เปิดข้อสันนิษฐานเหตุเครื่องบินอาเซอร์ไบจานตก เรารู้อะไรแล้วบ้าง ?

รัฐบาลรัสเซียออกมาเตือนให้หลีกเลี่ยงการเผยแพร่ "การคาดเดา" เกี่ยวกับสาเหตุของเหตุเครื่องบินโดยสารที่มุ่งหน้าไปยังรัสเซียตกในคาซัคสถานเมื่อวันพุธ (25 ธ.ค.) ซึ่งส่งผลให้มีผู้เสียชีวิต 38 ราย

ผู้เชี่ยวชาญด้านการบินบางคนเสนอความเห็นว่า เครื่องบินของสายการบินอาเซอร์ไบจานอาจถูกโจมตีโดยระบบป้องกันภัยทางอากาศเหนือสาธารณรัฐเชชเนียของรัสเซีย ขณะที่สื่อที่สนับสนุนฝั่งรัฐบาลในอาเซอร์ไบจานรายงานคำพูดของเจ้าหน้าที่ที่ระบุว่า สาเหตุของโศกนาฏกรรมครั้งนี้เกิดจากขีปนาวุธของรัสเซีย

ก่อนที่เครื่องบินจะตกใกล้เมืองอักเตาของคาซัคสถาน เครื่องบินลำดังกล่าวได้ถูกเปลี่ยนเส้นทางการบินข้ามทะเลแคสเปียน จากจุดหมายปลายทางในเชชเนียไปยังคาซัคสถานฝั่งตะวันตก

จากจำนวนผู้โดยสาร 67 คนบนเครื่อง มี 29 คนที่รอดชีวิต อาเซอร์ไบจานได้ประกาศให้วันพฤหัสบดี (26 ธ.ค.) เป็นวันไว้อาลัยแห่งชาติให้กับผู้เสียชีวิตจากเหตุการณ์เครื่องบินตกครั้งนี้

"นี่คือโศกนาฏกรรมครั้งใหญ่ที่กลายเป็นความโศกเศร้าอย่างยิ่งสำหรับประชาชนชาวอาเซอร์ไบจาน" ประธานาธิบดีอิลฮัม อาลิเยฟ กล่าวเมื่อวันพฤหัสบดี

ที่กรุงมอสโก ดมิทรี เปสคอฟ โฆษกของรัฐบาลรัสเซีย กล่าวว่า "เป็นเรื่องไม่เหมาะสมที่จะนำเสนอข้อสันนิษฐานใด ๆ ก่อนที่จะได้ข้อสรุปจากการสอบสวน แน่นอนว่าเราจะไม่ทำเช่นนั้น และไม่มีใครควรทำเช่นนี้ เราจำเป็นต้องรอจนกว่าการสอบสวนจะเสร็จสิ้น"

หัวหน้าอัยการในคาซัคสถานกล่าวในเวลาต่อมาว่า การสอบสวนยังไม่ได้ข้อสรุปใด ๆ

อย่างไรก็ตาม นักวิจารณ์ในสื่อของอาเซอร์ไบจานบางรายระบุว่า อาเซอร์ไบจานคาดหวังให้รัสเซียยอมรับว่ามีส่วนในการยิงเครื่องบินตก

สถานีโทรทัศน์หลายแห่งที่อยู่ภายใต้การควบคุมอย่างเข้มงวดของรัฐบาลอาเซอร์ไบจาน เริ่มออกอากาศบทสัมภาษณ์กับผู้เชี่ยวชาญที่พูดถึงความเป็นไปได้อย่างเปิดเผยว่า รัสเซียอาจเป็นผู้รับผิดชอบ

ช่อง AnewZ รายงานว่าการสอบสวนเบื้องต้นสรุปว่า เครื่องบินถูกชิ้นส่วนสะเก็ดระเบิดจากขีปนาวุธที่ยิงจากพื้นขึ้นสู่อากาศของระบบป้องกัน Pantsir-S ของรัสเซียโจมตี

ขณะที่เว็บไซต์ Caliber ซึ่งสนับสนุนรัฐบาลอาเซอร์ไบจาน อ้างแหล่งข่าวรัฐบาลที่ระบุว่า ไม่มีใครกล่าวหาว่าเครื่องบินถูกโจมตีโดยเจตนา แต่รัฐบาลอาเซอร์ไบจานคาดหวังคำขอโทษจากรัสเซีย

เมื่อถูกถามเกี่ยวกับรายงานเหล่านี้ สำนักงานอัยการใหญ่ในอาเซอร์ไบจานบอกกับบีบีซีว่า กำลังสอบสวนทุกข้อสันนิษฐาน

รัฐบาลอาเซอร์ไบจานจะเผชิญความยากลำบากอย่างมากหากออกมากล่าวโทษรัสเซียโดยตรง เว้นแต่ว่ารัสเซียจะยอมรับว่าเป็นผู้ยิงเครื่องบินตก ซึ่งดูเหมือนว่าคณะกรรมการสอบสวนที่ประกอบด้วยเจ้าหน้าที่อาเซอร์ไบจานและคาซัคสถานอาจมีหลักฐานอยู่แล้ว แต่กำลังรอให้รัสเซียประกาศก่อน

