อินโดนีเซียหวั่นเกิดสึนามิรอบใหม่เพราะภูเขาไฟยังปะทุ ส่วนยอดผู้เสียชีวิตยังพุ่งต่อเนื่อง

ทางการอินโดนีเซียเตือนประชาชนที่อาศัยอยู่ชายฝั่งใกล้กับภูเขาไฟอะนัก กรากาตัว ให้อยู่ห่างจากชายหาด เพื่อความปลอดภัยท่ามกลางความกังวลว่าจะเกิดสึนามิขึ้นอีกครั้ง

เมื่อวันเสาร์ (22 ธ.ค.) ที่ผ่านมา เกิดคลื่นยักษ์สึนามิพัดถล่มหมู่บ้านริมทะเลรอบ ๆ ภูเขาไฟลูกนี้ได้ ซึ่งกินพื้นที่ในเกาะสุมาตราและเกาะชวา ภัยพิบัติทางธรรมชาติครั้งนี้ได้คร่าชีวิตคนไปแล้วอย่างน้อย 373 คน และบาดเจ็บ 1,459 คน ส่วนอีก 128 คนยังสูญหาย

ขณะนี้ มีความเชื่อว่าการปะทุของภูเขาไฟลูกนี้เป็นสาเหตุให้เกิดดินถล่มใต้ทะเลจนทำให้เกิดคลื่นสึนามิขึ้น ซึ่งภูเขาไฟลูกนี้ยังคงปะทุต่อเนื่องมาตั้งแต่วันอาทิตย์ (23 ธ.ค.) ที่ผ่านมา

ส่วนนี้คือวิดีโอที่บันทึกภาพมุมสูงของภูเขาไฟอะนัก กรากาตัว เหนือช่องแคบซุนดา ซึ่งตั้งอยู่ระหว่างเกาะใหญ่สำคัญของประเทศอินโดนีเซีย นั่นคือ เกาะสุมาตรา และเกาะชวา

ความช่วยเหลือของทางการอินโดนีเซียที่เร่งเข้าค้นหาและช่วยเหลือผู้ประสบภัยจากเหตุสึนามิพัดถล่มดังกล่าวเป็นไปด้วยความลำบากเพราะมีซากปรักหักพังต่าง ๆ กีดขวางทางคมนาคม ขณะที่อุปกรณ์สำหรับใช้ยกสิ่งของขนาดใหญ่ กำลังถูกลำเลียงเข้าไปยังพื้นที่เพื่อช่วยเหลือผู้ประสบภัย

มีความเป็นไปได้ที่สึนามิจะเกิดขึ้นอีก

นายซูโตโป เปอร์โว นูโกรโฮ โฆษกสำนักงานบรรเทาภัยพิบัติแห่งชาติของอินโดนีเซีย กล่าวในการแถลงข่าวว่า มีความเป็นไปได้ที่จะเกิดสึนามิขึ้นอีก เนื่องจากว่าภูเขาไฟอะนัก กรากาตัวยังคงปะทุอย่างต่อเนื่อง

"สำนักงานอุตุนิยมวิทยา ภูมิอากาศ และธรณีฟิสิกส์อินโดนีเซียออกคำเตือนแก่ประชาชนไม่ควรออกมาทำกิจกรรมต่าง ๆ บนชายทะเล ให้อยู่ห่างจากชายฝั่งไประยะหนึ่งเสียก่อน" เขาอธิบาย

สำหรับภูเขาไฟอะนัก กรากาตัว ได้ก่อตัวขึ้นในปี 1927 ภายหลังจากที่ภูเขาไฟกรากาตัวระเบิดครั้งใหญ่ขึ้น ในเดือนที่ผ่านมาภูเขาไฟลุกนี้เกิดการปะทุอย่างต่อเนื่อง จนทำให้ต้องแจ้งเตือนประชาชนให้หลีกเลี่ยงการเข้าใกล้บริเวณดังกล่าว

เมื่อช่วงเช้าที่ผ่านมา โฆษกสำนักงานบรรเทาภัยพิบัติแห่งชาติของอินโดนีเซีย ได้โพสต์ผ่านบัญชีทวิตเตอร์ของเขาหลายครั้งเพื่ออธิบายว่าทำไมการเกิดสึนามิจึงไม่มีสัญญาณเตือนภัยล่วงหน้า เหตุผลคือระบบเตือนภัยสึนามิที่มีอยู่ถูกออกแบบมาให้เฝ้าระวังจากการเกิดแผ่นดินไหว แต่ไม่ใช่สึนามิที่เกิดดินถล่มใต้ทะเลและการระเบิดของภูเขาไฟ ซึ่งก็เป็นสาเหตุของการเกิดคลื่นยักษ์สึนามิได้เช่นกัน

อย่างไรก็ตาม เขากล่าวว่า เป็นเรื่องจำเป็นที่ขณะนี้ประเทศจะต้องมีการพัฒนาระบบเตือนภัยให้ทันต่อปัจจัยดังกล่าว เพราะว่าอินโดนีเซียมีจำนวนภูเขาไฟเป็นสัดส่วน 13% ของภูเขาไฟทั้งหมดในโลก

นอกจากนี้เขายังยืนยันว่ายังไม่มีการเตือนภัยสึนามิล่วงหน้าในคืนที่เกิดเหตุ ในขณะเดียวกันยังขาดแคลนเงินสนับสนุน และที่ผ่านมามีการทำลายทุ่นเตือนภัย รวมทั้งเกิดความผิดพลาดทางเทคนิค เนื่องจากไม่มีการใช้งานมาตั้งแต่สึนามิในปี 2012

ทำไมสึนามิเมื่อวันเสาร์ถึงรุนแรง?

