โควิด-19 : ประชุมทางไกลผ่าน "ซูม" อย่างไรให้ปลอดภัยจากแขกไม่ได้รับเชิญ

"ซูม" แอปฯการประชุมออนไลน์ ช่วยให้มนุษย์ลดระยะห่างทางกายภาพเพื่อต้านทานการระบาดของไวรัส แต่การคุกคามทางไซเบอร์รูปแบบใหม่ก็ปรากฏให้เห็น บีบีซีแนะนำวิธีการใช้งานซูมให้ปลอดภัยและเป็นส่วนตัว

ชาวยิวถูกป่วนขณะทำพิธีออนไลน์

หลังการแพร่ระบาดของไวรัสโคโรนาในอังกฤษ ชาวยิวกว่า 200 คน หันมาประกอบพิธีกรรมทางศาสนาผ่านทางซูม (Zoom) แอปพลิเคชันของบริษัทเทคโนโลยีผู้ให้บริการประชุมทางไกล แต่กลับถูกบัญชีนิรนามเข้ามาโพสต์เหยียดหยามเชื้อชาติแทน

พฤติกรรมที่เรียกว่า "การป่วนทางซูม" (zoombombing) หมายถึง บุคคลที่เข้ามาร่วมห้องประชุมทางไกลโดยไม่ได้รับอนุญาตเช่นนี้เกิดถี่ขึ้น เพราะผู้คนจำนวนมากหันมาติดต่อสื่อสารกันผ่านทางอินเทอร์เน็ตตามมาตรการเว้นระยะห่างสังคมเพื่อต้านการระบาดของไวรัส

พนักงานของบีบีซีคนหนึ่งซึ่งอยู่ในเหตุการณ์เล่าว่า "พวกเรามีประมาณ 205 คน ซึ่งในนี้ก็มีครอบครัวพร้อมเด็กเล็ก ๆ เยอะด้วย แล้วจู่ ๆ ตัวเลข [คนร่วมประชุม] ก็พุ่งไป 243 คน"

อย่างไรก็ตาม ดูเหมือนจะมีเพียงบุคคลเดียวเท่านั้นที่เป็นแขกไม่ได้รับเชิญ ส่วนรายชื่อบัญชีที่เหลืออาจถูกสร้างขึ้นเองโดยอัติโนมัติ ด้วยฝีมือของคนคนนี้

"อาจารย์ไม่ทันสังเกตว่าเกิดอะไรขึ้น จนกระทั่งพวกเราคนหนึ่งส่งข้อความไปบอก แต่ตอนนั้นผู้ปกครองหลายคนก็นำลูกหลานออกไปแล้ว" พนักงานบีบีซีรายนี้อธิบาย "มันน่ากลัว แล้วดันเกิดขึ้นในช่วงเวลาที่น่าหดหู่แบบนี้ด้วย"

เธอยังกล่าวด้วยว่า รายละเอียดของการประชุมออนไลน์ครั้งนี้ถูกประกาศเอาไว้บนเว็บไซต์ของศาสนสถาน "ชุมชนต่าง ๆ ที่โฆษณากิจกรรมแบบนี้เอาตัวเองไปเจอความเสี่ยงหลายประการเลย"

ผู้นำทางศาสนาประจำโบสถ์ยิวแห่งนี้กล่าวว่า ได้ดำเนินการแจ้งเรื่องไปยัง มูลนิธิคุ้มครองความปลอดภัยของชุมชนชาวยิว (CST) และตำรวจซึ่งขณะนี้กำลังดำเนินการสอบสวนอยู่

ทางด้านบริษัทซูม กล่าวกับบีบีซีว่า "เราให้ความสำคัญอย่างมากกับความปลอดภัยของการประชุมทางไกลผ่านทางซูม และเรารู้สึกเสียใจอย่างสุดซึ้งต่อเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในลักษณะดังกล่าว"

ซูมแนะว่า เมื่อจะประชุมทางไกลขนาดใหญ่ ควรปรับการตั้งค่าให้มีแค่ผู้จัดเท่านั้นที่สามารถแชร์ภาพหน้าจอได้ นอกจากนี้ ยังควรใช้รหัสผ่านเพื่อป้องกันไม่ให้คนที่ไม่เกี่ยวข้องเข้ามาร่วมการประชุม รวมทั้งหากเกิดเหตุการณ์เช่นนี้ขึ้น ผู้ใช้งานควรแจ้งต่อบริษัทโดยตรง

ผับเสมือนจริง

ริค เฟอร์กูสัน พนักงานจากบริษัทความปลอดภัยทางไซเบอร์ Trend Micro ก็ตกเป็นหนึ่งในเหยื่อของการป่วนซูมเช่นกัน

