มะเร็งต่อมลูกหมาก อาการเป็นอย่างไร รักษาด้วยวิธีไหน

เซอร์ คริส ฮอย แชมป์จักรยานโอลิมปิก 6 สมัย เปิดเผยว่า ตนเองเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากระยะลุกลาม ชายวัย 48 ปีรายนี้กล่าวว่ามะเร็งได้ลุกลามไปที่กระดูกและอยู่ในระยะสุดท้ายแล้ว

ผู้คนจำนวนมากแสดงความเสียใจและให้กำลังใจเขา ขณะที่องค์กรการกุศลต่าง ๆ ชี้ว่าการสร้างความตระหนักรู้เกี่ยวกับโรคนี้อาจช่วยชีวิตผู้อื่นได้

มะเร็งต่อมลูกหมากอาจมีลักษณะที่แตกต่างกันมาก มะเร็งบางชนิดสามารถแพร่กระจายได้อย่างรวดเร็ว มะเร็งบางชนิดเติบโตช้ามากและอาจต้องได้รับการรักษาเพียงเล็กน้อยหรือไม่ต้องรักษาเลย

มะเร็งต่อมลูกหมากคืออะไร

ต่อมลูกหมากเป็นต่อมที่มีขนาดประมาณเมล็ดถั่ววอลนัท อยู่ใต้กระเพาะปัสสาวะบริเวณอุ้งเชิงกราน

ต่อมลูกหมากล้อมรอบท่อปัสสาวะ ซึ่งเป็นท่อที่นำปัสสาวะออกจากร่างกายผ่านทางองคชาต

มะเร็งต่อมลูกหมากเป็นเซลล์ที่มีการเจริญเติบโตผิดปกติและควบคุมไม่ได้ โดยมักเจริญเติบโตช้า อาจไม่มีอาการหรือสัญญาณใด ๆ เป็นเวลาหลายปี และบางคนก็ไม่เคยมีปัญหาอะไรจากการเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากเลย

แต่ในบางราย มะเร็งต่อมลูกหมากอาจเป็นมะเร็งร้ายแรงที่คร่าชีวิตได้ หากตรวจพบตั้งแต่เนิ่น ๆ จะมีโอกาสรักษาให้หายขาดได้ดีที่สุด

พบบ่อยแค่ไหน

สถาบันมะเร็งต่อมลูกหมากสหราชอาณาจักร (Prostate Cancer UK) ระบุว่า ผู้ชาย 1 ใน 8 คนจะเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากในบางช่วงของชีวิต โดยพบบ่อยที่สุดในกลุ่มผู้สูงอายุ โดยเฉพาะผู้ชายที่มีอายุมากกว่า 75 ปี ส่วนผู้ป่วยในวัยต่ำกว่า 50 ปีนั้นพบได้น้อย

หากคุณมีญาติสนิทที่เป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก เช่น พ่อ พี่ชาย ปู่ หรือลุง คุณจะมีความเสี่ยงสูงขึ้น

นอกจากนี้ ยังพบได้บ่อยในผู้ชายผิวสีด้วย

ในสหราชอาณาจักร มีแบบทดสอบความเสี่ยงทางออนไลน์ที่ใช้เวลา 30 วินาที และหากทดสอบแล้วพบว่ามีความเสี่ยงสูงที่จะเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก มีคำแนะนำให้พบกับแพทย์จีพีหรือแพทย์ประจำตัว

ทั้งนี้ ในแต่ละปีมีผู้ชายประมาณ 52,300 คน ได้รับการวินิจฉัยว่าเป็นมะเร็งต่อมลูกหมาก

อาการแบบไหนที่ควรไปตรวจ

อาการที่พบบ่อยในหมู่ผู้ป่วยมะเร็งต่อมลูกหมาก ได้แก่

อย่างไรก็ตาม อาการเหล่านี้อาจเกิดจากโรคอื่นได้ด้วย ดังนั้นควรให้แพทย์ตรวจสอบความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นกับร่างกายของคุณ

