เหตุ รด. ชายแดนใต้ ฝึกหนักจนกล้ามเนื้อสลาย-ไตวาย สู่คำถามถึงระบบการฝึกและเกณฑ์ทหาร

คณะกรรมการสอบสวนข้อเท็จจริงของกองทัพภาคที่ 4 เผยผลการสอบสวนกรณีนักศึกษาวิชาการ (นศท.) ใน จ.นราธิวาส 23 คน ล้มป่วยด้วยภาวะกล้ามเนื้อสลายและไตวายเฉียบพลันจากการฝึกวิชาทหาร ชี้ว่าชุดครูฝึก "ขาดดุลยพินิจที่เหมาะสม" ประกอบกับสภาพอากาศที่ร้อน พร้อมสั่งลงทัณฑ์ตั้งแต่ระดับผู้บังคับหน่วยฝึก และชุดครูฝึก

พล.ต.ปราโมทย์ พรหมอินทร์ รองแม่ทัพภาคที่ 4 ในฐานะ รอง ผอ.กองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในส่วนหน้า เปิดเผยผลการสอบสวนเมื่อ 8 ธ.ค. โดยระบุว่า จากการสอบสวนชุดครูฝึกนักศึกษา ในภาพรวมชุดครูฝึกมีความตั้งใจมีความมุ่งมั่นตั้งใจในการฝึก ต้องการให้ นศท. ได้รับความรู้จากการฝึกตามแผนการฝึกที่ได้กำหนดไว้ แต่จากการสอบสวนพบว่าขาดดุลยพินิจที่เหมาะสม ซึ่งทราบว่าในวันนั้นอากาศร้อนอบอ้าวเป็นอย่างมาก ประกอบกับ นศท. ชั้นปีที่ 1 เป็นวันแรกที่ได้มีการแต่งเครื่องแบบ ทำให้ความคล่องตัวน้อยลงกว่าปกติ

พล.ต.ปราโมทย์ กล่าวว่า ทางมณฑลทหารบกที่ 46 มีการเสนอการลงทัณฑ์ต่อผู้ที่เกี่ยวข้องไปแล้ว ทั้งระดับผู้บังคับบัญชา ผู้บังคับหน่วยฝึก นศท. ในฐานะผู้กำกับดูแล และส่วนของชุดครูฝึกทั้งหมด

"นอกจากมีการเปลี่ยนครูฝึกแล้ว คนที่มีส่วนเกี่ยวข้องที่นำไปสู่การเจ็บป่วยของนักเรียน ก็มีการลงทัณฑ์เช่นเดียวกัน ซึ่งการลงทัณฑ์มีลักษณะของการกักบริเวณ ในลักษณะของการขัง สูงสุดคือการจับขัง" พล.ต.ปราโมทย์ รองแม่ทัพภาคที่ 4 กล่าว

นอกจากการดำเนินการกับผู้เกี่ยวข้อง รองแม่ทัพภาคที่ 4 ระบุว่า การปรับแผนการฝึกนักศึกษาวิชาทหารหรือ รด. ในอนาคต ซึ่งเป็นนโยบายของผู้บัญชาการทหารบก ต้องมีการปรับเปลี่ยนชุดครูฝึกบางส่วน โดยมุ่งเน้นเพิ่มเติมในส่วนของครูฝึกที่เป็นผู้หญิงเข้าไป "เพื่อการฝึกที่ซอฟต์มากขึ้น ซึ่งถือว่าเกิดขึ้นครั้งแรก"

สำหรับความคืบหน้าของการรักษาตัวของ นศท. 23 คน ล่าสุดกลับบ้านแล้ว 13 คน รักษาตัวที่โรงพยาบาลนราธิวาสราชนครินทร์ 10 คน

"ใจสลาย"

"ใจสลายครับ ยอมรับว่าใจสลายทุกคน" ซารีมัน มะยูโซะ ผู้ปกครองของนักศึกษาวิชาทหาร (รด.) 1 ใน 23 คน ที่ จ.นราธิวาส บอกกับบีบีซีไทย หลังแพทย์โรงพยาบาลนราธิวาสราชนครินทร์ บอกว่า ลูก ๆ ของพวกเขาหลายคนมีอาการกล้ามเนื้อสลาย และไตวายเฉียบพลันจนต้องเจาะคอเพื่อทำการฟอกไต

