อัณฑะรับรู้รสชาติได้จริงหรือ วิทยาศาสตร์ไขคำตอบหลังคลิป Tik Tok ท้า “จุ่มไข่ในซีอิ๊ว”

นอกจากลิ้นแล้ว คนเรายังมีอวัยวะอื่นที่ใช้รับรสเปรี้ยวหวานมันเค็มได้อีกหรือไม่ ? คลิปหนึ่งในแอปพลิเคชันชมและแชร์วิดีโอ Tik Tok ได้ท้าให้หนุ่ม ๆ ลองใช้อัณฑะจุ่มลงในซอสถั่วเหลืองหรือซีอิ๊ว รวมทั้งเครื่องปรุงรสและเครื่องดื่มอื่น ๆ เพื่อดูว่าจะสามารถรับรู้รสชาติได้หรือไม่ เนื่องจากในอัณฑะมีเซลล์ประสาทที่มีตัวรับรสแบบเดียวกับที่พบในลิ้นอยู่ด้วย

มีผู้ทดลองทำตามคำท้า และโพสต์คลิปวิดีโอแชร์ประสบการณ์จำนวนมาก โดยแต่ละคนก็ได้ผลแตกต่างกันออกไป อย่างไรก็ตาม บรรดานักวิทยาศาสตร์ด้านโภชนาการและประสาทวิทยาออกมาชี้แจงว่า กระแสการทดลองใช้อัณฑะรับรสนี้เกิดจากความเข้าใจผิด และอัณฑะนั้นไม่สามารถรับรู้รสชาติอาหารหรือเครื่องดื่มได้อย่างแน่นอน

เว็บไซต์ Science Alert ระบุว่า ความเข้าใจผิดดังกล่าวมาจากข่าวของหนังสือพิมพ์เดลีเมล (Daily Mail) ที่เผยแพร่เมื่อปี 2013 โดยเนื้อหาข่าวมาจากงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวารสาร PNAS ของปีเดียวกัน ซึ่งชี้ว่าผลการศึกษาในหนูทดลองพบตัวรับรส (taste receptor) ในอัณฑะ ซึ่งเป็นแบบเดียวกับตัวรับรสหวานและรสอูมามิของกรดอะมิโนที่พบในลิ้น โดยสารเคมีในตัวรับรสเหล่านี้มีบทบาทสำคัญต่อการสร้างสเปิร์มและความสามารถในการเจริญพันธุ์ของเพศชาย

ดร. เอ็มมา เบ็กเคตต์ นักวิจัยด้านโภชนาการระดับโมเลกุลของมหาวิทยาลัยนิวคาสเซิลที่ออสเตรเลียกล่าวอธิบายว่า "ตัวรับรสของเซลล์ประสาทนั้นพบได้ในหลายส่วนของร่างกาย ทั้งที่ลำไส้ ตับอ่อน สมอง ปอด อัณฑะ และในตัวอสุจิ แต่ตัวรับรสลักษณะนี้ไม่ได้ทำให้เรารู้รสชาติ เพราะไม่ใช่ปุ่มรับรส (taste bud) ที่เชื่อมต่อกับศูนย์รับรสในสมอง ซึ่งปุ่มรับรสมีอยู่ที่ลิ้นกับส่วนบนของหลอดอาหารเท่านั้น"

"ปุ่มรับรสที่ลิ้นคือตัวรับรสที่รวมกันเป็นกลุ่มก้อน และสามารถส่งกระแสประสาทไปยังสมองเพื่อตีความให้เรารับรู้รสชาติพื้นฐานทั้งห้าได้ แต่ตัวรับรสที่กระจัดกระจายอยู่ในหลายส่วนของร่างกาย แม้จะผลิตโปรตีนที่ช่วยให้รับโมเลกุลของสารที่มีรสชาติได้ แต่ก็ไม่สามารถส่งสัญญาณประสาทของรสดังกล่าวไปให้สมองส่วนหน้ารับรู้ได้""หน้าที่ของตัวรับรสเหล่านี้แตกต่างออกไป โดยจะตรวจจับโมเลกุลที่มีรสชาติในอวัยวะต่าง ๆ ก็จริง แต่กลับกระตุ้นให้ร่างกายเกิดปฏิกิริยาอย่างอื่นที่ไม่ใช่การรับรสแทน

ตัวอย่างเช่นสามารถตรวจจับแบคทีเรียในปอดที่มีโครงสร้างร่างกายเป็นสารให้รสหวาน หรือแบคทีเรียที่ขับถ่ายของเสียเป็นสารให้รสเปรี้ยวและขมออกมาได้ แต่เราจะไม่รับรู้รสชาติของแบคทีเรียพวกนี้ เพราะตัวรับรสในปอดจะกระตุ้นให้เกิดปฏิกิริยาต่อต้านการอักเสบแทน"

ส่วนตัวรับรสในอัณฑะนั้น บทความที่วิจารณ์ผลการศึกษาเรื่องนี้ ซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร International Journal of Molecular Sciences เมื่อปีที่แล้วชี้ว่า มีแนวโน้มความเป็นไปได้ที่ตัวรับรสในอัณฑะจะมีหน้าที่ควบคุมการผลิตสเปิร์ม และมีบทบาทสำคัญต่อความสามารถในการเจริญพันธุ์ของผู้ชาย แต่ไม่ได้มีหน้าที่รับรู้รสชาติอาหารแต่อย่างใด

แม้ผู้ใช้แอปพลิเคชัน Tik Tok บางรายจะยืนยันว่า รู้สึกถึงรสเค็มของซีอิ๊วและรสเปรี้ยวหวานของผลไม้อย่างสตรอว์เบอรีได้ เมื่อลองใช้อัณฑะสัมผัสดู แต่ผู้เชี่ยวชาญหลายรายระบุว่า น่าจะเป็นเพียงการได้กลิ่นเท่านั้น