Doorashada Kenya 2022: waa kuwee murashaxiinta ku tartamaya doorashada Kenya

Pedestrians and motorists are seen next to campaign posters for Presidential candidates for Azimio La Umoja (Aspiration to Unite) Raila Odinga (L) and United Democratic Alliance (UDA) William Ruto, in Nairobi on June 30, 2022

Xigashada Sawirka, AFP

Kenya oo ka mid ah waddamada ugu dhaqaalaha xooggan ee qaaradda Afrika, ayaa 9-ka bisha Agoosto waxaa la dooranayaa madaxweynihii dalkaasi hoggaamin lahaa shanta sano ee soo socoto. Doorashadan ayaa ku soo aadday xilli dalkan ay ka jiraan sare u kac dhanka maciishadda ah iyo abaaro baahsan kuwaasoo caqabad ku noqon doono cid kasta oo kursiga qabato.

Balse madaxweyne Uhuru Kenyatta oo dhameystay muddo xileedkiisa ayaa iska diiday inuu taageero ku xigeenkiisa oo tartamaya, wuxuuna hadda gadaal ka riixayaa hoggaamiyaha mucaaradka Raila Odinga.Inta badan doorashooyinkii horay dalka Kenya ugu dhacay waxaa ka dhashay muran iyo eedeymo wax isadabamarinno inay jireen iyo rabshado qabiil salka ku haya oo ay dad badan ku dhinteen. Hase yeeshee, shacabka Kenya ayaa rajeynaya doorashadan iney kuwii hore uga duwanaato.

Musharrixiinta waa kuwee?

Musharraxa madaxweynaha Raila Odinga oo afar jeer oo hore doorashada guul darro kala kulmay ayaa malaha markii ugu dambeysay markan nasiibkiisa tijaabinaya. Ninkan 77 jirka aha ayaa horay ugu soo caan baxay ololayaasha doorashada uu horay u sameeyey.Waxaana kursiga madaxweynah kula tartamayaa madaxweyne ku xigeenka William Ruto oo 55 jir ah.

Kenya's President Uhuru Kenyatta (R) flanked by oppostion leader Raila Odinga, wave to deleagates of Orange Democratic Movement

Xigashada Sawirka, AFP

Qoraalka sawirka, Raila Odinga (bidix) iyo Uhuru Kenyatta (midig) ayaa si adag ugu loolamay labadii doorasho ee u dambeysay

Sida oo kale waxaa loollanka doorashada madaxtinnimada Kenya qayb ka ah laba musharrax oo aan aad loo aqooon.

George Wajackoyah ayaa dareenka shacabka soo jiitay kaddib markii uu soo jeediyey beerashada xashiishka marijuana inuu sharciyeynayo iyo in masaska la dhoofiyo.Waxaa sidoo kale tartankan ku jira David Mwaure Waihiga oo ah musharrax madaxweyne ololahiisa doorashada wuxuu halkudhig uga dhigay la dagaallanka musuqmaasuqa.

Muxuu madaxweyne Kenyatta u taageeri waayey ku xigeenkiisa, Ruto?

Siyaasadda Kenya ayaa wajiya badan yeelata. Odinga mar wuxuu ahaa cadawga koobaad ee madaxweyne Uhuru Kenyatta. Cadawtooyada siyaasadeed ee ka dhaxeyso Odinga iyo Uhuru oo 60 sano ka badan soo taagneyd maadaamaa ay aabbayaashoodna sidan siyaasadda ugu loollamayeen.

Balse is gacan qaadkii 2018-kii dhexmaray ayaa sababay inuu Uhuru la safto Odinga isla-markaana uu u ololeeyo. Waxaana sidaa meesha uga baxay xiriirkii aan cagaha badan ku taagneyn ee u dhaxeeyey Ruto iyo Uhuru.

Yaa ku tartamaya Kenya?