วันนั้น ควรจะเป็นวันที่ 4 ที่เด็กชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จากหลากหลายโรงเรียนใน จ.นราธิวาส ซึ่งเป็น รด. ชั้นปีที่ 1 จะต้องฝึกภาคสนามที่ศูนย์ฝึกย่อยโรงเรียนนราธิวาส แต่กลับเป็นวันที่เด็กชายวัยรุ่น ม.ปลาย 7 คน เข้า รพ. พร้อมกัน ซึ่งแพทย์วินิจฉัยทันทีว่า "ไตวายหมด มีอาการวิกฤต"

ลูกชายวัย 16 ปี ของซารีมัน เข้า รพ. ไปก่อนตั้งแต่วันที่ 3 ของการฝึกแล้ว หลังลูกชายกลับมาบ้านแล้วบอกพ่อแม่ว่าปัสสาวะของเขาเป็นสีเข้ม ซึ่งร่างกายก็ส่งสัญญาณอ่อนเพลียอย่างหนักมาตั้งแต่วันแรกของการฝึก ขยับร่างกายลำบาก เวลาละหมาดต้องนั่งละหมาดบนเก้าอี้

"วันที่สามเขา เตรียมตัวจะไปฝึก แต่ถุงเท้ายังใส่เองไม่ได้เลย ต้องให้คุณแม่เป็นคนใส่ แต่เด็กจะไปฝึกอีก เพราะเค้ารัก เค้าสมัครใจไปเรียน รด." ซารีมัน เล่าอาการของลูกชายในเช้าวันจันทร์ที่ 28 พ.ย.

"พอผมเลิกงานกลับมาตอนเย็นปุ๊ป ลูกผมบอกว่า ฉี่เป็นสีโค้ก แค่นี้ล่ะครับ ทั้งผม ทั้งแม่เขา ใจอ่อนเลย" ผู้เป็นพ่อกล่าว และบอกว่าตอนนั้นได้รีบนำตัวลูกไปโรงพยาบาลทันที

ลูกชายของซารีมันอยู่ รพ. มากว่าหนึ่งสัปดาห์แล้ว เขาเกือบต้องฟอกไต แต่เพราะไป รพ. เร็วกว่าเพื่อน ๆ 1 วัน ทำให้ถึงมือแพทย์ทันการ

ซารีมัน บอกว่า วันรุ่งขึ้น มีเด็ก รด. อีก 7 คน เข้ามารักษาตัวเพิ่ม เขาจึงตัดสินใจเล่าเรื่องนี้บนเฟซบุ๊ก และพยายามโทรหาโรงเรียนที่เป็นศูนย์ฝึก รด. เพราะกลัวว่า หากมีการฝึกต่อไปเข้าวันที่ห้า อาจจะเจอเด็กที่ป่วยหนักถึงขั้นโคม่า เพิ่มขึ้นอีก

วันที่บีบีซีไทยได้คุยกับซารีมัน อาการของบุตรชายอยู่ในขั้นปลอดภัยแล้ว แต่แพทย์ให้พักติดตามอาการอีก 4-5 วัน ส่วน รด. คนอื่น ๆ ที่เขาได้แวะเวียนไปเยี่ยมมี 8 รายที่ต้องฟอกไต เขาบอกด้วยว่ามี 2 รายที่อาการหนัก

นักศึกษาวิชาทหาร หรือ รด. 23 คน ที่หน่วยฝึกย่อยโรงเรียนนราธิวาส ทยอยเข้ารับการรักษาตัวที่โรงพยาบาลนราธิวาสราชนครินทร์ และ รพ. รือเสาะ ตั้งแต่แรกของการฝึก (26 พ.ย.) โดยเรื่องดังกล่าวถูกเปิดเผยจากเฟซบุ๊กของซารีมัน เมื่อวันที่ 2 ธ.ค. โดยซารีมันบอกกับบีบีซีไทยว่า จากการสอบถามในกลุ่มผู้ปกครอง มี รด. ไป รพ. ตั้งแต่จบการฝึกวันแรก หรือวันที่ 26 พ.ย.