คลื่นยักษ์สึนามิเกิดขึ้นเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา เวลา 21.30 น. ตามเวลาท้องถิ่น (ซึ่งเป็นเวลาเดียวกันในประเทศไทย) ในระหว่างช่วงวันหยุดพักผ่อนของชาวอินโดนีเซีย แทบจะไม่มีการแจ้งสัญญาณเตือนภัยล่วงหน้าว่าจะเกิดสึนามิเลย

ระดับน้ำทะเลก็ไม่ลดลงอย่างเป็นที่สังเกตเช่นเดียวกันกับที่เกิดขึ้นจากแผ่นดินไหว ซึ่งส่วนใหญ่จะสามารถตรวจจับได้จากทุ่นเตือนภัยในทะเล อย่างไรก็ตามผู้เชี่ยวชาญบอกว่า แม้ว่าจะมีการเตือนภัยจากทุ่นในทะเล หากเป็นกรณีเช่นนี้ก็ไม่สามารถที่จะเตือนภัยได้ในระยะเวลาอันใกล้ได้เช่นกัน

คลื่นยักษ์ได้สร้างความเสียหายเป็นวงกว้าง ทำลายอาคารบ้านเรือนหลายร้อยหลัง กวาดรถยนต์ ถอนรากถอนโคนต้นไม้ในแหล่งท่องเที่ยวชื่อดัง เช่น ย่านที่พักตากอากาศในเมืองตันจุง เลซุง ทางตะวันตกของเกาะชวา

อะไรคือสาเหตุของสึนามิครั้งนี้?

โจนาธาน อามอส ผู้สื่อข่าววิทยาศาสตร์ของบีบีซี รายงานว่า ในขณะนี้ทุกคนในภูมิภาคนี้คงได้รับทราบเกี่ยวกับภูเขาไฟอะนัก กรากาตัว แล้วว่าเป็นอย่างไร ที่จริงแล้วภูเขาไฟลูกนี้เพิ่งก่อตัวขึ้นมาไม่ถึง 100 ปีนี้เอง แต่ผู้เชี่ยวชาญได้อธิบายถึงการปะทุของมันว่ายังอยู่ในระดับที่ต่ำ

อย่างไรก็ตาม มีความเชื่อกันว่าสึนามิดังกล่าวเกิดขึ้นจากดินถล่มใต้ทะเล หลังจากเกิดการปะทุของภูเขาไฟ

เป็นที่ทราบกันอยู่แล้วว่า ภูเขาไฟมีศักยภาพที่ทำให้เกิดคลื่นยักษ์ได้ หากว่าเกิดการแทนที่ด้วยน้ำในปริมาณมาก

ภาพถ่ายทางอากาศภายหลังจากที่ภูเขาไฟอะนัก กรากาตัวระเบิดเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา (22 ธ.ค.) ชี้ให้เห็นว่าพื้นที่ทางทิศตะวันตกถึงตะวันตกเฉียงใต้ของภูเขาไฟร่องรอยของการถล่ม นี่อาจจะทำให้เศษหินจำนวนหลายตันถล่มลงในทะเล และสร้างคลื่นยักษ์ไปทุกทิศทาง

ทำไมการเกิดสึนามิเป็นเรื่องปกติในอินโดนีเซีย?

ประเทศอินโดนีเซีย ตั้งอยู่บนวงแหวนแห่งไฟ จึงไม่น่าแปลกที่จะเกิดภูเขาไฟระเบิด แผ่นดินไหวและสึนามิอยู่บ่อยครั้ง อย่างเมื่อเดือน ก.ย. ที่ผ่านมา มีผู้เสียชีวิตมากกว่า 2 พันคน หลังจากเกิดแผ่นดินไหวรุนแรงทางตอนกลางของเกาะสุลาเวสี ซึ่งทำให้เกิดคลื่นยักษ์สึนามิพัดถล่มเมืองปาลูพังเสียหายอย่างรุนแรง

เมื่อวันที่ 26 ธ.ค. 2547 เกิดสึนามิครั้งใหญ่ที่เกิดจากแผ่นดินไหวในมหาสมุทรอินเดีย ในครั้งนั้นคลื่นยักษ์ได้ขยายวงซัดชายฝั่งของ 14 ประเทศ รวมทั้ง อินโดนีเซียและไทยรวมอยู่ด้วย และคร่าชีวิตไปกว่า 228,000 คน

สำหรับภูเขาไฟอะนัก กรากาตัว ในรอบหลายเดือนที่ผ่านมา มีการปะทุอย่างต่อเนื่อง สำนักงานทางธรณีวิทยาของอินโดนีเซียรายงานว่า เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมาภูเขาไฟลูกนี้ปะทุเป็นเวลา 2 นาทีกับอีก 12 วินาที พ่นเถ้าถ่านขึ้นสู่ท้องฟ้าสูงกว่า 400 เมตรจากปากปล่องภูเขาไฟ และเตือนภัยไม่ให้เข้าใกล้ภูเขาไฟดังกล่าวในรัศมี 2 กิโลเมตร

ทำความรู้จักภูเขาไฟกรากาตัว

ในเดือน ส.ค. 2426 (ค.ศ.1883) ภูเขาไฟลูกนี้เกิดปะทุครั้งรุนแรงที่สุด ที่มีการจดบันทึกไว้ในประวัติศาสตร์เพราะว่า

ต่อมาในปี 2470 (ค.ศ. 1927) ก็ได้เกิดเกาะภูเขาไฟแห่งใหม่ขึ้น โดยเรียกว่า อะนัก กรากาตัว หรือ แปลว่า "บุตรแห่งกรากาตัว"