ฮัน คัง นักเขียนหญิงชาวเกาหลีใต้ คว้าโนเบลวรรณกรรม 2024

นักเขียนนวนิยายวัย 53 ปี “ฮัน คัง” จากเกาหลีใต้ คือผู้พิชิตรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรมประจำปีนี้ โดยเธอเป็นนักเขียนชาวเกาหลีใต้คนแรกที่ได้รับรางวัลอันทรงเกียรติดังกล่าว

ก่อนหน้านี้ฮัน คัง เคยคว้ารางวัล International Man Booker Prize ของอังกฤษมาแล้ว ด้วยผลงานนวนิยาย The Vegetarian หรือ “คนกินมังสวิรัติ” ที่เขียนขึ้นในปี 2007 ซึ่งเป็นผลงานที่มีส่วนผลักดันให้เธอได้รับรางวัลโนเบลในครั้งนี้ด้วยเช่นกัน

ในการประกาศผลรางวัลที่กรุงสตอกโฮล์มของสวีเดน คณะกรรมการรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรมได้แถลงยกย่องผลงานของฮัน คัง ว่าเป็น “งานเขียนร้อยแก้วที่เหมือนกับบทกวีอันทรงพลังแรงกล้า ซึ่งเผชิญหน้ากับบาดแผลทางประวัติศาสตร์ และเผยถึงความเปราะบางของชีวิตมนุษย์”

ตั้งแต่คณะกรรมการรางวัลโนเบลเริ่มมอบรางวัลในสาขาวรรณกรรมเมื่อปี 1901 นี่นับเป็นครั้งที่ 18 แล้ว ที่ผู้หญิงสามารถคว้ารางวัลดังกล่าวมาครอง นอกจากนี้ ฮัน คัง ยังเป็นสตรีคนแรกที่พิชิตรางวัลโนเบลในปีนี้อีกด้วย โดยเธอจะได้รับเงินรางวัลจำนวน 11 ล้านโครนสวีเดน หรือประมาณ 35.6 ล้านบาท เท่ากับเจ้าของรางวัลโนเบลในสาขาอื่น ๆ

คณะกรรมการรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรมยังกล่าวยกย่องฮัน คัง ว่าเป็นผู้อุทิศตนเพื่อดนตรีและศิลปะ ผลงานของเธอยังก้าวข้ามพรมแดนและขีดจำกัดต่าง ๆ โดยได้สำรวจเรื่องราวหลากหลายประเภท (genre) ซึ่งรวมถึงการใช้ความรุนแรง, ความโศกเศร้า, และวัฒนธรรมปิตาธิปไตยหรือการที่ผู้ชายเป็นใหญ่

จุดเปลี่ยนสำคัญในเส้นทางอาชีพนักเขียนของฮัน คัง มาถึงในปี 2016 เมื่อเธอได้รับรางวัล International Man Booker Prize ซึ่งเป็นรางวัลใหญ่ที่มอบให้กับนักเขียนทั้งในและนอกสหราชอาณาจักร ด้วยผลงานนวนิยาย The Vegetarian หรือ “คนกินมังสวิรัติ” ซึ่งเธอเขียนขึ้นเป็นภาษาเกาหลีเมื่อเกือบสิบปีก่อน แต่เพิ่งได้รับการแปลเป็นภาษาอังกฤษโดยเดบอราห์ สมิธ ในปี 2015

นวนิยายดังกล่าวบอกเล่าถึงเรื่องราวของหญิงผู้หนึ่ง ที่ต้องตกเป็นเหยื่อความรุนแรงจากคนรอบข้าง เพราะเธอปฏิเสธที่จะสยบยอมต่อบรรทัดฐานของสังคมในเรื่องการกินอาหาร

ผลงานหนังสือเล่มอื่น ๆ ของฮัน คัง ยังได้แก่ “หนังสือสีขาว” (The White Book) “การกระทำของมนุษย์” (Human Acts) และ “บทเรียนภาษากรีก” (Greek Lessons)

