รายงานข่าวเจาะบีบีซี พบผู้นำคริสตจักรชื่อดังระดับโลกทารุณและข่มขืนลูกศิษย์

TB Joshua at his Lagos church on 31 December

ที่มาของภาพ, Getty Images

คำบรรยายภาพ, ทีบี โจชัว คือผู้ก่อตั้งโบสถ์ยิวที่มีชื่อเสียงโด่งดังจากอย่าง 'Synagogue Church of all Nations' ซึ่งอาจแปลเป็นไทยว่า 'โบสถ์ยิวของทุกชนชาติ'
    • Author, ชาร์ลี นอร์ธคอตต์ และ เฮเลน สปูนเนอร์
    • Role, บีบีซีนิวส์, แอฟริกา อาย

บีบีซีพบหลักฐานที่บ่งชี้ว่า ผู้ก่อตั้งโบสถ์สอนศาสนาคริสต์ที่ใหญ่ที่สุดแห่งหนึ่งของโลกมีประวัติการล่วงละเมิดและการทรมานอย่างเอิกเกริก

อดีตสมาชิกโบสถ์ยิวของทุกชนชาติ (Synagogue Church of all Nations members) หลายสิบคน ในจำนวนนั้นมีชาวอังกฤษรวมอยู่ด้วย 5 คน ได้กล่าวถึงความโหดร้ายที่พวกเขาต้องเผชิญ ทั้งการถูกข่มขืนและการถูกบังคับให้ทำแท้ง โดย ทีบี โจชัว อดีตผู้นำโบสถ์ดังกล่าวชาวไนจีเรียที่ล่วงลับไปแล้ว

ข้อกล่าวหาถึงความรุนแรงที่เกิดขึ้นอย่างลับ ๆ ณ อาคารแห่งหนึ่ง ในเมืองลากอส ประเทศไนจีเรีย มายาวนานเกือบ 20 ปี

เจ้าหน้าที่จากโบสถ์แห่งนี้ยังไม่มีท่าทีตอบสนองต่อคำกล่าวหาดังกล่าว แต่ระบุเพียงว่า คำกล่าวอ้างในอดีตนั้นไม่มีมูลความจริง

ทีบี โจชัว เสียชีวิตในปี 2021 เป็นนักเทศน์ที่มีเสน่ห์และประสบความสำเร็จอย่างมาก และเขายังเป็นผู้สอนศาสนาผ่านสถานีโทรทัศน์ที่มีผู้ติดตามจำนวนมหาศาลจากทั่วโลก

ต่อไปนี้คือ สิ่งที่บีบีซีพบจากการตรวจสอบที่กินเวลามายาวนานถึง 2 ปี

จากการตรวจสอบพบพยานในเหตุการณ์ที่โจชัวใช้ความรุนแรงทางต่อร่างกายและการทรมานต่าง ๆ หลายสิบคน การกระทำเหล่านี้รวมไปถึงการล่วงละเมิดเด็ก, การเฆี่ยนตีและล่ามโซ่ผู้คน

นอกจากนี้ยังพบผู้หญิงจำนวนมากที่กล่าวว่าพวกเธอถูกโจชัวล่วงละเมิดทางเพศ เหยื่อจำนวนหนึ่งยังกล่าวอีกว่าพวกเธอถูกข่มขืนซ้ำแล้วซ้ำเล่าเป็นเวลาหลายปีภายในโบสถ์แห่งนั้น

สิ่งที่ตามมาจากการข่มขืนของโจชัว คือ เหยื่อถูกบังคับให้ทำแท้งภายในสถานที่ศักดิ์สิทธิ์แห่งนั้น โดยผู้หญิงคนหนึ่งระบุว่า เธอผ่านการทำแท้งมาแล้วถึง 5 ครั้ง

มีคนอีกจำนวนหนึ่งที่เล่าถึงรายละเอียดจากประสบการณ์ตรงถึงวิธี "การรักษาสุดมหัศจรรย์ "ที่โจชัวใช้หลอกลวงผู้คนจำนวนมากผ่านการถ่ายทอดสดออกไปสู่สายตาของชาวโลกนับล้าน ๆ คน

