เจ้าชายฮัมซาห์ บิน ฮุสเซน ของจอร์แดน “ทรงถูกควบคุมตัวไว้ในบ้าน”

อดีตมกุฎราชกุมรแห่งจอร์แดนตรัสว่า พระองค์ทรงถูกควบคุมตัวไว้ในบ้าน ส่วนหนึ่งมาจากการปราบปรามผู้วิพากษ์วิจารณ์

ในคลิปวิดีโอที่ทนายความของพระองค์ส่งให้กับทางบีบีซี เจ้าชายฮัมซาห์ บิน ฮุสเซน พระอนุชาต่างพระมารดาในสมเด็จพระราชาธิบดีอับดุลเลาะห์ที่ 2 แห่งจอร์แดน ทรงกล่าวหาบรรดาผู้นำของจอร์แดนว่า ทุจริต ไร้ความสามารถ และข่มขู่คุกคาม

เหตุการณ์นี้เกิดขึ้นหลังจากมีการจับกุมตัวบุคคลสำคัญระดับสูงจำนวนหนึ่ง ซึ่งถูกกล่าวหาว่า มีส่วนเกี่ยวข้องกับการวางแผนก่อรัฐประหาร

ก่อนหน้านี้ กองทัพปฏิเสธว่า เจ้าชายฮัมซาห์ไม่ได้ทรงถูกกักบริเวณในบ้านพัก

แต่ระบุว่า มีการสั่งให้พระองค์ทรงยุติการกระทำต่าง ๆ ที่อาจถูกใช้ในการโจมตี "ความมั่นคงและเสถียรภาพ" ของจอร์แดน

การกักบริเวณเกิดขึ้นหลังจากที่ผู้นำชนเผ่าต่าง ๆ ซึ่งมีรายงานว่า ให้การสนับสนุนเจ้าชายฮัมซาห์ เดินทางมาเข้าเฝ้าพระองค์

เจ้าชายฮัมซาห์ทรงปฏิเสธการกระทำความผิดทุกอย่าง และตรัสว่า พระองค์ไม่ได้เป็นส่วนหนึ่งของการวางแผนการลับใด ๆ

ขณะที่มหาอำนาจในภูมิภาครวมถึงอียิปต์และซาอุดีอาระเบีย ได้แสดงการสนับสนุนสมเด็จพระราชาธิบดีอับดุลเลาะห์ที่ 2 สหรัฐฯ ซึ่งเป็นพันธมิตรกับจอร์แดนในปฏิบัติการต่อต้านกลุ่มรัฐอิสลาม (Islamic State--IS) เรียกกษัตริย์จอร์แดนว่า เป็นหุ้นส่วนสำคัญที่สหรัฐฯ ให้การสนับสนุนอย่างเต็มที่

จอร์แดนมีทรัพยากรธรรมชาติน้อย และเศรษฐกิจได้รับผลกระทบอย่างหนักจากการระบาดของโควิด-19 นอกจากนี้ยังต้องรองรับผู้ลี้ภัยจำนวนมากจากสงครามกลางเมืองในซีเรีย ประเทศเพื่อนบ้านด้วย

เจ้าชายตรัสว่าอะไรบ้าง

ในคลิปวิดีโอที่บันทึกไว้เมื่อวันเสาร์ (3 มี.ค.) พระองค์ตรัสว่า หัวหน้าเสนาธิการทหารบอกกับพระองค์ว่า พระองค์ทรงไม่ได้รับอนุญาตให้ออกไปข้างนอกหรือสื่อสารกับผู้คน เพราะว่ามีการวิพากษ์วิจารณ์รัฐบาล หรือกษัตริย์จอร์แดน ในการประชุมที่พระองค์ทรงเข้าร่วมหลายครั้ง

พระองค์ตรัสว่า พระองค์ไม่ได้ทรงถูกกล่าวหาว่า เป็นผู้วิพากษ์วิจารณ์ด้วยพระองค์เอง

อย่างไรก็ตาม เจ้าชายฮัมซาห์ตรัสต่อว่า "ข้าพเจ้าไม่ใช่บุคคลที่เป็นสาเหตุทำให้การบริหารล้มเหลว เกิดการทุจริตและการไร้ความสามารถอย่างแพร่หลายในโครงสร้างการปกครองของเราในช่วง 15-20 ปีที่ผ่านมา และกำลังเลวร้ายลงเรื่อย ๆ... และข้าพเจ้าไม่ได้เป็นสาเหตุที่ทำให้ประชาชนขาดความเชื่อมั่นต่อสถาบันต่าง ๆ ของประชาชน"

"มันไปถึงจุดที่ไม่มีใครสามารถพูด หรือแสดงความคิดเห็นเกี่ยวกับเรื่องใด ๆ ได้โดยไม่ถูกกลั่นแกล้ง จับกุม ข่มขู่ และคุกคาม"

รานา สไวส์ ผู้สื่อข่าวชาวจอร์แดนกล่าวกับบีบีซีว่า ในอดีตเคยเกิดความตึงเครียดขึ้นภายในราชวงศ์จอร์แดนเป็นบางช่วง

"อดีตมกุฎราชกุมารทรงถูกมองว่า ได้รับความนิยม พระองค์ทรงมีความคล้ายคลึงกับสมเด็จพระราชาธิบดีฮุสเซน พระบิดาของพระองค์อย่างยิ่ง และชนเผ่าต่าง ๆ ในประเทศก็ชื่นชอบพระองค์เป็นอย่างมากด้วย" เธอกล่าว

