ฝูงปลาการ์ตูนแบบ "นีโม" ที่ปรับให้ตัวเล็กลงกำลังส่งเสียงสัญญานเตือนเกี่ยวกับอะไรในมหาสมุทร ?

การศึกษาฉบับหนึ่งค้นพบว่า ปลาที่มีลักษณะเดียวกับบรรดาปลาที่มีชื่อเสียงจากภาพยนตร์เรื่อง "นีโม...ปลาเล็ก หัวใจโต๊...โต" (Finding Nemo) กำลังมีขนาดลำตัวเล็กลงเพื่อรับมือกับคลื่นความร้อนใต้ท้องทะเล

โดยงานวิจัยชิ้นนี้พบว่า ปลาการ์ตูนที่อาศัยอยู่ตามแนวปะการังผอมลงอย่างมาก เมื่ออุณหภูมิในมหาสมุทรพุ่งสูงขึ้นในปี 2023

นักวิทยาศาสตร์ระบุว่า การค้นพบนี้สร้างความน่าประหลาดใจอย่างมาก อย่างไรก็ดี สิ่งที่ค้นพบนี้อาจช่วยอธิบายปรากฏการณ์ที่ขนาดลำตัวปลาในมหาสมุทรต่าง ๆ ของโลกมีขนาดเล็กลงอย่างรวดเร็ว

ขณะเดียวกัน เริ่มมีหลักฐานที่เพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ว่า สัตว์ชนิดต่าง ๆ กำลังเปลี่ยนรูปร่างเพื่อรับมือกับการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ทั้งนกชนิดต่าง ๆ กิ้งก่า ไปจนถึงบรรดาแมลง

"ปลานีโมสามารถหดตัวลงได้ และพวกมันทำสิ่งนี้เพื่อให้มีชีวิตรอดจากภาวะความเครียดจากความร้อน (heat stress)" ดร.เทเรซา รูเกอร์ อาจารย์อาวุโสด้านวิทยาศาสตร์ทางทะเลเขตร้อน แห่งมหาวิทยาลัยนิวคาสเซิล ระบุ

นักวิจัยศึกษากลุ่มปลาการ์ตูนที่อาศัยในแนวปะการังของอ่าวคิมเบในปาปัวนิวกินี ซึ่งมีชื่อเสียงด้านความหลากหลายทางชีวภาพทางทะเล

ทั้งนี้ ปลาการ์ตูนในธรรมชาติ มีรูปลักษณ์แทบจะเหมือนกับตัวการ์ตูนที่ปรากฏในภาพยนตร์เรื่องนีโมฯ ซึ่งเล่าเรื่องราวของปลาการ์ตูนขี้อายที่อาศัยอยู่ในแนวปะการัง "เกรตแบร์ริเออร์รีฟ" (Great Barrier Reef) ที่ออกเดินทางตามหาลูกชาย

การศึกษาทางวิทยาศาสตร์นี้จัดทำขึ้นในช่วงฤดูร้อนของปี 2023 ขณะที่อุณหภูมิในมหาสมุทรพุ่งสูงขึ้น และทำให้ปะการังจำนวนมากอยู่ในภาวะฟอกขาว โดยเหล่านักวิทยาศาสตร์ได้วัดขนาดปลาการ์ตูนแต่ละตัวที่กำลังรับมือกับความร้อนนี้หลายครั้ง

พวกเขาพบว่า บรรดาปลาตัวน้อยเหล่านี้ไม่เพียงสูญเสียน้ำหนักไปเท่านั้น แต่พวกมันยังมีลำตัวหดสั้นลงหลายมิลลิเมตรอีกด้วย และมันไม่ได้เกิดขึ้นเพียงครั้งเดียว โดยมี 75% ของปลาเหล่านี้ที่ขนาดตัวหดลงอย่างน้อยหนึ่งครั้งในขณะที่เผชิญกับคลื่นความร้อน

ดร.รูเกอร์ อธิบายว่า "มันไม่ใช่แค่ว่าพวกมันไดเอต[ควบคุมการกินอาหาร]และลดน้ำหนักลงมาก แต่ปลาเหล่านี้กำลังเปลี่ยนแปลงขนาดของตัวเอง ทำให้พวกมันแต่ละตัวมีขนาดเล็กลง ซึ่งจะต้องการอาหารน้อยลง และใช้ออกซิเจนได้อย่างมีประสิทธิภาพมากกว่า"

ปลาเหล่านี้อาจกำลังดูดซับไขมันและกระดูก เช่นเดียวกับที่เห็นได้จากสัตว์ชนิดอื่น ๆ อาทิ อีกัวนาทะเล อย่างไรก็ตาม ประเด็นนี้ยังคงต้องการการยืนยันผ่านการศึกษาในห้องปฏิบัติการเพิ่มเติม

ดร.รูเกอร์ กล่าวติดตลกว่า ภาพยนตร์เรื่องนี้อาจจะต้องเขียนบทใหม่เพิ่มเข้าไปนิดหน่อย เป็นตอนใหม่ที่นีโมต้องเผชิญ

"ภาพยนตร์เรื่องนี้เล่าเรื่องได้ดีมาก แต่แน่นอนว่า ตอนต่อไปของเรื่องราวคือ นีโมจะรับมือกับการเปลี่ยนแปลงทางสิ่งแวดล้อมที่กำลังเกิดขึ้นได้อย่างไร" เธอบอกกับบีบีซีนิวส์

ภาวะโลกร้อนเป็นความท้าทายมากสำหรับสัตว์เลือดอุ่น ที่ต้องรักษาระดับอุณหภูมิร่างกายให้คงที่เพื่อป้องกันไม่ให้ตัวมันร้อนจนเกินไป

สัตว์ชนิดต่าง ๆ ตอบสนองด้วยวิธีการที่หลากหลาย ทั้งการย้านถิ่นฐานไปอยู่ยังสถานที่ที่เย็นกว่า หรือไปอยู่ในที่ที่สูงกว่าเดิม เปลี่ยนช่วงเวลาของเหตุการณ์สำคัญในชีวิต อย่างเช่นการผสมพันธุ์และการอพยพ ไปจนถึงการเปลี่ยนขนาดตัวของพวกมันเอง

งานวิจัยดังกล่าวตีพิมพ์ในวารสารด้านวิทยาศาสตร์ ไซแอนซ์ แอดวานซ์ (Science Advances)