เมื่อวันที่ 4 ธ.ค. พล.ต. ปราโมทย์ พรหมอินทร์ รองแม่ทัพภาคที่ 4 กล่าวยืนยันว่า ทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องกำลังดูแลช่วยเหลือนักศึกษาวิชาทหารที่เจ็บป่วยอย่างเร่งด่วน รวมทั้งตรวจสอบข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น

เหตุดังกล่าว เกิดขึ้นระหว่างการฝึกนักศึกษาวิชาทหารชั้นปีที่ 1-3 ภาคปกติ ประจำปีการศึกษา 2565 ณ ศูนย์ฝึกย่อยโรงเรียนนราธิวาส โดยหน่วยฝึกนักศึกษาวิชาทหาร มณฑลทหารบก (มทบ.) ที่ 46 ซึ่งมีที่ตั้งที่ค่ายอิงคยุทธบริหาร จ.ปัตตานี มีกำหนดการฝึก 26 พ.ย.–3 ธ.ค.65

ต่อมา พล.ต. นพ. โชคชัย ขวัญพิชิต ผอ. โรงพยาบาลค่ายวชิราวุธ แพทย์ใหญ่กองทัพภาคที่ 4 แถลงความคืบหน้าเมื่อวันที่ 5 ธ.ค. ว่า ผู้ป่วยทุกรายมีอาการดีขึ้นตามลำดับ รับประทานอาหารได้เป็นปกติ โดยผู้ป่วยแบ่งเป็น 2 กลุ่มหลัก ๆ ได้แก่ กลุ่มที่มีอาการปวดกล้ามเนื้อระยะแรกซึ่งยังไม่มีปัญหาปัสสาวะออกน้อยลง มีจำนวนประมาณ 15 คน กับกลุ่มที่มีปัญหาปัสสาวะออกน้อยลง มีจำนวนประมาณ 8 คน ซึ่งทั้ง 2 กลุ่ม จะมีปัสสาวะสีเข้มเช่นเดียวกัน

"การวินิจฉัยของสภาวะนี้ คือสภาวะกล้ามเนื้อสลาย ทำให้สารกล้ามเนื้อที่สลายจำนวนมากอุดตันที่ท่อไต ทำให้เลือดหล่อเลี้ยงหน่วยไตลดน้อยลง ซึ่งจะส่งผลให้เกิดการทำงานของไตน้อยลง และไตขับของเสียได้ลดน้อยลง หรือที่เรียกว่า ไตวายเฉียบพลัน"

เกิดอะไรขึ้น

โฆษกกองทัพภาคที่ 4 ระบุว่า เมื่อ 28 พ.ย. หรือวันที่ 3 ของการฝึก นักศึกษาชั้นปีที่ 1 เข้ารับการฝึกบุคคลท่ามือเปล่า ชั้นปีที่ 2 ฝึกทบทวนบุคคลท่าอาวุธ และชั้นปีที่ 3 ฝึกวิชาครูทหาร

การแถลงของกองทัพระบุว่า “ในช่วงเวลาดังกล่าวสภาพอากาศร้อนอบอ้าว” หลังการฝึกพบว่า มีคนป่วยและผู้ปกครองทยอยพาลูกหลานเข้ารับการรักษาที่ รพ. 23 คน เป็นชั้นปีที่ 1 จำนวน 22 คน และ ชั้นปีที่ 2 จำนวน 1 คน โดยได้ปิดการฝึกแล้วเมื่อ 2 ธ.ค.65

ผู้ปกครองของ รด. รายหนึ่งบอกกับ เดอะรีพอร์เตอร์สว่า ลูกชายของเขาซึ่งเรียนชั้น ม.4 และอายุ 15 ย่างเข้า 16 ปี ถูกทำโทษระหว่างฝึก ทั้งชนิดรวมและแบบแยก โดยเขาบอกว่า "เหนื่อยและโดนไปหลายยก" ผู้ปกครองอีกคน บอกว่า ลูกถูกให้สก็อตจัมพ์ครั้งละ 100-200 ครั้ง

"หลังจากฝึกวันที่สาม กลับไปถึงบ้านก็นอน ไม่รู้สึกตัว นอนยาว แขนขาเกร็ง ตื่นเช้ามาฉี่ไม่ออก และฉี่สีคล้ำ พร้อมกับปวดท้องรุนแรง ตรวจปัสสาวะพบว่ามีเม็ดเลือดขาวอยู่จำนวนมากในไต"