หญิงชาวอังกฤษอย่าง 'เร' คือ เหยื่อรายหนึ่งของโจชัว เธอละทิ้งการเรียนระดับปริญญาตรี ณ มหาวิทยาลัยไบรตัน ตอนที่มีอายุเพียง 21 ปี ในปี 2002 และได้รับการคัดเลือกเพื่อเข้าไปอยู่ในโบสถ์ดังกล่าว เธอใช้เวลา 12 เดือน หลังจากนั้น ในฐานะ "ลูกศิษย์" ของโจชัว และอาศัยอยู่ในอาคารคอนกรีตที่มีความซับซ้อนราวกับเขาวงกตในเมืองลากอส

"พวกเราทุกคนคิดว่าได้อยู่ในสรวงสวรรค์แล้ว แต่ว่า เรากลับอยู่ในนรก และสิ่งเลวร้ายสุดขีดก็เกิดขึ้น" เธอบอกกับบีบีซี

เธอเล่าต่อว่า เธอถูกโจชัวล่วงละเมิดทางเพศ ทั้งยังถูกขังเดี่ยวเป็นเวลาถึงสองปี ความรุนแรงที่ต้องเผชิญเลวร้ายมากจนเธอคิดค่าตัวตายในอาคารแห่งนั้นอยู่หลายครั้ง

โบสถ์ยิวของทุกชนชาติ หรือ Scoan มีผู้ติดตามเป็นจำนวนหลายล้านคนทั่วโลก โดยมีการถ่ายทอดสดการเผยแพร่ศาสนาผ่านสถานีโทรทัศน์เพื่อชาวคริสต์ Emmanuel TV (เอ็มมานูแอล ทีวี) และสื่อสารผ่านแพลตฟอร์มทางสื่อสังคมออนไลน์ นับตั้งแต่ช่วงทศวรรษที่1990 ถึงช่วงต้นทศวรรษที่ 2000 ผู้แสวงบุญหลายหมื่นคนเดินทางจากยุโรป, อเมริกา, เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และแอฟริกา เพื่อมาชมการประกอบพิธี "การรักษาสุดมหัศจรรย์" ของโจชัว ณ โบสถ์ของเขาในเมืองลากอส

ทั้งนี้ มีรายงานว่า มีผู้แสวงบุญอย่างน้อย 150 คน ที่พำนักอยู่กับเขาในฐานะลูกศิษย์ ณ โบสถ์แห่งนั้น บางคนอาศัยอยู่ยาวนานหลายทศวรรษ

Rae now
คำบรรยายภาพ, เรอาศัยอยู่ในโบสถ์ของโจชัวเป็นเวลา 12 ปี

บีบีซีได้พูดคุยกับอดีตลูกศิษย์ของโจชัวมากกว่า 25 คน มาจากสหราชอาณาจักร, ไนจีเรีย, สหรัฐอเมริกา, แอฟริกาใต้, กานา, นามิเบีย และเยอรมนี พวกเขาให้การยืนยันอย่างหนักแน่นต่อประสบการณ์ที่ได้รับภายในโบสถ์แห่งนี้ โดยกรณีล่าสุดเกิดขึ้นในปี 2019

เหยื่อจำนวนมากยังเป็นเพียงวัยรุ่นตอนที่ก้าวเข้าประตูโบสถ์นั้น สำหรับบางกรณีของเหยื่อชาวอังกฤษ โจชัวร่วมกับโบสถ์อื่น ๆ ในสหราชอาณาจักรเป็นคนจ่ายค่าเดินทางเพื่อพาพวกเขามายังลากอส

เรและผู้ให้สัมภาษณ์หลายคนต่างพากันเปรียบเทียบประสบการณ์ของตัวเอง ณ จุดเริ่มต้นเส้นทางลัทธินี้

เจสซิกา ไคมู จากประเทศนามิเบีย เล่าว่า เธอถูกทดสอบความบริสุทธิ์เป็นเวลานานกว่า 5 ปี เธอย้อนความว่า เธอเพิ่งอายุได้เพียง 17 ปี ตอนที่ถูกโจชัวข่มขืนเธอครั้งแรก และการข่มขืนครั้งต่อ ๆ มาของโจชัวได้นำไปสู่การบังคับทำแท้งถึง 5 ครั้ง ขณะอาศัยอยู่ที่นั่น

