กรรมการไต่สวนอิสระชี้นักข่าวบีบีซีใช้กลลวงเพื่อขอประทานสัมภาษณ์เจ้าหญิงไดอานา

Princess Diana and Martin Bashir

ที่มาของภาพ, BBC/Reuters

ผลการไต่สวนของคณะกรรมการอิสระพบว่า บีบีซีปฏิบัติไม่ได้ตาม "มาตรฐานขั้นสูงด้านคุณธรรมและความโปร่งใส" ระหว่างการสัมภาษณ์เจ้าหญิงไดอานาเมื่อปี 1995 โดยนายมาร์ติน บาเชียร์ ผู้สื่อข่าวใช้วิธีการที่ "หลอกลวง" และปลอมแปลงเอกสารเพื่อให้ได้โอกาสเข้าสัมภาษณ์

คณะกรรมการอิสระที่มีอดีตผู้พิพากษาเป็นหัวหน้าคณะชี้ด้วยว่า การสอบสวนภายในของบีบีซีเมื่อปี 1996 เพื่อหาข้อเท็จจริงนั้น "ไร้ประสิทธิผลอย่างยิ่ง"

ทั้งบีบีซีและนายบาเชียร์ต่างออกมาขอโทษ

บีบีซีระบุว่า ผลการสอบดังกล่าวแสดงให้เห็นถึง "ข้อบกพร่องที่ชัดเจน" และ "เราขอโทษต่อเรื่องนี้" ส่วนนายบาเชียร์ ได้ขอโทษที่ปลอมแปลงเอกสาร แต่กล่าวว่าเอกสารเหล่านี้ไม่ได้มีผลในการตัดสินพระทัยของเจ้าหญิงไดอานา ในการประทานสัมภาษณ์

การประทานสัมภาษณ์ของเจ้าหญิงไดอานากับนายบาเชียร์ ในรายการพานอรามา (Panorama) เป็นรายงานชิ้นใหญ่ของบีบีซี โดยเจ้าหญิงไดอานาได้ตรัสประโยคที่ถูกคนกล่าวขานถึงอย่างมากว่า "มีเราสามคนอยู่ในชีวิตสมรสนี้ มันก็เลยแออัดไปหน่อย"

นั่นคือครั้งแรกที่สมาชิกราชวงศ์ที่ยังทรงปฏิบัติหน้าที่อยู่ได้ตรัสอย่างเปิดเผยเกี่ยวกับชีวิตในราชวงศ์อังกฤษ และพระองค์ได้ตรัสถึงชีวิตการแต่งงานที่ไม่มีความสุขกับเจ้าฟ้าชายชาร์ลส์ ความสัมพันธ์ของทั้งสองพระองค์ และพระอาการป่วยด้วยพระโรคบูลิเมียด้วย

แต่นับจากนั้นมา เอิร์ล สเปนเซอร์ พระอนุชาของเจ้าหญิงไดอานา ได้กล่าวอ้างถึงลูกไม้ที่นายบาเชียร์ใช้ในการขอประทานสัมภาษณ์

Diana the Princess of Wales with Martin Bashir. November 1995
คำบรรยายภาพ, การสัมภาษณ์ของรายการพาโนรามา เมื่อปี 1995 มีผู้ติดตามชมเกือบ 23 ล้านคน

ปฏิกิริยาจากเจ้าชายวิลเลียมและเจ้าชายแฮร์รี

ดยุคแห่งเคมบริดจ์ ตำหนิความบกพร่องของบีบีซีที่ไม่ได้ปฏิบัติตามมาตรฐานคุณธรรมและความโปร่งใสในการสัมภาษณ์เจ้าหญิงไดอานาว่าได้ซ้ำเติมอาการวิตกกังวลและทำให้ความสัมพันธ์ระหว่างพระมารดากับพระบิดาของพระองค์ย่ำแย่ลง

เจ้าชายวิลเลียมทรงบรรยายความรู้สึกหลังจากทรงทราบผลการไต่สวนของคณะกรรมการอิสระพบว่าบีบีซีมีความบกพร่องในระหว่างการสัมภาษณ์เจ้าหญิงไดอานาเมื่อปี 1995 ว่าพระองค์ "เสียใจเป็นที่สุด" ที่พระมารดาไม่ทรงทราบว่าพระองค์ถูกหลอกลวง

ดยุคแห่งเคมบริดจ์ตรัสว่าผู้ที่ทำไม่ดีต่อเจ้าหญิงไดอานาในกรณีนี้ ไม่ใช่แค่เพียง "นักข่าวที่ไร้จรรยาบรรณคนหนึ่ง" เท่านั้น แต่ยังรวมถึงผู้บริหารในบีบีซีด้วย

