ศาลอินเดียชี้หย่าแบบอิสลามขัดรัฐธรรมนูญ

คณะผู้พิพากษาศาลฎีกาของอินเดีย มีมติ 3 ต่อ 2 เสียง วินิจฉัยชี้ขาดให้ธรรมเนียมการหย่าแบบอิสลามซึ่งสามีสามารถเลิกรากับภรรยาได้เมื่อกล่าวคำหย่า (ตอลัก) 3 ครั้ง เป็นธรรมเนียมที่ไม่ใช่ของศาสนาอิสลามอย่างแท้จริง เป็นการกระทำตามอำเภอใจ และขัดต่อบทบัญญัติรัฐธรรมนูญของประเทศ

คำตัดสินดังกล่าวถือเป็นชัยชนะครั้งใหญ่ของหญิงมุสลิมและขบวนการพิทักษ์สิทธิสตรีในอินเดีย ซึ่งก่อนหน้านี้พบว่ามีหญิงผู้นับถือศาสนาอิสลามหลายพันคนถูกสามีทอดทิ้งด้วยวิธีการดังกล่าวในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ซึ่งทำให้หญิงเหล่านี้ได้รับความไม่เป็นธรรม และต้องเผชิญความยากลำบากในการหาเลี้ยงชีพ หลายรายถูกสามีบอกหย่าร้างผ่านทางข้อความตัวอักษรทางโทรศัพท์ แอปพลิเคชันสนทนาต่าง ๆ และโปรแกรมสไกป์อย่างง่ายดายโดยใช้เวลาเพียงไม่กี่นาที

อินเดียเป็นเพียงไม่กี่ประเทศที่สังคมมุสลิมมีการปฏิบัติตามธรรมเนียมการหย่าดังกล่าว โดยในประเทศอิสลามหลายแห่งเช่นปากีสถานหรือบังกลาเทศ ทางการได้สั่งห้ามธรรมเนียมนี้ไปแล้ว โดยให้เหตุผลว่าเป็นธรรมเนียมที่ไม่ปรากฏอยู่ทั้งในกฎหมายชารีอะฮ์และในคัมภีร์อัลกุรอาน

ศาลมีคำวินิจฉัยดังกล่าว หลังองค์กรพิทักษ์สิทธิสตรี 2 แห่ง รวมทั้งหญิงมุสลิม 5 คนซึ่งถูกสามีบอกเลิกร้างอย่างกะทันหันด้วยการกล่าวคำหย่า 3 ครั้ง ร่วมกันยื่นฟ้องต่อศาลให้วินิจฉัยว่าธรรมเนียมดังกล่าวมีความชอบธรรมตามกฎหมายหรือไม่ อย่างไรก็ตาม คำวินิจฉัยของศาลครั้งนี้ยังไม่มีผลผูกพันทางกฎหมาย โดยยังไม่สามารถสั่งห้ามปฏิบัติตามธรรมเนียมการหย่าของมุสลิมได้ในทันที หนึ่งในคณะผู้พิพากษากล่าวว่า ควรแนะนำต่อรัฐสภาให้บัญญัติประเด็นนี้เป็นกฎหมายต่อไป

แม้กลุ่มผู้นำทางศาสนาของชาวมุสลิมในอินเดียจะบอกว่า ธรรมเนียมการหย่าดังกล่าวเป็นสิ่งที่น่าตำหนิ แต่ก็เห็นว่าศาลและรัฐบาลไม่ควรมายุ่งเกี่ยวในเรื่องนี้ อย่างไรก็ตาม บรรดาผู้รอบรู้คำสอนศาสนาอิสลามของอินเดียบอกว่า คัมภีร์อัลกุรอานได้บัญญัติถึงวิธีการหย่าร้างที่ถูกต้องไว้แล้วอย่างชัดเจน โดยกระบวนการดังกล่าวต้องใช้เวลาอย่างน้อย 3 เดือน เพื่อให้คู่สมรสได้ทบทวนไตร่ตรองและมีโอกาสประนีประนอมกัน รวมทั้งป้องกันการตั้งครรภ์หลังการหย่าร้างด้วย