"พวกนี้มันเป็นเรื่องลับ ๆ ... การรักษาทางการแพทย์ที่พวกเราต้องเผชิญ ... มันสามารถฆ่าพวกเราได้เลย" เธอกล่าวกับบีบีซี

ผู้ให้สัมภาษณ์คนอื่น ๆ อีกส่วนหนึ่งเล่าว่า พวกเขาถูกเปลื้องผ้าและถูกทำร้ายด้วยสายไฟฟ้าและแส้ม้า และยังถูกบังคับให้อดนอนเป็นประจำ

เส้นทางน่าสะพรึงที่พาเหยื่อจำนวนมากเดินไปบนเขาวงกตแห่งการครอบงำและการใช้ความรุนแรงนี้ เกิดขึ้นโดยหนึ่งในบุคคลทางศาสนาที่มีอิทธิพลมากที่สุดในศตวรรษที่ 21

ในงานศพของเขาเมื่อเดือน มิ.ย. 2021 ทีบี โจชัว ได้รับการสรรเสริญว่าเป็นหนึ่งในบาทหลวงที่มีอิทธิพลที่สุดในประวัติศาสตร์แอฟริกา เขาเติบโตขึ้นมาจากความยากจน ก่อนจะขึ้นมาก่อตั้งจักรวรรดิแห่งการสอนศาสนาที่มีทั้งผู้นำทางการเมือง ผู้มีชื่อเสียง นักฟุตบอลระดับนานาชาติ เข้ามาเป็นศิษยานุศิษย์

ทว่า เขาเองต้องเผชิญกับการวิพากษ์วิจารณ์หลายครั้งระหว่างที่มีชีวิตอยู่ อย่างเมื่อตอนที่เกสต์เฮาส์ที่เป็นที่พักของผู้แสวงบุญพังถล่มลงมาในปี 2014 คร่าชีวิตผู้คนไปมากถึง 116 ราย

การตรวจสอบของบีบีซีซึ่งทำร่วมกับองค์กรสื่อระหว่างประเทศอย่าง Open Democracy กลายเป็นที่แรกที่เปิดโอกาสให้อดีตบุคคลภายในโบสถ์แห่งนั้นออกมาเล่าประสบการณ์ของตนเองต่อสังคม พวกเขากล่าวว่าพวกเขาต่างก็ใช้เวลาหลายปีเพื่อเตือนสังคม แต่ก็ไม่เป็นผล

มีผู้อยู่ในเหตุการณ์ในไนจีเรียจำนวนมากกล่าวว่า พวกเขาถูกทำร้ายร่างกายและ มีหนึ่งกรณีที่ถูกยิง หลังออกมาพูดข้อกล่าวหาการล่วงละเมิดและเผยแพร่วิดีโอที่มีเนื้อหาดังกล่าวลงบนยูทิวบ์

ทีมข่าวบีบีซีที่พยายามถ่ายวิดีโอของอาคารโบสถ์ในเมืองลากอสจากถนนสาธารณะในเดือน มี.ค. 2022 ถูกยิงสวนออกมาโดยพนักงานรักษาความปลอดภัยของโบสถ์เช่นเดียวกัน ทั้งยังถูกควบคุมตัวอีกหลายชั่วโมง

บีบีซีติดต่อโบสถ์ดังกล่าวเพื่อขอคำชี้แจงจากคำกล่าวอ้างต่าง ๆ เพื่อนำมาเป็นส่วนหนึ่งของการสืบสวนสอบสวน แต่โบสถ์ดังกล่าวไม่ได้ตอบกลับต่อคำกล่าวอ้างเหล่านั้น แต่ปฏิเสธว่าคำกล่าวอ้างในอดีตที่เกี่ยวข้องกับทีบี โจชัว

"การสร้างคำกล่าวอ้างไร้มูลความจริงต่อผู้เผยแพร่ศาสนาอย่าง ทีบี โจชัว ไม่ใช่สิ่งใหม่ที่เพิ่งเกิดขึ้น ... ไม่เคยมีคำกล่าวอ้างใดที่ได้รับการพิสูจน์แล้วว่าเป็นความจริง" เจ้าหน้าที่โบสถ์เขียนตอบมาในข้อความ