Wax ka ogow musharrixiinta madaxweynaha Kenya

Dooro musharrax si aad u aragto taariikhdiisa

Raila Amollo Odinga

Isbaheysiga Azimio la Umoja

  • 77 jirkaan waxaa uu wax ka soo bartay jaamacadda farsamada ee Magdeburg ee loo yaqaano (Otto-von-Guericke Magdegburg) oo ku taalla Jarmalka.
  • Wuxuu ku tartamayaa xisbiga Isbahaysiga Azimio
  • Tani waa markiisii shanaad ee uu tartamayo. Wuxuu soo tartmay: 1997, 2007, 2013 iyo 2017
  • Odinga waa mid ka mid ah halyeeyadii u soo dagaalamay dimuquraadiga Kenya. Horay ayaa loo xiray.
  • Wuxuu noqday ra'iisul wasaare intii u dhaxeysay 2008 - 2013
  • Odinga wuxuu masuul ka ahaa mashaariic waawayn oo ay fulisay dawladii Kibaki, sida koronto galinta deegaanada miyga iyo mashruucii wadoooyinka
  • Kobcinta dhaqaalihiisa isaga oo sameynaya maal galinta ganacsiyo yaryar iyo qaybta warshadaha wax soo saara
  • Bixinta adeegyo caafimaad oo aasaasi ah
  • Tsiilaadka ciyaaraha iyo horumarinta bulshada
  • Kadib isku day afgambi oo dhacay 1 dii Agoosto ee sanadkii 1982 dii, Raila Odinga waa la xiray waxaana ku dhacay xukunno kala duwan, oo ay ka mid tahay khaa'inul wadanimo oo ah tii loo xiray iyada oo an cadeyn loo hayn. Gudiga dib u heshiisiinta iyo cadaaladda dhabta ah ayaa loo sheegay sanadkii 2011 in Odinga uu xariir lalahaa maskaxdii ka dambeysay afgambiga. Odinga marwalba wuu iska diidayay in uu ku lug lahaa afgambiga - Kaydka Taariikhda Kena

William Samoei Ruto

Isbaheysiga Kenya Kwanza

  • 55 jirkaan ayaa haysta shahaadada PhD oo uu ka diyaariyay Cilmiga Beeraha iyo Xaywaanka oo ku dhigtay jaamacadda Nairobi
  • Wuxuu u tartamayaa xisbiga Midowga Dimuquraadiyadda oo xulufo la ah ( Xisbiga Kenya Kwanza)
  • Wuxuu hugaamiyo u ahaa ururka sumcad xumadu ku dhacday ee Youth for Kanu '92 (YK'(92)
  • Wasaaradiisu waxay ahayd tan ugu wanaagsan xukuumadii ay ka tirsanayd xilligii uu ahaa Wasiirka Beeraha
  • Wuxuu noqday madaxweyne ku xigeenkii ugu horeeyay ee Kenya tan iyo markii la badalay dastuurka sanadkii 2010 kii
  • Wuxuu ahaa xildhibaan matala Wuqooyiga Eldoret sanadihii 1997 - 2007
  • Sanadkiiba $424 malyan oo doolar ayuu u quundeyn doonaa ganacsiyada yaryar
  • Wuxuu aasaasi doonaa santuuqa waxbarashada qaran oo bixiya cuntooyinka ardeyda
  • Wuxuu si buuxda u dhaqan galin doonaa sharciga jinsiga ee 3 meelood 2 isaga oo haween ka dhigay kala bar golahiisa wasiirada
  • 2008 dii maxkamadda Sare ee Kenya aya ku amartay mudane Ruto in uu soo ceelinyo beer 100-acre ah uuna bixiyo $62,500 oo uu siinayo Adrian Muteshi, oo ah beeraleey ku eedeeyay in uu xoog uga qaatay dhulka kadib doorashadii 2007 dii. - Sharciga Kenya
  • 2011 kii Ruto wuxuu wajahay dacwad ku aadan saddex dambi oo ka dhan ah bani'aadanimada: Dil, barakicin iyo dad uu si qasab ah uga soo waday deegaano iyo caddibaad uu u geystay dadweynaha taas oo la geeyay Maxkamadda Dambiyada Caalamiga ah. Shan sano kadib maxkamadda ayaa lashay dawcadaha iyada oo sheegtay in eedeymuhu aysan haysan cadeymo ku filan

George Wajackoyah

Xisbiga Roots Party

  • 61 jirkaan ayaa laba mastar oo ku saabsan sharciga kahaysta jaamacadaha Warwick iyo Baltimore
  • Wajackoyah ayaa u tartamaya xisbiga Roots Party.
  • Wuxuu ahaa sarkaal ka tirsan Laanta Khaaska ah xilligii dawladii Daniel Moi ka hor intii aan lagu qasbin in uu dalka isaga tago isaga oo ka cararaya dacwado ay ku soo oogi lahaayeen madaxdu.
  • Wuxuu aasaasay shirkad qareenada sannadii 2018
  • Wuxuu arrimaha sharciga iyo dhaqaalaha ka barayay jaamacada ku yaalla Mareykanka iyo Kenya
  • Sharciyaynta in maandooriyaha marijuana loo adeegsado wax soo saarka warshadaha
  • Inuu ka dhiga maalmaha shaqada Isniin ilaa iyo Khamiis
  • Caafimaad bilaash ah iyo taageerada dadka waawayn, kuwa jilicsan iyo haweenka uurka leh