ขณะที่เจ้าชายแฮร์รี ดยุคแห่งซัสเซกซ์ ตรัสว่า "ผลพวงของวัฒนธรรมในการแสวงหาประโยชน์และการกระทำที่ไร้จรรยาบรรณ" เป็นเหตุที่ทำให้พระมารดาของพระองค์สิ้นพระชนม์ในปี 1997

พระองค์ทรงแสดงความกังวลว่าพฤติการณ์เช่นนี้ "ยังคงเกิดขึ้นอย่างแพร่หลายในปัจจุบัน" และ "ไม่ได้เกิดขึ้นในสำนักข่าวเดียว สถานีเดียว หรือสิ่งพิมพ์ฉบับเดียว"

เจ้าชายแห่งเวลส์ เจ้าชายวิลเลียม เจ้าหญิงไดอานาและเจ้าชายแฮร์รี

ที่มาของภาพ, PA Media

คำบรรยายภาพ, จากซ้ายไปขวา เจ้าชายแห่งเวลส์ เจ้าชายวิลเลียม เจ้าหญิงไดอานาและเจ้าชายแฮร์รี

"พระมารดาของเราต้องสิ้นพระชนม์เพราะพฤติกรรมเหล่านี้ และถึงตอนนี้ก็ยังไม่มีอะไรเปลี่ยนแปลง การที่เราปกป้องพระองค์ ก็เท่ากับปกป้องคนอื่น ๆ ด้วย และเพื่อดำรงไว้ซึ่งศักดิ์ศรีของพระองค์"

หลังผลการไต่สวนออกมา บีบีซีได้ส่งสารขออภัยถึงเจ้าชายวิลเลียม เจ้าชายแฮร์รี เจ้าชายแห่งเวลส์ และเอิร์ล สเปนเซอร์ พระอนุชาของเจ้าหญิงไดอานา

การสอบสวน

บีบีซีจัดให้มีคณะกรรมการตรวจสอบอิสระขึ้นในปีที่แล้ว หลังจากที่เอิร์ล สเปนเซอร์ ได้ออกมากล่าวหาเรื่องนี้ และได้มีการเปิดเผยรายงานการตรวจสอบในวันที่ 20 พ.ค.

ลอร์ด ไดสัน ผู้พิพากษาเกษียณ ซึ่งเป็นประธานคณะกรรมการตรวจสอบ กล่าวว่าบีบีซีปฏิบัติไม่ได้ตาม "มาตรฐานขั้นสูงด้านคุณธรรมและความโปร่งใสซึ่งเป็นลักษณะเด่นของบีบีซี"

เขาพบว่านายบาเชียร์ได้หลอกลวงพระอนุชาของเจ้าหญิงไดอานา ด้วยการแสดงเอกสารปลอมเพื่อให้ได้รับความไว้วางใจจากเขา และแนะนำนายบาเชียร์กับเจ้าหญิงไดอานา

คณะกรรมการตรวจสอบพบว่าในเวลาต่อมา นายบาเชียร์ได้โกหกต่อผู้บังคับบัญชาหลายคนในบีบีซีว่าเขาไม่ได้แสดงเอกสารปลอมแก่ผู้ใด คณะกรรมการตรวจสอบยังให้ความเห็นด้วยว่าคำบอกเล่าของนายบาเชียร์เกี่ยวกับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในปี 1995 นั้น "เหลือเชื่อ ไม่น่าเชื่อถือ และบางกรณีก็ไม่ซื่อสัตย์"

ในแถลงการณ์ นายบาเชียร์ได้ขอโทษที่ปลอมแปลงเอกสาร แต่ระบุว่าเขายังคง "รู้สึกภูมิใจอย่างยิ่ง" จากการสัมภาษณ์ครั้งนั้น

เขากล่าวว่า "บัญชีธุรกรรมธนาคารไม่ได้มีส่วนใด ๆ ต่อการตัดสินพระทัยประทานสัมภาษณ์ของเจ้าหญิงไดอานาเลย"

คำบรรยายวิดีโอ, ไดอานา ในความทรงจำ

"หลักฐานที่ส่งให้แก่ทางคณะกรรมการตรวจสอบซึ่งเขียนด้วยลายพระหัตถ์ของพระองค์เอง (และได้รับการเผยแพร่พร้อมกับรายงานในวันที่ 20 พ.ค.) เป็นการยืนยันเรื่องนี้ได้อย่างชัดเจน และหลักฐานที่น่าสนใจอื่น ๆ ที่แสดงต่อลอร์ด ไดสันตอกย้ำได้ถึงเรื่องนี้"

