เบื้องหลัง “เรือมรณะ” เกาหลีเหนือเกยหาดในญี่ปุ่น

ช่วงสองสามปีที่ผ่านมามีผู้พบ "เรือมรณะ" ลึกลับหลายต่อหลายลำ มาเกยหาดที่ชายฝั่งด้านตะวันตกของญี่ปุ่น เชื่อกันว่าเป็นเรือหาปลาที่ลอยลำมาจากเกาหลีเหนือ โดยสิ่งที่พบบนเรือมีเพียงโครงกระดูกและซากศพ

ทว่าในช่วงไม่กี่เดือนมานี้มีผู้พบเรือลึกลับพร้อมลูกเรือชาวเกาหลีเหนือที่ยังมีชีวิตอยู่ติดมาด้วย แต่ละคนอยู่ในสภาพต้องการความช่วยเหลือ

เรือเรือมรณะคืออะไร?

เรือเหล่านี้ได้ชื่อว่าเป็นเรือมรณะก็เพราะเรือที่พบมักอยู่ในสภาพว่างเปล่า มีเพียงโครงกระดูกที่ติดมากับเรือ แต่เมื่อเดือนพฤศจิกายนที่ผ่านมามีผู้พบเรือเข้ามาเกยฝั่งที่ท่าเรือในเมืองยูริฮอนโจ พร้อมลูกเรือ 8 คนที่ยังมีชีวิตอยู่ ทุกคนอ้างว่าเป็นชาวประมงชาวเกาหลีเหนือ และเรือเกิดปัญหาขัดข้อง จนถูกคลื่นซัดเข้ามายังน่านน้ำญี่ปุ่น

นอกจากนี้เจ้าหน้าที่ชายฝั่งญี่ปุ่นยังพบเรืออีกลำที่มีชาย 10 คน เดินทางมาด้วย

เรือเหล่านี้ส่วนใหญ่อยู่ในสภาพจวนเจียนใกล้จะพัง ไม่มีเครื่องยนต์ที่ทันสมัยหรือแม้แต่อุปกรณ์นำร่อง

เรือมาจากไหน?

นักสังเกตการณ์คาดกันว่าเรือไม้ที่พบพร้อมโครงกระดูกและซากศพน่าจะเป็นเรือประมงของเกาหลีเหนือที่ออกมาหาปูยักษ์ ปลาหมึกและปลิงทะเล ร่องรอยที่ปรากฏบนเรือชี้ให้เห็นว่าเป็นเรือหาปลาของกองทัพเรือเกาหลีเหนือ ซึ่งมีส่วนในอุตสาหกรรมประมงด้วย ส่วนเรือที่พบพร้อมลูกเรือที่ยังมีชีวิตนั้น ลำหนึ่งมีแผ่นจารึกยืนยันว่าเป็นของกองทัพจริง

ไม่ใช่เรื่องแปลกที่ไม่มีคำประกาศใด ๆ จากเกาหลีเหนือเกี่ยวกับเรือที่หายไป

อะไรคือสาเหตุทำให้ลูกเรือเสียชีวิต?

เจ้าหน้าที่ของญี่ปุ่นพยายามสืบสวนสาเหตุการเสียชีวิต แต่ซากศพอยู่ในสภาพเน่าเปื่อยจนแทบจะพิสูจน์ไม่ได้ ขณะเดียวกันเชื่อกันว่าการต้องลอยลำกลางทะเลในสภาพอากาศเย็นจัดช่วงฤดูหนาว เพราะหลงทางหรือออกทะเลไกลเกินไปโดยมีเสบียงอาหารเพียงน้อยนิดน่าจะเป็นสาเหตุการเสียชีวิต

สำนักข่าวเอเอฟพีรายงานว่าในปีนี้มีชาวประมงชาวเกาหลีเหนือที่ยังมีชีวิตได้รับการช่วยเหลือมากกว่า 40 คน

สายลับหรือผู้แปรพักตร์?

แม้จะมีการบ่งชี้ว่าผู้รอดชีวิตบนเรือน่าจะเป็นผู้แปรพักตร์ที่ต้องการหลบหนี แต่ในความเป็นจริงแล้วคนเหล่านั้นกลับร้องขอให้ส่งตัวพวกเขากลับไปยังเกาหลีเหนือ

ขณะเดียวกันเส้นทางเดินเรือจากเกาหลีเหนือไปญี่ปุ่นนั้นห่างไกลและมีภยันตรายมากกว่าเส้นทางเดินเรือไปเกาหลีใต้ ซึ่งเป็นจุดหมายปลายทางของผู้แปรพักตร์

ส่วนการคาดเดาที่ว่าคนเหล่านี้เป็นสายลับนั้นดูจะเป็นไปได้ยาก แม้ว่าจะพบผู้รอดชีวิตอยู่บนเรือบางลำ แต่เรือส่วนใหญ่ที่เกยหาดล้วนไม่มีสิ่งใดอยู่บนเรือ หรือมีแต่ร่างผู้เสียชีวิต

สื่อญี่ปุ่นรายงานว่าผู้รอดชีวิตที่พบบนเรือเมื่อเดือนพฤศจิกายนพังประตูเข้าไปขโมยของ อาทิ หม้อหุงข้าว และโทรทัศน์ จากสถานที่หลบภัยเล็ก ๆ แห่งหนึ่งบริเวณชายฝั่งของญี่ปุ่น และเมื่อเจ้าหน้าที่พบเรือ ก็พากันโยนสิ่งของลงน้ำไป พวกเขารับสารภาพว่าขโมยของจริง

ทำไมชาวประมงยอมเสี่ยงชีวิต?

ในขณะที่นานาชาติเพิ่มมาตรการคว่ำบาตรเกาหลีเหนือหลังการทดสอบอาวุธนิวเคลียร์หลายครั้ง เกาหลีเหนือก็ตกอยู่ในสภาพถูกกดดันให้ต้องเสาะหาผลผลิตทางการเกษตรและอาหารมากขึ้น

สื่อญี่ปุ่นรายหนึ่งตั้งสมมุติฐานว่าชาวประมงถูกกดดันให้หาปลาให้ได้ในปริมาณมากตามที่ถูกสั่งการลงมา

สิ่งที่จะทำให้สถานการณ์เรื่องนี้อาจเลวร้ายลงอีกก็คือการที่เกาหลีเหนือได้ขายสิทธิในการทำประมงในน่านน้ำของตัวเองให้จีนไปแล้วตั้งแต่เมื่อปีที่แล้ว ซึ่งหมายความว่าชาวประมงเกาหลีเหนือเองเหลือพื้นที่ทำประมงเพียงเล็กน้อยเท่านั้น และต้องออกไปทำประมงในน่านน้ำที่ไกลออกไป

ความต้องการหาปลาให้ได้มาก ๆ เพื่อทำกำไร ก็อาจเป็นอีกเหตุผลหนึ่ง นักวิเคราะห์หลายคนบอกว่าเป็นเรื่องปกติธรรมดาที่แรงงานเกาหลีเหนือพยายามทำงานให้ได้เกินเป้าที่รัฐกำหนด และยิ่งทำได้มากก็จะยิ่งได้ผลตอบแทนมากจากระบบกึ่งทุนนิยมนี้

และนี่ก็อาจเป็นเหตุผลที่ทำให้คนยอมเสี่ยงแม้แต่การออกไปผจญภัยในทะเลกว้างโดยหวังผลเพียงเพื่อจะได้มีชีวิตที่ดีขึ้นเท่านั้น