มีการทดสอบมะเร็งต่อมลูกหมากเป็นการเฉพาะหรือไม่

ไม่มีการทดสอบการวินิจฉัยแบบเดี่ยว ๆ แพทย์จะวินิจฉัยโรคโดยพิจารณาจากการตรวจเช็กหลากหลาย ซึ่งอาจรวมถึงการตรวจเลือดแอนติเจนเฉพาะต่อมลูกหมาก (Prostatic Specific Antigen - PSA) การสแกน รวมถึงการตัดชิ้นเนื้อ และเก็บตัวอย่างเนื้อเยื่อขนาดเล็กเพื่อนำไปตรวจในห้องปฏิบัติการ

โดยปกติแล้วการทดสอบ PSA จะไม่ใช้ในการคัดกรองมะเร็งต่อมลูกหมากในผู้ชายที่มีสุขภาพแข็งแรง เนื่องจากผลการทดสอบอาจไม่น่าเชื่อถือ และการมีค่า PSA สูงก็ไม่ได้หมายถึงการเป็นมะเร็งเสมอไป เพราะค่า PSA อาจเพิ่มขึ้นได้หากมีการติดเชื้อ

ผู้ชายบางคนที่มีค่า PSA สูง อาจเป็นมะเร็งต่อมลูกหมากที่ไม่ก่อให้เกิดปัญหาหรือต้องได้รับการรักษา ทำให้ต้องกังวลและต้องตรวจเพิ่มเติมโดยไม่จำเป็น

นักวิจัยได้พิจารณาซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าการแนะนำให้ตรวจคัดกรองเป็นประโยชน์หรือไม่ โดยรวมแล้ว การศึกษาวิจัยเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าการให้ผู้ชายทุกคนในช่วงวัยหนึ่งเข้ารับการทดสอบ PSA จะช่วยลดจำนวนผู้ชายที่เสียชีวิตจากมะเร็งต่อมลูกหมากได้เพียงเล็กน้อยเท่านั้น

โดยทั่วไป ชายที่อายุมากกว่า 50 ปีสามารถขอให้แพทย์ประจำตัวของตนตรวจเลือดค่า PSA ได้หากต้องการ โดยแพทย์จะอธิบายถึงประโยชน์และความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นจากการตรวจ PSA

หากคุณตัดสินใจว่าต้องการตรวจ PSA คุณควรงดกิจกรรมทางเพศและการออกกำลังกายอย่างหนัก เช่น การปั่นจักรยาน ในช่วง 2 วันก่อนการตรวจ เนื่องจากอาจส่งผลต่อผลการตรวจได้

แพทย์กำลังพิจารณาว่า การเพิ่มการสแกน MRI เข้าไปในการตรวจ PSA จะช่วยลดความไม่แน่นอนของผลตรวจได้หรือไม่

แล้วการรักษาเป็นอย่างไร

มีทางเลือกหลากหลาย แพทย์ของคุณจะสามารถให้คำแนะนำได้ว่าทางเลือกใดเหมาะสมที่สุด

หากมะเร็งอยู่ในระยะเริ่มต้นและไม่แสดงอาการหรือเติบโตอย่างรวดเร็ว อาจสามารถสังเกตอาการ หรือ "เฝ้าสังเกตและรอ" ได้

มะเร็งต่อมลูกหมากบางชนิดหายได้ด้วยการรักษา เช่น การผ่าตัด และการฉายรังสี

การบำบัดด้วยฮอร์โมนอาจช่วยชะลอการเติบโตของมะเร็งได้เช่นกัน

นอกจากนี้ คุณยังสามารถทำลายเซลล์มะเร็งได้โดยใช้ความเย็นจัด (การบำบัดด้วยความเย็นจัด) หรือคลื่นอัลตราซาวด์ที่มีความเข้มข้นสูง