คำบอกเล่าจากเพื่อน ๆ ของลูกซารีมันหลายคน และเด็ก ๆ ที่นอนที่ รพ. บอกว่า ระหว่างฝึก รด. เกือบ 30-40% ไม่ทันได้กินน้ำระหว่างฝึก ขณะที่บางคนบอกว่า แม้จะมีน้ำดื่มที่เตรียมไว้แต่บางจังหวะก็กินไม่ทันเพราะน้ำหมด

"เด็ก รด. บางคนก็ตอบ (คณะกรรมการสอบสวน) อย่างละเอียด มีน้ำครับ แต่พวกผมวิ่งมาเหนื่อย ๆ พักหายใจปุ๊ป ครูฝึกก็เรียกแล้ว นั่นล่ะครับที่ขาดน้ำ ถามว่าน้ำมีไหม น้ำมีแต่กินไม่ทัน"

ฝึกหนักเกินไปหรือไม่ ?

อย่างไรก็ตาม มีการเผยแพร่คลิปของ รด.หญิง จำนวนหนึ่งที่ออกมาระบุว่า การฝึกมีการดำเนินการอย่างดี มีน้ำดื่มเตรียมไว้ ถูกทำโทษเหมือน ๆ กัน และครูฝึกก็เปิดให้ รด. แจ้งได้หากมี รด. ที่รู้สึกร่างกายไม่ไหว สร้างความไม่พอใจให้กับผู้ปกครองของ รด. ที่ป่วยหนัก

หลังจากคลิปนี้เผยแพร่ออกไป พ.ท. ภัทราวุธ หาญมนตรี ผู้บังคับหน่วยฝึกนักศึกษาวิชาทหาร มทบ. ที่ 46 เผยแพร่คลิปวิดีโอบนเฟซบุ๊กส่วนตัว ได้กล่าวคำขอโทษผู้ต่อปกครอง พร้อมชี้แจงว่า เป็นข้อมูลที่ถูกต้องของ รด. กลุ่มนี้ แต่เหตุการณ์ที่เกิดขึ้นกับ รด.ที่ ล้มป่วยเข้า รพ. เป็นครูฝึกคนละหมวดกัน

“ลูก ๆ ที่ป่วย ไม่ใช่ไม่แข็งแรง แต่อาจจะเป็นเพราะครูฝึกมีความตั้งใจในการที่จะเสริมสร้างสมรรถภาพมากเกินไป ผมยอมรับจริง ๆ” พ.ท. ภัทราวุธ กล่าว

รด. เรียนอะไร

การเรียน รด. ชั้นปีที่ 1-5 แบ่งการฝึกเป็นการฝึกภาคปกติ 80 ชม. และการฝึกภาคสนาม 3-7 วัน ตามที่กำหนดของแต่ละชั้นปี โดยหน่วยงานกลางคือ ศูนย์การนักศึกษาวิชาทหาร (ศศท.) ภายใต้หน่วยบัญชาการรักษาดินแดน (นรด.) ซึ่งกำกับดูแลศูนย์การฝึกนักศึกษาวิชาทหารตามมณฑลทหารบกแห่งต่าง ๆ ทั่วประเทศ

ตัวเนื้อหาของหลักสูตร หน่วยบัญชาการรักษาดินแดน (นรด.) ได้มีการปรับปรุงหลักสูตรการเรียนการสอนของนักศึกษาวิชาทหาร (นศท.) ครั้งใหญ่ เมื่อปี 2562 โดยปรับลดสัดส่วนวิชาทหารจากเดิม 70% เหลือ 55% และปรับเพิ่มวิชาทั่วไปจากเดิม 30% เป็น 45%

วิชาที่เพิ่มเข้ามา ได้แก่ ประวัติศาสตร์ชาติไทย สถาบันพระมหากษัตริย์ บทบาททหารกับความมั่นคง ปฐมพยาบาล บรรเทาสาธารณภัย วิชาผู้นำและจิตอาสา

กฎหมาย รด. อายุ 60 ปีกับการคุ้มครองสิทธิเด็ก

ระบบการเกณฑ์ทหารของไทย มีมาแต่ยุคโบราณแล้ว ส่วนการเรียน รด. ถือกำเนิดขึ้นเมื่อมี พ.ร.บ. ส่งเสริมการฝึกวิชาการทหารปี 2503 อันมีที่มาสืบเนื่องจากสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่มีการก่อตั้งกำลังพลยุวชนทหาร