ชาวสหราชอาณาจักรทั้ง 4 คน ที่คุยกับบีบีซีกล่าวว่า พวกเขารายงานการใช้ความรุนแรงต่อเจ้าหน้าที่ของสหราชอาณาจักรแล้ว หลังจากหลบหนีออกมาจากโบสถ์ดังกล่าว พวกเขาระบุว่าไม่มีการดำเนินการใด ๆ จากฝั่งเจ้าหน้าที่หลังจากนั้น

Anneka now
คำบรรยายภาพ, แอนเนกา เชื่อว่ายังมีเหยื่ออีกมากที่ไม่ได้ออกมาแสดงตัว

นอกจากนี้ ยังมีกรณีที่ชายชาวอังกฤษและภรรยาของเขาส่งอีเมลหลักฐานวิดีโอเพื่อพิสูจน์ความบริสุทธิ์ รวมไปถึงวิดีโอบันทึกตอนที่พวกเขาถูกเอาปืนจ่อจากกลุ่มผู้ชายที่อ้างว่าตัวเองเป็นตำรวจ ซึ่งกลุ่มคนเหล่านี้เป็นสมาชิกของโบสถ์ Scoan ไปยังข้าหลวงใหญ่แห่งสหราชอาณาจักร ประจำเมืองลากอส ในเดือน มี.ค. 2010 หลังพวกเขาหนีออกมาจากโบสถ์นั้น ในอีเมลดังกล่าว ชายชาวอังกฤษยังระบุว่าภรรยาของเขาโดนล่วงละเมิดทางเพศและข่มขืนโดยโจชัวหลายครั้ง เขาเตือนว่ายังมีชาวสหราชอาณาจักรที่ติดอยู่ภายใต้โบสถ์แห่งนั้นอยู่

เขากล่าวว่าไม่มีการดำเนินการใด ๆ ตามมา

กระทรวงต่างประเทศแห่งสหราชอาณาจักรไม่ได้ตอบกลับต่อคำกล่าวอ้างนี้ แต่บอกกับบีบีซีว่า กระทรวงฯ รับเรื่องร้องเรียนด้านอาชญากรรมทั้งหมด รวมถึงการล่วงละเมิดทางเพศและการใช้ความรุนแรงต่อพลเมืองสหราชอาณาจักรในต่างประเทศอย่างจริงจัง

ทุกวันนี้ โบสถ์ Scoan ยังคงดำเนินการไปอย่างรุ่งเรือง ภายใต้การบริหารงานของ เอเวลิน ภรรยาหม้ายของโจชัว ในฐานะผู้นำโบสถ์คนใหม่ เมื่อเดือน ก.ค. 2023 เธอยังคงนำคณะผู้แสวงบุญเดินทางไปประเทศสเปน

แอนเนกา ผู้ซึ่งเดินทางออกจากเมืองดาร์บีในสหราชอาณาจักร เพื่อไปเข้าร่วมกับโบสถ์ Scoan เมื่อตอนอายุได้ 17 ปี เล่าให้บีบีซีฟังว่า เธอเชื่อว่ายังมีเหยื่ออีกมากที่ไม่ได้ออกมาแสดงตัว เธอหวังว่าจะมีใครเปิดโปงการกระทำของโจชัวมากกว่านี้

"ฉันเชื่อว่า โบสถ์ยิวของทุกชนชาติ ต้องถูกตรวจสอบว่าเหตุใดชายคนนั้นถึงอยู่ในตำแหน่งนั้นได้นานอย่างที่มันเกิดขึ้น"

รายงานเพิ่มเติมโดย แม็กกี แอนเดรสัน, เยมิซิ อาเดโกเค และอิเนส วาร์ด

สำหรับการติดต่อเพื่อข้อมูลและความช่วยเหลือในประเด็นการล่วงละเมิดทางเพศ กรุณาติดต่อ BBC Actionline สำหรับผู้ที่พำนักอยู่ในสหราชอาณาจักร สำหรับข้อมูลเพิ่มเติมด้านศาสนา กรุณาติดต่อ The Family Survival Trust