โควิด-19: เหตุใดโลกจึงเสี่ยงเผชิญโรคระบาดใหญ่บ่อยขึ้น

คำบรรยายวิดีโอ, อะไรคือปัจจัยที่อาจนำไปสู่โรคระบาดใหญ่ในอนาคต

การระบาดใหญ่ของเชื้อไวรัสโคโรนาสายพันธุ์ใหม่ที่กำลังแพร่กระจายไปทั่วโลกได้สร้างความเสียหายต่อทั้งชีวิตและเศรษฐกิจอย่างใหญ่หลวง

แม้วิกฤตด้านสาธารณสุขของโลกครั้งนี้จะดำเนินมาต่อเนื่องเกือบหนึ่งปีแล้ว แต่บรรดานักวิทยาศาสตร์ชี้ว่า เราอาจต้องใช้ชีวิตอยู่ร่วมกับมันไปอีกนาน และนี่จะไม่ใช่การระบาดครั้งสุดท้ายที่โลกต้องเผชิญ

นักวิทยาศาสตร์เชื่อว่าการที่โรคติดต่อแพร่ระบาดไปทั่วโลกจะเกิดบ่อยขึ้นและกลายเป็นเรื่องปกติมากขึ้นในอนาคต โดยชี้ว่าในช่วงต้นศตวรรษนี้มีโรคระบาดอุบัติใหม่เกิดขึ้นมากมาย เช่น โรคซาร์ส (SARS) ไข้หวัดหมู (swine flu) เมอร์ส (MERS) อีโบลา (ebola) และโควิด-19 (Covid-19)

ขณะที่เมื่อช่วงกลางปีนี้ มีรายงานพบเชื้อไวรัสไข้หวัดใหญ่สายพันธุ์ใหม่ G4 EA H1N1 ในจีน ซึ่งมีความคล้ายคลึงกับไวรัสไข้หวัดหมูที่เคยระบาดใหญ่ในปี 2009 และนักวิทยาศาสตร์กำลังเฝ้าระวังอย่างใกล้ชิด เพราะแม้มันจะยังไม่ใช่ภัยคุกคามโดยตรงต่อมนุษย์ แต่หากเกิดการกลายพันธุ์ก็มีโอกาสที่จะก่อให้เกิดการระบาดครั้งใหญ่ได้

ศาสตราจารย์แมตธิว เบย์ลิส จากมหาวิทยาลัยลิเวอร์พูลบอกกับบีบีซีว่า ในช่วง 20 ปีที่ผ่านมา เราเผชิญภัยโรคระบาดร้ายแรง 5 ครั้ง ไม่ว่าจะเป็นโรคซาร์ส, โรคเมอร์ส, โรคอีโบลา, โรคไข้หวัดนก และโรคไข้หวัดหมู แต่โรคโควิด-19 เป็นกระสุนนัดที่หกที่ยิงมนุษยชาติเข้าอย่างจัง

"และนี่ไม่ใช่การระบาดใหญ่ครั้งสุดท้ายที่เราจะเผชิญ ดังนั้นเราต้องศึกษาอย่างลงลึกมากขึ้นถึงโรคที่เกิดขึ้นในสัตว์ป่า" ศ.เบย์ลิส กล่าว

นักวิทยาศาสตร์ชี้ว่า ปรากฏการณ์เช่นนี้มีสาเหตุมาจากการที่ประชากรโลกเพิ่มมากขึ้น และการที่มนุษย์รุกล้ำพื้นที่ธรรมชาติและเบียดเบียนสัตว์ป่า ซึ่งทำให้โรคภัยไข้เจ็บแพร่สู่มนุษย์ได้ง่ายขึ้น

นอกจากนี้ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศก็อาจทำให้เกิดโรคระบาดได้บ่อยขึ้น เพราะอุณหภูมิที่สูงขึ้นจะช่วยให้สัตว์พาหะนำโรค เช่น ยุง สามารถเจริญเติบโตและแพร่พันธุ์ได้ดีขึ้น

นักวิทยาศาสตร์คาดว่าปัจจุบันมีเชื้อไวรัสที่เรายังไม่รู้จักอีก 1.7 ล้านชนิดอาศัยอยู่ในสัตว์ต่าง ๆ ดังนั้นจึงจำเป็นที่ทั่วโลกจะต้องร่วมมือกันค้นหาเชื้อก่อโรคที่อาจมีความเสี่ยงต่อมนุษย์มากที่สุด เพื่อที่จะสามารถเริ่มต้นทำการศึกษาวิจัย หาวิธีป้องกันและรักษาตั้งแต่เนิ่น ๆ ก่อนที่จะเกิดการระบาดใหญ่ขึ้น