จากลูกโป่งไปจนถึงการกระจายเสียงผ่านลำโพง ย้อนดูยุทธวิธีสงครามอัน "หยุมหยิม" ของเกาหลีเหนือ-ใต้

ย้อนดูกลยุทธ์ตอบโต้อันแสน "หยุมหยิม" ระหว่างสองชาติเกาหลี ก่อนการประชุมสุดยอดระหว่างสองผู้นำเป็นครั้งแรกในรอบทศวรรษ

หลังจากความสัมพันธ์ที่ตึงเครียดระหว่างเกาหลีเหนือและเกาหลีใต้ดำเนินมาหลายปี การประชุมที่กำลังจะเกิดขึ้นระหว่างผู้นำสองประเทศถือเป็นช่วงเวลาที่เปี่ยมไปด้วยความหวังสำหรับนักการเมืองเกาหลีใต้ ตั้งแต่สงครามเกาหลีสิ้นสุดเมื่อปี 1953 ทั้งสองประเทศไม่เคยลงนามสนธิสัญญาสันติภาพ และไม่เคยมีความสัมพันธ์กันอย่างเป็นทางการ

นโยบายตะวันฉาย (Sunshine Policy) ที่ดึงให้ทั้งสองประเทศกลับมามีปฏิสัมพันธ์กันอีกครั้งในช่วงปลายยุค 90 และทำให้ คิม แด-จุง ประธานาธิบดีเกาหลีใต้ในขณะนั้นได้รางวัลโนเบลสาขาสันติภาพ ก็มาพังครืนลงภายในเวลาไม่ถึง 10 ปี เมื่อเกาหลีใต้เปลี่ยนท่าที และเกาหลีเหนือก็เดินหน้าพัฒนาอาวุธนิวเคลียร์ต่อ

และสิ่งที่ดำเนินมาตลอดคือความพยายามของทั้งสองประเทศที่จะยั่วโมโหกันและกันด้วยวิธีการที่หลายคนมองว่าดูหยุมหยิม และไม่ได้มุ่งสร้างความเสียหายในระยะยาว สิ่งเหล่านี้ทำให้นึกถึงเทคนิควิธีที่สหภาพโซเวียตและสหรัฐอเมริกาทำในยุคสงครามเย็น

และนี่คือกลวิธีที่ทั้งสองฝ่ายใช้ "โจมตี" กันและกันในช่วงหลายปีที่ผ่านมา

เปิดลำโพงกระหน่ำ

ทั้งสองฝ่ายต่อสู้กันทาง "เสียง" มาหลายปีแล้ว และก่อนเดือน ส.ค. ปี 2015 ทั้งสองประเทศหยุดการกระจายเสียงผ่านลำโพงไปสองสามปีภายใต้ข้อตกลงระหว่างกัน แต่ในปี 2015 เกาหลีใต้กระจายเสียงทางลำโพงอีกครั้งหลังจากทหารเกาหลีใต้สองคนบาดเจ็บสาหัสจากกับระเบิดของเกาหลีเหนือบริเวณเขตปลอดทหาร (DMZ)

แต่ในปีเดียวกัน เกาหลีใต้ก็หยุดการกระจายเสียงอีกครั้ง ก่อนจะกลับมาเริ่มใหม่อีกครั้งในปี 2016 หลังจากเกาหลีเหนืออ้างว่าได้ทำการทดสอบระเบิดไฮโดรเจน

สิ่งที่เกาหลีใต้กระจายเสียงผ่านลำโพงมีหลากหลาย ตั้งแต่รายงานอากาศ ละคร ข่าวจากทั้งสองประเทศเกาหลี ไปจนถึงเพลงเค-ป๊อป แม้จะมุ่งเป้าไปที่ทหารที่ประจำการอยู่บริเวณเขตพรมแดน แต่ประชาชนที่อาศัยอยู่ใกล้เคียงเขตปลอดทหารก็รับฟังได้

"มีการเปิดลำโพงไว้ทั้งวันทั้งคืน และมันส่งผลต่อขวัญและกำลังใจของทหารเกาหลีเหนือเพราะทำให้ทหารบางคนนอนไม่หลับ บ้างก็เหนื่อยหน่ายที่ต้องฟังสิ่งเหล่านี้ทั้งวัน" ดร.เจมส์ คิม จากสถาบันศึกษาด้านนโยบายอาซัน (Asan Institute for Policy Studies) ที่เกาหลีใต้ บอกกับบีบีซี "สิ่งที่เกาหลีเหนือกังวลก็คือผลกระทบทางจิตวิทยาจากการกระจายเสียงเหล่านี้"

ทางฝั่งเกาหลีเหนือเองก็มีการกระจายเสียงข้อความที่มีเนื้อหาโจมตีเกาหลีใต้และพันธมิตรตามสูตร แต่ว่ากันว่าเสียงฝั่งเกาหลีเหนือเบากว่า ซึ่งอาจเป็นเพราะคุณภาพของลำโพง

ตอนนี้เกาหลีใต้หยุดการกระจายเสียงไปแล้ว ไม่กี่วันหลังจากเกาหลีเหนือประกาศหยุดการทดสอบนิวเคลียร์ และการยิงขีปนาวุธข้ามทวีป และดูเหมือนว่าฝ่ายเกาหลีเหนือก็หยุดการกระจายเสียงเช่นกัน

ขณะนี้ทางเกาหลีใต้ยังไม่ได้บอกว่ามีแผนจะกลับมากระจายเสียงอีกหรือไม่หลังการประชุมสุดยอดเสร็จสิ้นลง