จากนั้น รัสเซียจะต้องตอบคำถาม เช่น ทำไมรัสเซียถึงไม่ปิดน่านฟ้าหากมีกิจกรรมทางทหารเกิดขึ้น และทำไมจึงไม่ให้เครื่องบินลงจอดโดยเร็วที่สุด แต่กลับสั่งให้เปลี่ยนเส้นทางไปลงจอดที่เมืองอักเตาของคาซัคสถานแทน

ตามคำแถลงของสายการบิน เครื่องบิน Embraer 190 ออกเดินทางจากนครบากู เมืองหลวงของอาเซอร์ไบจานในเช้าวันพุธ โดยมีกำหนดจะบินไปยังเมืองกรอซนีในเชชเนีย แต่ต้องเปลี่ยนเส้นทางเนื่องจากหมอกหนา

ผู้โดยสารที่รอดชีวิตคนหนึ่งบอกกับโทรทัศน์รัสเซียว่า เขาเชื่อว่านักบินพยายามลงจอดในสภาพหมอกหนาที่กรอซนีถึงสองครั้ง ก่อนที่ "[ในการลงจอด] ครั้งที่สามจะเกิดการระเบิด... ส่วนหนึ่งของตัวเครื่องบินแตกออก"

เครื่องบินถูกเปลี่ยนเส้นทางไปยังสนามบินอักเตา ซึ่งอยู่ห่างออกไปประมาณ 450 กิโลเมตร ทางทิศตะวันออก ภาพจากวิดีโอแสดงให้เห็นว่าเครื่องบินพุ่งลงสู่พื้นด้วยความเร็วสูง ห่างจากรันเวย์ประมาณ 3 กิโลเมตร ก่อนที่จะเกิดไฟลุกไหม้ขณะลงจอด

เจ้าหน้าที่คาซัคสถานสามารถกู้เครื่องบันทึกข้อมูลการบินได้แล้ว และการสอบสวนกำลังดำเนินอยู่ ไม่นานหลังเหตุเครื่องบินตก มีรายงานจากโทรทัศน์ที่รัฐบาลรัสเซียควบคุมว่า สาเหตุที่น่าจะเป็นไปได้มากที่สุดคือ การชนกับฝูงนก

อย่างไรก็ตาม นักวิเคราะห์การบิน ริชาร์ด อาบูลาฟียา กล่าวกับสำนักข่าวรอยเตอร์ว่า การชนลักษณะดังกล่าวมักทำให้เครื่องบินร่อนลงสู่สนามบินที่ใกล้ที่สุด โดยระบุว่า "คุณอาจสูญเสียการควบคุมเครื่องบินได้ แต่จะไม่ทำให้บินออกนอกเส้นทางอย่างผิดปกติ"

จัสติน ครัมป์ จากบริษัทที่ปรึกษาด้านความเสี่ยงซิบิลลีน (Sibylline) กล่าวว่ารูปแบบความเสียหายทั้งภายในและภายนอกเครื่องบินบ่งชี้ว่า ระบบป้องกันภัยทางอากาศของรัสเซียที่ใช้งานในเมืองกรอซนีอาจเป็นสาเหตุของเหตุการณ์นี้

"มันดูเหมือนการระเบิดของขีปนาวุธป้องกันภัยทางอากาศบริเวณด้านหลังและด้านซ้ายของเครื่องบิน หากพิจารณาจากรูปแบบของเศษโลหะที่เราเห็น" เขากล่าวกับ BBC Radio 4

เชชเนียถูกโจมตีด้วยโดรนจากยูเครนในเดือน ธ.ค. ที่ผ่านมา และเจ้าหน้าที่ในอิงกูเชเทียที่อยู่ใกล้เคียงรายงานว่า ภูมิภาคดังกล่าวของรัสเซียถูกโจมตีเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่สงครามในยูเครนเริ่มต้นขึ้น

รายงานระบุว่า ศูนย์การค้าแห่งหนึ่งในนอร์ทออสเซเตียที่อยู่ใกล้เคียงถูกโจมตี หลังจากที่โดรนถูกยิงตก ทำให้มีผู้หญิงเสียชีวิต 1 ราย

ผู้โดยสารบนเครื่องส่วนใหญ่เป็นชาวอาเซอร์ไบจาน แต่มีผู้โดยสารจากรัสเซีย คาซัคสถาน และคีร์กีซสถานอยู่ด้วย

ภาพจากวิดีโอแสดงให้เห็นผู้รอดชีวิตคลานออกมาจากซากเครื่องบิน โดยบางคนมีบาดแผลที่มองเห็นได้ชัดเจน

ผู้บาดเจ็บถูกนำส่งโรงพยาบาล และเมื่อวันพฤหัสบดี สำนักข่าวอาเซอร์แทคของอาเซอร์ไบจานรายงานว่า มีผู้บาดเจ็บ 7 คนที่อาการดีขึ้นและสามารถเดินทางกลับนครบากูได้

สายการบินอาเซอร์ไบจานระบุว่า เครื่องบินลำดังกล่าวได้รับการตรวจสอบและบำรุงรักษาอย่างสมบูรณ์ในเดือน ต.ค. และไม่มีความผิดปกติทางเทคนิค

เอ็มบราเออร์เป็นผู้ผลิตเครื่องบินจากบราซิลและเป็นคู่แข่งรายเล็กของบริษัทโบอิงกับแอร์บัส แต่มีประวัติด้านความปลอดภัยที่แข็งแกร่ง