การจับกุมบุคคลสำคัญทางการเมืองไม่ค่อยเกิดขึ้นในจอร์แดน

หน่วยข่าวกรองที่มีอิทธิพลของจอร์แดนมีอำนาจเพิ่มขึ้นนับตั้งแต่เกิดการระบาดของโควิด-19 ทำให้กลุ่มสิทธิต่าง ๆ ออกมาวิพากษ์วิจารณ์

บทวิเคราะห์โดยแฟรงก์ การ์ดเนอร์ ผู้สื่อข่าวความมั่นคง

นี่คือวิกฤติในราชวงศ์ที่ดูเหมือนว่า จะรุนแรงจนควบคุมไม่อยู่ แม้ว่าสมาชิกราชวงศ์จอร์แดนไม่ได้เป็นสมาชิกราชวงศ์กลุ่มแรกของโลกที่เผชิญกับเหตุการณ์เช่นนี้ในปีนี้ แต่จอร์แดนมีปัญหาเฉพาะตัวบางอย่างของตัวเอง

เศรษฐกิจของจอร์แดนมีสภาพย่ำแย่ และเผชิญกับความท้าทายอยู่แล้ว ก่อนหน้าที่จะเกิดโควิด ประชาชนต่างไม่พอใจเพิ่มมากขึ้น ข้อความทางวิดีโอนี้ซึ่งทำให้นึกถึงเจ้าหญิงลาติฟา ที่ทรงถูกคุมขังอยู่ในนครดูไบ พระราชโอรสของสมเด็จพระราชาธิบดีฮุสเซน ซึ่งสวรรคตแล้วแห่งจอร์แดน ทรงกล่าวหารัฐบาลว่า ทุจริต เล่นพรรคเล่นพวก และไร้ความสามารถ

พระองค์ตรัสว่า ข้าราชบริพารทุกคนของพระองค์ถูกจับกุมตัว พระองค์และครอบครัวทรงถูกกักบริเวณไว้ในพระราชวังอัล-ซาลาม (al-Salaam Palace) นอกกรุงอัมมาน และมีจำกัดการสื่อสารของพระองค์ด้วย

ในคลิปวิดีโอที่ถูกส่งให้กับบีบีซี พระองค์ทรงเรียกประเทศหนึ่งที่เต็มไปด้วยความหวาดกลัวซึ่งผู้ใดก็ตามที่วิพากษ์วิจารณ์รัฐบาลมีความเสี่ยงที่จะถูกตำรวจลับจับกุม

เจ้าชายฮัมซาห์คือใคร

พระราชโอรสพระองค์โตของสมเด็จพระราชาธิบดีฮุสเซน กษัตริย์ซึ่งเสด็จสวรรคตแล้วของจอร์แดนและสมเด็จพระราชินีนูร์ พระชายาที่พระองค์ทรงโปรดปรานที่สุด เจ้าชายฮัมซาห์ทรงสำเร็จการศึกษาจากโรงเรียนฮาร์โรว์ (Harrow School) และโรงเรียนนายร้อยทหารบกแซนด์เฮิสต์ (Royal Military Academy at Sandhurst) ในสหราชอาณาจักร นอกจากนี้พระองค์ยังทรงเคยศึกษาที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด (Harvard University) ในสหรัฐฯ ด้วย และทรงปฏิบัติหน้าที่ในกองทัพของจอร์แดน

เจ้าชายฮัมซาห์ทรงได้รับการสถาปนาเป็นมกุฎราชกุมารในปี 1999 และเป็นผู้ที่สมเด็จพระราชาธิบดีฮุสเซนทรงโปรดปรานที่สุด ซึ่งพระองค์มักจะตรัสเรียกเจ้าชายฮัมซาห์ในที่สาธารณะว่า "ความปรีดาแห่งดวงตาของข้าพเจ้า"

อย่างไรก็ตาม พระองค์ทรงถูกมองว่า ทรงพระเยาว์เกินไปและขาดประสบการณ์ในการที่จะสืบทอดราชบัลลังก์หลังการสวรรคตของสมเด็จพระราชาธิบดีฮุสเซนในขณะนั้น

สมเด็จพระราชาธิบดีอับดุลเลาะห์ พระเชษฐาต่างพระมารดาของพระองค์ จึงได้ทรงขึ้นครองราชย์แทน และได้ถอดตำแหน่งมกุฎราชกุมารของเจ้าชายฮัมซาห์ในปี 2004

การทำเช่นนี้เป็นการสร้างความผิดหวังต่อสมเด็จพระราชินีนูร์ ซึ่งทรงหวังว่าจะได้เห็นพระราชโอรสพระองค์โตเป็นกษัตริย์

ใครที่ถูกจับกุมตัวอีกบ้าง

คนอื่น ๆ ที่ถูกควบคุมตัวเมื่อวันเสาร์ (3 มี.ค.) รวมถึง บาสเซม อาวาดัลเลาะห์ อดีตรัฐมนตรีกระทรวงการคลัง และชารีฟ ฮัสซัน บิน ซาอิด สมาชิกราชวงศ์อีกพระองค์หนึ่ง

นายอาวาดัลเลาะห์ นักเศรษฐศาสตร์ ซึ่งได้รับการศึกษาในสหรัฐฯ เป็นคนที่ได้รับความไว้วางใจจากกษัตริย์แห่งจอร์แดนและหน่วยงานที่ทรงอิทธิพลในการปฏิรูปเศรษฐกิจของประเทศมาตลอด

เขามักจะต้องต่อกรกับระบบราชการของรัฐบาลที่หยั่งรากลึกและมักจะต่อต้านแผนการต่าง ๆ ของเขา