ขนาดเสาธง

ในยุคปี 80 รัฐบาลเกาหลีใต้สร้างเสาธงสูง 97 เมตรที่หมู่บ้าน เทซอง ดง บริเวณชายแดนของสองประเทศ จากนั้นเกาหลีเหนือก็ตอบโต้ด้วยการสร้างเสาธงสูง 160 เมตรจากหมู่บ้านฝั่งพรมแดนของตน

ดร. คิม บอกว่า "มันอาจจะสำคัญสำหรับเกาหลีเหนือที่ต้องสร้างเสาธงที่สูงกว่า แต่เกาหลีใต้อาจจะไม่ได้ใส่ใจเลยก็ได้"

ชวนเชื่อผ่านลูกโป่ง

ทั้งสองประเทศมีประวัติศาสตร์ที่ยาวนานในการปล่อยลูกโป่งให้ลอยไปยังฝั่งตรงข้ามเพื่อโฆษณาชวนเชื่อ

ในเกาหลีใต้ ผู้แปรพักตร์จากเกาหลีเหนือ ฝ่ายอนุรักษ์นิยม และกลุ่มศาสนา ปล่อยลูกโป่งเป็นประจำโดยบรรจุของหลากหลายไว้ข้างใน ไม่ว่าจะเป็นใบปลิวหรือคุกกี้ช็อกโกแลต

อเล็กซ์ แกรดสตีน หัวหน้าฝ่ายแผนยุทธศาสตร์ประจำมูลนิธิเพื่อสิทธิมนุษยชน (Human Rights Foundation) ซึ่งเป็นผู้ดำเนินโครงการแฟลชไดรฟ์เพื่อสันติภาพ บอกว่า ลูกโป่งสามารถลอยไปได้เป็นระยะทางหลายพันไมล์และเป็นกลวิธีที่มีประสิทธิภาพมาก

แฟลชไดรฟ์ที่มูลนิธิเพื่อสิทธิมนุษยชนบรรจุไว้ในลูกโป่งประกอบไปด้วยข้อมูลหลายแบบ ไม่ว่าจะเป็นภาพยนตร์ รายการทีวี สารคดี หรือวิดีโอที่บันทึกชีวิตประจำวันในเกาหลีใต้

เกาหลีเหนือเองก็เคยปล่อยลูกโป่งไปยังฝั่งเกาหลีใต้เช่นกัน ในปี 2016 มีการพบใบปลิวที่มีเนื้อหาสรรเสริญเกาหลีเหนือในกรุงโซล ซึ่งเป็นช่วงก่อนการประชุมสมัชชาใหญ่พรรคแรงงานครั้งที่ 7 ของเกาหลีเหนือ

มีการคาดการณ์ว่า นั่นอาจจะเป็นส่วนหนึ่งของสงครามจิตวิทยาจากฝ่ายเกาหลีเหนือ และแม้ว่าวิธีการนั้นไม่น่าจะส่งผลกระทบอะไรในเกาหลีใต้นัก แต่มันอาจจะเป็นมากกว่าแค่เรื่องหยุมหยิมสำหรับเกาหลีเหนือ

"สำหรับชาวเกาหลีเหนือ ใบปลิวเหล่านี้เป็นสิ่งสำคัญมาก อุดมการณ์เป็นเรื่องสำคัญสำหรับพวกเขา มันเป็นสิ่งที่หลอมรวมพวกเขาอยู่ด้วยกัน เพราะฉะนั้น พวกเขาอาจจะคิดว่านี่เป็นสิ่งที่อันตรายมากกว่าการตอบโต้เล็ก ๆ น้อย ๆ ทางการทหารเสียอีก"

รหัสเลขของสายลับ

ในปี 2016 เกาหลีเหนือเริ่มต้นกระจายเสียง เลขรหัสลับทางวิทยุอีกครั้งหลังจากว่างเว้นไป 16 ปี และนี่ทำให้เกาหลีใต้ไม่พอใจ

การเผยแพร่เลขรหัสลับนี้โดยส่วนใหญ่จะเป็นการอ่านลำดับเลขที่มีแต่คนที่มีคู่มือการถอดรหัสเข้าใจ ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นสายลับในประเทศต่างแดน โดยเผยแพร่ในช่วงดึกเป็นเวลา 12 นาทีผ่านสถานีวิทยุเปียงยาง ซึ่งเป็นสถานีเพื่อการโฆษณาชวนเชื่อที่มุ่งโจมตีเกาหลีใต้

หลังจากการว่างเว้นไป 16 ปี การเผยแพร่รหัสเลขลับนี้เริ่มต้นอีกครั้งเกือบจะหลังจากที่สหรัฐฯ ประกาศติดตั้งระบบป้องกันขีปนาวุธ THAAD ให้เกาหลีใต้

ยังไม่แน่ชัดว่านี่เป็นวิธีการการตอบโต้ของเกาหลีเหนือหรือไม่ แต่ที่แน่ ๆ มันทำให้เกาหลีใต้ไม่พอใจ และเรียกร้องให้เกาหลีเหนือหยุดการกระทำดังกล่าว

ความสัมพันธ์ของทั้งสองประเทศในขณะนี้นับว่าอยู่ในระดับที่ดีที่สุดในรอบหลายปี แต่หากนี่ไม่นำไปสู่การสงบศึกในระยะยาว เราอาจจะได้เห็นกลยุทธ์ลูกเล่นที่เปี่ยมไปด้วยจินตนาการจากทั้งสองฝ่ายอีก