เผยมีผู้เสียชีวิตในเหตุจัตุรัสเทียนอันเหมินอย่างน้อยหมื่นคน

เอกสารลับทางการทูตของสหราชอาณาจักร ซึ่งทางการเพิ่งเปิดเผยต่อสาธารณชนเมื่อไม่นานมานี้ชี้ว่า จำนวนผู้เสียชีวิตในเหตุการณ์ที่รัฐบาลจีนปราบปรามผู้ชุมนุมเรียกร้องประชาธิปไตยที่จัตุรัสเทียนอันเหมินเมื่อ 28 ปีก่อน มีอย่างน้อยถึง 10,000 คน ต่างจากตัวเลขในรายงานหลายกระแสก่อนหน้านี้ที่ระบุว่ามีอยู่ราว 2-3 ร้อยคน ไปจนถึงกว่า 1,000 คน

เอกสารดังกล่าวซึ่งลงวันที่ 5 มิ.ย. 1989 เป็นรายงานข่าวกรองทางการทูตจากนายอลัน โดนัลด์ เอกอัครราชทูตของสหราชอาณาจักรประจำกรุงปักกิ่งในขณะนั้น โดยนายโดนัลด์ระบุว่า แหล่งข่าวที่เผยถึงตัวเลขผู้เสียชีวิตจำนวนมากนี้ เป็นเพื่อนสนิทของรัฐมนตรีผู้หนึ่งในรัฐบาลจีน ซึ่งที่ผ่านมาเป็นแหล่งข่าวที่เชื่อถือได้และ "มีความระมัดระวังรอบคอบในการแยกแยะข้อเท็จจริงออกจากข่าวลือและการคาดเดา"

ในช่วงสิ้นเดือน มิ.ย. ของปี 1989 ทางการจีนแถลงว่ามีผู้เสียชีวิตจาก "เหตุปราบจลาจลต่อต้านการปฏิวัติ" ที่จัตุรัสเทียนอันเหมินไม่กี่ร้อยคน โดยจัดเป็นพลเรือนที่เสียชีวิตราว 200 คน และทหารอีกจำนวนหนึ่ง

เอกสารลับของทูตอังกฤษซึ่งเก็บรักษาไว้ที่หอจดหมายเหตุแห่งชาติในกรุงลอนดอน เพิ่งได้รับการเปิดเผยสู่สายตาสาธารณชนเมื่อเดือนตุลาคมที่ผ่านมา และเว็บไซต์ข่าว HK01 ของฮ่องกงได้นำมาเผยแพร่ต่อ

เอกสารดังกล่าวยังระบุว่า ในวันที่เกิดเหตุปราบปรามนองเลือด บรรดานักศึกษาที่ชุมนุมกันอยู่เข้าใจว่าตนมีเวลาอีก 1 ชั่วโมงเพื่อออกจากที่ชุมนุมในลานจัตุรัสเทียนอันเหมิน แต่หลังจากรับทราบประกาศนั้นเพียง 5 นาที ยานลำเลียงพลหุ้มเกราะ (APC) ของกองทัพก็เข้าโจมตีทันที

"นักศึกษาคล้องแขนกันยืนเป็นแถวหน้ากระดาน แต่ก็โดนรถหุ้มเกราะตรงเข้าบดขยี้ รถของทหารยังวิ่งทับซากศพซ้ำไปมาหลายครั้งเหมือนกับทำขนมพาย แล้วจึงใช้รถตักดินเก็บซากศพมากองรวมกันเพื่อเผาทิ้ง จากนั้นก็ฉีดน้ำล้างให้เถ้าอัฐิไหลลงท่อระบายน้ำไป นักศึกษาหญิงที่บาดเจ็บ 4 คนร้องขอชีวิต แต่ก็ถูกแทงด้วยดาบปลายปืน" เอกสารของทูตอังกฤษระบุ พร้อมทั้งชี้ว่าเหตุปราบปรามนองเลือดเกิดขึ้น ส่วนหนึ่งเพราะรัฐมนตรีบางคนเชื่อว่าเหตุชุมนุมจะลุกลามบานปลายไปเป็นสงครามกลางเมืองในไม่ช้า

เหตุชุมนุมเรียกร้องประชาธิปไตยที่จัตุรัสเทียนอันเหมิน ถือเป็นการชุมนุมประท้วงครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ยุคคอมมิวนิสต์ของจีน และยังคงเป็นประเด็นที่มีความอ่อนไหวสูงในปัจจุบัน โดยรัฐบาลจีนสั่งห้ามจัดพิธีรำลึกเหตุการณ์ดังกล่าว รวมทั้งคอยสอดส่องปิดกั้นความคิดเห็นในเรื่องนี้ทางสื่อสังคมออนไลน์อีกด้วย อย่างไรก็ตาม นักกิจกรรมในต่างประเทศรวมทั้งในไต้หวันและฮ่องกงจัดพิธีรำลึกเหตุการณ์จัตุรัสเทียนอันเหมินเป็นประจำทุกปี