ทิม เดวี ผู้อำนวยการใหญ่ของบีบีซีกล่าวว่า "แม้ว่ารายงานระบุว่าไดอานา เจ้าหญิงแห่งเวลส์ ทรงมีพระประสงค์ประทานสัมภาษณ์กับบีบีซี แต่ก็มีความชัดเจนว่า กระบวนการในการขอประทานสัมภาษณ์พระองค์ยังไม่เป็นไปตามสิ่งที่ผู้ชมคาดหวัง เราขอแสดงความเสียใจในเรื่องนี้ ลอร์ด ไดสันได้ระบุข้อบกพร่องไว้อย่างชัดเจนแล้ว"

"แม้ว่าในปัจจุบันนี้ บีบีซีมีกระบวนการและขั้นตอนที่ดีขึ้นอย่างมาก ผู้ที่ปฏิบัติหน้าที่ในขณะนั้นควรป้องกันไม่ให้การเกิดการขอประทานสัมภาษณ์ด้วยวิธีการเช่นนี้ขึ้น"

"บีบีซีควรจะได้พยายามมากกว่านี้ในการตรวจสอบหาความจริงของเรื่องที่เกิดขึ้นในขณะนั้น และมีความโปร่งใสเกี่ยวกับสิ่งที่ทางบีบีซีทราบมากกว่านี้"

"แม้ว่าบีบีซีไม่สามารถย้อนเวลากลับไปได้ หลังจากเวลาผ่านมาแล้วนาน 25 ปี แต่สิ่งที่เราทำได้คือขอโทษอย่างเต็มที่และไม่มีเงื่อนไข วันนี้บีบีซีจึงขออภัยต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น"

ริชาร์ด ชาร์ป ประธานกรรมการของบีบีซี กล่าวด้วยว่าบีบีซี "ยอมรับอย่างไร้ข้อสงสัย" ต่อข้อสรุปของรายงานนี้ว่า มี "ความล้มเหลวที่ไม่อาจยอมรับได้" และกล่าวว่า "เราไม่ได้นิ่งนอนใจต่อความจริงที่ว่าเรื่องเหล่านี้คือประวัติศาสตร์"

ภาพนายมาร์ติน บาชีร์ ที่ถ่ายเมื่อเดือน พ.ย. 2019

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ, มาร์ติน บาชีร์ ลาออกจากบีบีซี เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว

ในช่วงต้นปี 1996 บีบีซีได้ดำเนินการไต่สวนเป็นการภายในที่ได้ลบล้างการกระทำความผิดของนายบาเชียร์ รายการพานอรามา และบีบีซี นิวส์

ลอร์ดไดสันสรุปว่าการสอบสวนดังกล่าว "ไร้ประสิทธิผลอย่างยิ่ง"

ลอร์ดโทนี ฮอลล์ ผู้อำนวยการฝ่ายข่าวซึ่งดำเนินการสอบสวนในปี 1996 กล่าวยอมรับว่า "ผิดที่ยกประโยชน์ให้นายมาร์ติน บาเชียร์" ในระหว่างสอบสวน หลังจากที่นายบาเชียร์แสดงความเสียใจในสิ่งที่เขาทำ

นายบาเชียร์ วัย 58 ปี เป็นผู้สื่อข่าวที่มีชื่อเสียงที่สุดคนหนึ่งในสหราชอาณาจักร

นอกจากไดอานา เขายังได้เป็นข่าวใหญ่จากการสัมภาษณ์ไมเคิล แจ็กสัน ศิลปินชื่อดัง ซึ่งออกอากาศในปี 2003 และเคยทำงานกับไอทีวี และสถานีโทรทัศน์ในสหรัฐฯ อีกหลายช่อง

สัปดาห์ที่แล้ว เขาลาออกจากบีบีซี โดยอ้างถึงปัญหาสุขภาพที่เผชิญอยู่ หลังดำรงตำแหน่งบรรณาธิการและผู้สื่อข่าวศาสนาของบีบีซีมาตั้งแต่ปี 2016

ก่อนหน้าที่จะมีการเผยแพร่รายงานนี้ เอิร์ล สเปนเซอร์ ได้โพสต์รูปภาพของเขาและเจ้าหญิงไดอานาสมัยเป็นเด็กลงทางทวิตเตอร์ พร้อมกับข้อความว่า "ความผูกพันบางอย่างยังคงอยู่บนหนทางอันยาวไกล"