิคตอเรียไม่น่าจะเป็นผู้ที่ถูกตำหนิเพียงฝ่ายเดียว เพราะก่อนจะออกวีซ่าให้เจ้าหน้าที่ของรัฐบาลกลางก็ต้องเป็นผู้อนุญาต และตัวนายกรัฐมนตรีมอร์ริสันเองก็ออกมาพูดเมื่อวันอังคารว่าในช่วงที่มีการระบาดของโควิด รัฐต่าง ๆ มีอำนาจในการอนุญาตให้ชาวต่างชาติเข้าประเทศ โดยปราศจากการยับยั้งของรัฐบาลกลาง

และนี่ก็เป็นเหตุผลที่ทำให้นักสังเกตการณ์พากันคาดเดาว่าการห้ามโยโควิชเข้าประเทศเป็นการหวังผลทางการเมือง

ในอีกไม่กี่เดือนข้างหน้าออสเตรเลียจะมีการเลือกตั้ง และนายกรัฐมนตรีมอร์ริสันก็ถูกวิจารณ์อย่างหนักท่ามกลางการระบาดของโอมิครอน ผู้สังเกตการณ์คนหนึ่งระบุว่าโยโควิชจึงกลายเป็นแพะรับบาปไปอย่างง่ายดาย

มีทางออกอะไรบ้างสำหรับโยโควิช

ตอนนี้ทีมเทนนิสของโยโควิชกำลังโมโหอย่างหนัก และมองว่าโยโควิชถูกลงโทษ ขณะที่สื่อออสเตรเลียรายงานว่ามีนักเทนนิสสามคนที่ได้รับสิทธิยกเว้นให้เข้าประเทศได้

โยโควิชได้ยื่นอุทธรณ์การยกเลิกวีซ่าโดยทันที และยื่นเรื่องต่อศาลเพื่อขอการคุ้มครองไม่ให้เขาต้องถูกเนรเทศ ซึ่งอย่างน้อยก็ทำให้เขาอยู่ในออสเตรเลียได้ การตัดสินใจเรื่องนี้จะมีขึ้นในวันจันทร์หน้า เพราะฉะนั้นตอนนี้โยโควิชก็จะต้องถูกกักตัวอยู่ต่อไป

ผู้สังเกตการณ์บางคนบอกว่าโยโควิชจะออกจากออสเตรเลียและไปจัดการเรื่องที่ยื่นต่อศาลจากนอกประเทศ หรือสมัครขอเข้าประเทศใหม่ก็ได้

ตอนนี้ประธานาธิบดีอเล็กซานเดอร์ วูซิช ของเซอร์เบีย ออกมากล่าวหาออสเตรเลียว่า "ข่มเหงรังแก" โยโควิช แต่นี่เป็นข้อกล่าวหาที่ออสเตรเลียปฏิเสธ

ส่วนราฟาเอล นาดาล นักเทนนิสชื่อก้องโลกชาวสเปน ซึ่งติดโควิดเมื่อเดือนที่แล้ว บอกว่ารู้สึกเสียใจกับโยโควิช แต่ก็เข้าใจว่าทำไมคนออสเตรเลียที่ต้องเผชิญกับการล็อกดาวน์ถึงไม่พอใจ เขาเห็นว่าถ้าผู้เชี่ยวชาญบอกว่าต้องฉีดวัคซีน ก็มีความจำเป็นที่จะต้องฉีดวัคซีน

เพิ่งติดโควิด

ล่าสุดวันนี้ (8 ม.ค.) ทนายของนักเทนนิสมือหนึ่งของโลกระบุในเอกสารชั้นศาลว่า เขาได้รับการยกเว้นให้เข้าประเทศได้เพราะติดเชื้อโควิดเมื่อวันที่ 16 ธ.ค.

ในเอกสารซึ่งเผยแพร่วันนี้ (8 ม.ค.) ทนายของนายโยโควิชบอกว่าเขาได้รับวีซ่าชั่วคราวให้เข้าประเทศและก็ได้รับการยกเว้นให้ไม่ต้องมีเอกสารรับรองฉีดวัคซีนโดยเทนนิสออสเตรเลียซึ่งเป็นผู้จัดการแข่งขันเทนนิสออสเตรเลีย โอเพ่น เนื่องจากเขาเพิ่งติดโควิดไป

อย่างไรก็ดี ไม่มีการประกาศว่านายโยโควิชเคยติดโควิดแต่อย่างใด แม้จะมีการยืนยันว่าเขาติดเชื้อโดยการตรวจแบบพีซีอาร์เมื่อวันที่ 16 ธ.ค.

แต่วันที่ 17 ธ.ค. เขาโพสต์รูปตัวเองไปงานที่กรมไปรษณีย์เซอร์เบียเปิดตัวแสตมป์รูปตัวเขาเพื่อเป็นเกียรติแก่ความสำเร็จด้านกีฬา ในรูปที่เผยแพร่ชุดนี้ เขาไม่ได้สวมหน้ากากอนามัยแต่อย่างใด แต่ก็ไม่ชัดเจนว่าโยโควิชรู้ตัวหรือไม่ตอนถ่ายรูปว่าตัวเองติดโควิดแล้ว