เป็นที่รู้กันโดยทั่วไปว่า เรียน รด. ไป เพื่อเลี่ยงการถูกเกณฑ์ทหาร เพราะตาม พ.ร.บ. รับราชการทหาร ปี 2497 ผู้ที่สำเร็จการฝึกวิชาทหารชั้นปีที่ 3 ขึ้นไป ให้ขึ้นทะเบียนทหารกองประจำการแล้วปลดเป็นทหารกองหนุนโดยมิต้องเข้ารับราชการในกองประจำการ ส่วนผู้ที่สำเร็จเพียงชั้นปีที่ 1 หรือ 2 จะต้องอยู่ในกองประจำการในจำนวนเดือนปีที่ลดหลั่นกันไป

กฎหมายว่าด้วยการเรียน รด. ของประเทศไทย นั้นมีอายุมากกว่า 60 ปีแล้ว นางอังคณา นีละไพจิตร อดีตกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ (กสม.) ซึ่งปัจจุบันเป็นผู้เชี่ยวชาญประจำองค์การสหประชาชาติ บอกบีบีซีไทยว่า กฎหมายควรได้รับการปรับปรุงให้เข้ากับภัยคุกคามรูปแบบใหม่ ๆ อีกทั้งระเบียบการฝึกก็ควรต้องปรับให้ทันสมัย และสอดคล้องกับหลักการคุ้มครองสิทธิเด็ก เพราะนักเรียนที่มาเรียน รด. ล้วนแต่อายุต่ำกว่า 18 ปี ซึ่งต้องได้รับการคุ้มครองตาม พ.ร.บ. คุ้มครองสิทธิเด็ก ที่ประเทศไทยมีมาตั้งแต่ปี 2546

"สมควรจะปรับปรุงได้แล้ว เพราะ พ.ร.บ. (วิชาทหาร) ออกมาปี 2503 แล้วมันเป็นการฝึกต่อเด็ก เพราะฉะนั้นไม่ว่าจะเป็นระเบียบปฏิบัติอะไรก็แล้วแต่มันจะต้องสอดคล้องกับอนุสัญญาและ พ.ร.บ. คุ้มครองเด็ก"

รด. ทหารเกณฑ์ และความไม่สงบในจังหวัดชายแดนใต้

ในทัศนะของอดีต กสม. พื้นที่ชายแดนใต้ก็เฉกเช่นเดียวกับภาคอื่น ๆ ของประเทศไทย ที่นักเรียน ม.ปลาย อยู่ในสภาวะที่การเรียน รด. "เป็นทางเลือกเดียว" มิเช่นนั้นพวกเขาต้องลุ้นกับการเข้าระบบเกณฑ์ทหาร

"เมื่อก่อนสามจังหวัด (ชายแดนใต้) เขาไม่ค่อยส่งเด็กเรียน รด. เราไม่ค่อยเห็น แต่ว่าช่วงหลังจะมีเด็กมาเรียน รด. มากขึ้น เพื่อที่จะต้องไม่เข้าไปเกณฑ์ทหาร" นางอังคณา กล่าว

สอดคล้องกับ ผศ.ดร. ศรีสมภพ จิตร์ภิรมย์ศรี ผอ. ศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ และอาจารย์นักวิจัยประจำสถานวิจัยความขัดแย้งและความหลากหลายทางวัฒนธรรมภาคใต้ (CSCD) ม. สงขลานครินทร์ วิทยาเขตปัตตานี ที่ระบุว่าในระยะหลัง กลุ่มเด็กในระบบการศึกษาที่ชายแดนใต้จำนวนมากขึ้นสมัครเข้าเรียน รด. เพราะไม่อยากเป็นหทารเกณฑ์

โดยเป็นผลจากการที่เด็กเยาวชนในพื้นที่เรียนหนังสือในระบบเพิ่มขึ้น ซึ่งโรงเรียนส่วนใหญ่ในพื้นที่สามจังหวัดกว่า 80% เป็นโรงเรียนเอกชนสอนศาสนาอิสลาม

"ผมเชื่อว่าจำนวนมากของเด็กมัธยม เรียน รด. เพราะว่าไม่อยากเป็นทหารเกณฑ์ ซึ่งภาคอื่นก็มีแนวโน้มคล้าย ๆ กัน"