แมตส์ มาล์ม ผู้แทนจากราชบัณฑิตยสภาของสวีเดน ซึ่งเป็นผู้มอบรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม บอกว่าฮัน คัง ไม่คาดคิดมาก่อนว่าตัวเธอจะได้รับรางวัลอันทรงเกียรตินี้

ส่วนแอนเดอร์ส โอลเซน ประธานคณะกรรมการผู้ตัดสินรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม กล่าวถึงผลงานของฮัน คัง ว่า “เธอเผชิญหน้ากับบาดแผลทางประวัติศาสตร์และชุดกฎเกณฑ์ที่มองไม่เห็น ผลงานแต่ละชิ้นของเธอได้เผยถึงความเปราะบางของชีวิตมนุษย์”

โอลเซนยังแสดงความชื่นชมสไตล์การเขียนเชิงทดลองที่คล้ายกับบทกวีของเธอ โดยยกย่องให้เป็น “ผู้สร้างนวัตกรรมร้อยแก้วร่วมสมัย” ทั้งกล่าวเสริมอีกว่า “เธอมีความตระหนักรู้ที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว เกี่ยวกับความสัมพันธ์ระหว่างร่างกายกับจิตใจ และความสัมพันธ์ระหว่างคนที่ยังมีชีวิตอยู่กับผู้วายชนม์”

นับตั้งแต่ปี 2022 เป็นต้นมา ฮัน คัง ถือเป็นนักเขียนสตรีคนแรกที่ได้รับรางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรม หลังจากที่แอนนี แอร์โนซ์ นักเขียนหญิงชาวฝรั่งเศสได้รับรางวัลเดียวกันในปีนั้น ซึ่งตามปกติแล้วรางวัลในสาขานี้จะไม่ได้มอบให้กับผลงานชิ้นใดชิ้นหนึ่งของนักเขียนเป็นพิเศษ แต่จะพิจารณาจากผลงานทั้งหมดในชีวิตที่ผ่านมา ทั้งยังไม่มีการเปิดเผยรายชื่อผู้เข้าชิงรางวัลในรอบสุดท้ายด้วย ทำให้คาดการณ์ได้ยากว่าใครจะได้รับรางวัลในแต่ละปี

ฮัน คัง เป็นบุตรสาวของ ฮัน ซุงวอน นักเขียนนวนิยายที่มีชื่อเสียงของเกาหลีใต้ เธอเกิดที่เมืองกวางจูก่อนจะย้ายเข้ามาอาศัยในกรุงโซลตั้งแต่ยังเล็ก โดยได้เข้าศึกษาด้านวรรณกรรมเกาหลีที่มหาวิทยาลัยแห่งหนึ่งในกรุงโซล

เธอได้เผยแพร่ผลงานครั้งแรกโดยตีพิมพ์บทกวี 5 ชิ้น ในปี 1993 และออกผลงานที่เป็นเรื่องแต่งครั้งแรกในปีต่อมา ในรูปแบบของเรื่องสั้น

ปัจจุบันเธอสอนวิชาการเขียนเชิงสร้างสรรค์ที่สถาบันศิลปะแห่งกรุงโซล และกำลังเขียนนวนิยายเรื่องที่หกของตนเองอยู่ ที่ผ่านมาผลงานของเธอได้รับการแปลเป็นภาษาต่างประเทศแล้วกว่า 30 ภาษา

เมื่อปี 2023 รางวัลโนเบลสาขาวรรณกรรมเป็นของยอน ฟอซเซอ นักเขียนชาวนอร์เวย์ ส่วนผู้ครองรางวัลนี้ในอดีตที่มีชื่อเสียง ยังได้แก่โทนี มอร์ริสัน, ดอริส เลซซิง, คาซุโอะ อิชิกุโระ, กาเบรียล การ์เซีย มาร์เกซ, และบ็อบ ดีแลน