David Mwaure Waihiga

Xisbiga Agano Party

  • David Mwaure wuxuu u tartamaya xisbiga Agano Party
  • Waa hugaamiyaha xibiga Agano
  • Wuxuu haystaa shaadada koobaad ee jaamacadda oo ka diyaariyay sharciga oo ka dhigtay jaamacadda Nairobi iyo shahaadada labaad oo uu ka diyaariya hugaaminta
  • Waa qareen sare isaga oo ku shaqeynayay sharciga in kabadan soddon sano.
  • Wuxuu leeyahay shirkad ka shaqaysa sharciga isaga oo marar kala duwan u tartamay kuraas siyaasadeed
  • Wuxuu aasaasay xisbiga Agano sanadkii 2006 dii
  • La dagaalanka musuqa
  • Abuurista shaqooyin
  • Dib u soo celinta hantida Kenya ee dibada ku maqneyd

Maxay tahay arrinta ugu weyn ee la isku hayo?

Madaxweyne ku xigeenka xilka madaxweynaha u sharraxan wuxuu ku doodayaa ololaha doorashadiisa halku dhigga koobaad inuu uga dhigay dhaqaalaha.

Sida oo kale doorashadan waxyaabaha sida weyn looga hadal hayo waxaa ka mid ah Musuqmaasuqa iyo Caddaaladda. Waxyaabaha shacabka Kenya aad uga walwalsan yihiin ayaa ah jeebabkooda maran iyo sare u kaca maciishadda oo uga sii dartay.

Ruto oo tajir ah balse ka soo jeeda qoys danyar ah ayaa isu arko inuu yahay nin u taagan dadka saboolka ah. Isaga oo sheegay siyaasaddiisa inuu xoogga ku saarayo wax ka qabashada shaqa la'aanta baahsan ee dhalinyarada haysato.

Kenya's Deputy President William Ruto speaks on a stage during his first rally after being officially nominated as a Presidential candidate

Xigashada Sawirka, AFP

Qoraalka sawirka, William Ruto casts himself as the champion of the poor

Wuxuuna Ruto sheegayaa inuu doonayo inuu soo afjaro siyaasaddan dhaxalka ku saleysan ee ay talada dalka qoysas kooban (Kenyaata iyo Odinga) gacanta ugu jirto.Wuxuuna sheegay haddii xilka loo doorto qof kasta oo muwaaddin ah oo dalka Kenya u dhashay inuu bil walba siinayo 6,000 oo shilin oo u dhiganta $50 doolar. 

Qabiilku doorashadan door ma ku leeyahay?

Dad badan oo codkooda ka dhiibanaya doorashada Kenya ayaa saadaalinaya doorashadan iney ka dhici karaan iskudhacyo qabiil salka ku hayo iyaga xusuusan wixii ka dhacay doorashooyinkii horay dalkan uga dhacay, sida doorashadi dhacday 2007-dii oo ay ku dhinteen 1,200 oo qof oo u dagaallamay qaab qabiil.

Doorashada xor iyo xalaal ma noqoneysaa?

Dadka ayaa sidoo kale isha ku haya in guddiga doorashada uu hagaajiyay wixii keenay dhibaatooyinkii dhacay 2017-kii ee sababtay in laga noqdo natiijadii doorashada ee hordhaca ahayd, tirintana codadkana dib loogu noqdo. Muddada lagu helayo natiijada doorashada waxay ku xirnaan doontaa sida uu nidaamkaasi u shaqeeyo, balse habeennimada 9-ka Ogosto natiija kasta waxaa si dhow isha ugu hayn doona wakiillada musharixiinta si loo hubiyo in aan doorashada la khiyaamin.

Doorasha kale miyaa barbar socoto?

Maalinta ay codbixinta doorashada dhaceyso muwaddiniinta dalka Kenya waxay dooranayaan xildhibaannada baarlamaanka, kuwa aqalka senetka, barasaabyada gobollada, iyo xubnaha golaha baarlamaanka gobollada.

Doorashada sideey u dhaceysaa?

Codbixinta doorashada waxay billaabmeysaa 6 subaxnimo xilliga Kenya waxayna soconeysaa 12 saacadood oo xiriir ah, inkasta loo oggolaanayo cid kasta oo saf uga jirta goobaha codbixinta iney codkooda dhiibtaan xataa haddii uu wakhtiga ku dhammaado.

Codbixinta mar haddii la soo gabgabeeyana waxaa horay laga billaabayaa tirinta codadka.

Natiijada doorahshada madaxweynaha xilliga la shaacinayo ma cadda balse guddiga doorashooyinka waxay haystaan toddoba maalmood oo ay natiijada ku shaaciyaan.