ผศ. ดร. ศรีสมภพ กล่าวด้วยว่า ระบบการฝึกเกณฑ์ทหารของไทย เป็นที่รู้ว่ามีบาดเจ็บเสียชีวิตเป็นประจำ แต่กับการเรียน รด. ไม่เคยปรากฏมาก่อน เพราะการฝึกการและลงโทษจะเบากว่า แต่ทั้งนี้มีข้อสังเกตว่าในระยะหลังครูฝึก รด. หันมาใช้วิธีการฝึกที่เข้มข้น คล้าย ๆ กับการฝึกทหารเกณฑ์

ผอ. ศูนย์เฝ้าระวังสถานการณ์ภาคใต้ ผู้ศึกษาระบบการเกณฑ์ทหาร กล่าวว่า ช่วงที่สถานการณ์ไฟใต้รุนแรง เข้าใจว่าการฝึก รด. ของหน่วยทหารในพื้นที่มีความระมัดระวัง แต่ในระยะช่วงประมาณ 10 ปีที่ผ่านมา ตั้งแต่ปี 2556-2557 เหตุการณ์ความไม่สงบลดลง บรรยากาศในพื้นที่ดีขึ้น การฝึก รด. "ดูเหมือนจะไม่กลัวผลกระทบต่อการเกิดเหตุการณ์ภายนอก" นอกจากนี้อาจมีปัจจัยเรื่องความรู้สึกอคติกับมุสลิมในพื้นที่เข้ามาเกี่ยวข้องด้วย

"มีเหตุที่น่าสงสัยเหมือนกันว่ามีประเด็นเรื่องอคติอยู่หรือเปล่า... เพราะข่าว รด.ถูกฝึกรุนแรงแบบนี้ไม่เคยเกิด และน่าสังเกตว่าทำไมที่อื่นไม่มี แต่ที่นี่ (ชายแดนใต้) มีข่าวขึ้นมา ทั้งที่ระบบการฝึกน่าจะเหมือนกัน มีผลกระทบเป็นกลุ่มแบบนี้น่าจะเรื่องใหญ่"

การตรวจสอบ

ญาติของนักเรียน รด. ที่ป่วย กล่าวว่า มีการสอบถามข้อมูลจากเจ้าหน้าที่ของกองทัพ และเจ้าหน้าที่สาธารณสุขจังหวัด บีบีซีไทยสอบถามพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ จ.นราธิวาส บอกว่า การดูแลกลุ่มเด็ก ทางกองทัพรับผิดชอบทั้งหมด และในระดับจังหวัดเห็นว่า ยังไม่ถึงขั้นกฎหมายคุ้มครองเด็ก "เพราะอยู่ในการเรียน"

อย่างไรก็ตาม นางอังคณากล่าวว่า กรณีนี้เป็นหน้าที่ของผู้ว่าราชการจังหวัดในฐานะประธานกรรมการคุ้มครองเด็กเข้ามาตรวจสอบ และดำเนินการตามกฎหมาย

"มันไม่ได้มีข้อยกเว้นว่า มีกฎอัยการศึก หรือมี พ.ร.ก. ฉุกเฉิน แล้วจะยกเว้นอำนาจในการคุ้มครองเด็ก" อดีต กสม. ระบุ

นอกจากนี้ คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนที่มีหน้าที่โดยตรง ควรรีบเข้าไปบันทึกปากคำของเด็กที่ได้รับผลกระทบทั้งหมด ไม่จำเป็นต้องรอให้ผู้เสียหายมาร้องเรียน ซึ่งบันทึกปากคำนี้จะช่วยเป็นหลักฐานแก่ผู้ปกครองสำหรับใช้ในการดำเนินการทางกฎหมาย

"อันนี้ถือว่าเป็นการทรมาน ถ้าสมมติว่า พ.ร.บ. (ป้องกันและปราบปรามการทรมานและการกระทำให้บุคคลสูญหาย พ.ศ. 2565) มีผล อันนี้ถือว่าเป็นการทารุณกรรม คุณทำให้เขาขาดน้ำ คุณทำให้เขาออกกำลังจนเกิดความสามารถเขา เป็นการกระทำโดยที่มีคำสั่งให้ทำ"

ความคืบหน้าในการสอบข้อเท็จจริง บีบีซีไทยยังไม่สามารถติดต่อหน่วยฝึกนักศึกษาวิชาทหาร มทบ. 46 ได้