"ผมตั้งวงสังสรรค์ออนไลน์ แล้วตอนเรากำลังจะเล่นตอบคำถามกันก็มีแขกไม่ได้รับเชิญสามคนโผล่เข้ามาครับ คนหนึ่งทำเสียงดังกับแสงวูบวาบรบกวน อีกคนเปิดหนังโป๊ คนสุดท้ายนั่งเฉย ๆ" เฟอร์กูสันเล่า "ตอบยากครับว่าที่จริงแล้วสามคนนี้เป็นคนเดียวกันรึเปล่า แต่มันน่าตกใจสำหรับคนในแชทอย่างพวกเรามากครับ"

เฟอร์กูสันกล่าวว่า นี่นับเป็นครั้งแรกที่เขาประสบปัญหาในการใช้งานซูม "การป่วนซูมเพิ่งมาเป็นประเด็นในช่วงล็อคดาวน์ แล้วผู้คนก็ค้นพบวิธีใหม่ ๆ มาใช้รังแกกันเพราะชอบก่อกวนและเพื่อแก้เบื่อ"

ซูม คืออะไร มีความเป็นส่วนตัวแค่ไหน

แอปพลิเคชั่น ซูม (Zoom) เป็นผู้ให้บริการการประชุมออนไลน์ ก่อตั้งขึ้นตั้งแต่เมื่อปี 2011 โดย อีริค หยวน นักพัฒนาซอฟต์แวร์ชาวจีน ปัจจุบันบริษัทแห่งนี้มีมูลค่าในตลาดหุ้น 3.85 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐฯ หรือ 1.27 ล้านล้านบาท โดยได้รับความนิยมเหนือกว่าคู่แข่งอย่าง สไกป์ และ ไมโครซอฟต์ ทีม เพราะการใช้งานที่สามารถทำได้อย่างสะดวกง่ายดายนั่นเอง

อย่างไรก็ตาม ซูมเก็บรวบรวมข้อมูลปริมาณมหาศาลเพื่อประโยชน์ทางธุรกิจ มูลนิธิพรมแดนอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Frontier Foundation) รวบรวมข้อควรระวังทางด้านความเป็นส่วนตัวเมื่อใช้งานซูม ดังนี้

1 ผู้จัดประชุม หรือ โฮสต์ สามารถสอดส่องพฤติกรรมของผู้ร่วมประชุมได้ และสามารถเห็นได้ด้วยว่า หน้าจอซูมของคนอื่นกำลังเปิดอยู่หรือไม่

2 หากผู้ร่วมประชุมบันทึกการประชุมเอาไว้ โฮสต์ก็สามารถเข้าไปดูวิดีโอดังกล่าวได้ด้วย

3 ระหว่างการประชุม โฮสต์สามารถมองเห็นเลขไอพี (IP Address) ที่อยู่ และข้อมูลของอุปกรณ์ที่ผู้เข้าร่วมประชุมทุกคนใช้งานได้

เกรแฮม คลูนีย์ ที่ปรึกษาด้านไซเบอร์ ให้ความเห็นว่า "ตอนนี้คนจำนวนมากเพิ่งใช้งานซูมเป็นครั้งแรก และก็อาจไม่รู้เท่าทันว่าจะตั้งค่าความปลอดภัยเพื่อกันแขกไม่ได้รับเชิญออกไปจากห้องประชุมอย่างไร"

"พวกเขาอาจจะไม่ทันอ่านข้อกำหนดการใช้งานด้วยซ้ำ แค่กด 'ยอมรับ' ทุกอย่างหมดให้ใช้งานได้ ซูมและแอปพลิเคชั่นเหล่านี้มอบบริการที่แสนล้ำค่าในช่วงเวลานี้แน่ครับ เพียงแต่ว่าเราควรระมัดระวังด้วยเมื่อเร่งรีบเชื่อมต่อสู่โลกออนไลน์"

วิธีใช้งานซูมอย่างปลอดภัย

1 อย่าแบ่งปันลิงค์หรือรหัสประจำห้องประชุมบนพื้นที่สาธารณะ

2 อย่าใช้รหัสประจำตัว แต่ให้ซูมสร้างรหัสใหม่ทุกครั้งที่เริ่มการประชุม

3 ใช้รหัสผ่านอีกหนึ่งชั้นก่อนเข้าประชุม

4 ตั้งค่าให้มีแค่ผู้จัดการประชุม "host only" เท่านั้นที่สามารถแบ่งปันภาพหน้าจอได้

5 ตั้งค่าไม่อนุญาตให้มีการแบ่งปันไฟล์ เพื่อป้องกันการเผยแพร่ มัลแวร์ (malware) หรือไวรัสที่อาจทำลายระบบของอุปกรณ์คอมพิวเตอร์

6 ปิดการตั้งค่า "เข้าร่วมก่อนผู้จัด" หรือ "join before host"

7 ปิดการตั้งค่าการอนุญาตให้บุคคลที่ถูกนำออกจากการประชุมกลับเข้ามาได้ หรือ "allow removed participants to rejoin"

เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา นายบอริส จอห์นสัน นายกรัฐมนตรีของสหราชอาณาจักร ได้ทวีตภาพการประชุมคณะรัฐมนตรีผ่านซูม