War Deg Deg: Qarax iyo rasaas laga maqlayo aagga xeebto Liido ee magaalada Muqdisho

Tebin toos ah

1. 24 Jannaayo 2024Dhimashada Falastiiniyiinta oo sare u kacday - wasaaradda caafimaadka ee Falastiin

   Wasaaradda caafimaadka ee Falastiin ayaa baahisay in ugu yaraan dadka ku dhintay marinka Gaza ee reer Falastiin ay gaarayaan 25,700 oo ruux, kuwaas oo dhimashadoodu dhacaysay tan iyo markii dagaalka Gaza iyo Israa'iil uu bilowday 7 dii October ee sandkii hore.

   Sida ay sheegtay wasaaraddu 210 ruux oo kamid ah dadkaas ayaa dhintay 24 kii saac ee la soo dhaafay.

   Waxaa kale oo dhaawacmay 400 ruux, taas oo ka dhigaysa tirada dhaawac guud 63,740.

2. 10 Juunyo 2023Dowladda Soomaaliya oo war ka soo saartay weerarkii Pearl Beach

   

   Xigashada Sawirka, SONNA

   Sida ay baahisay warbaahinta qaranka, ciidamada ammaanka ayaa la sheegay inay soo afjareen weerarkii xalay lagu qaaday hoteel ku yaallaXeebta Liido.

   Weerarka oo ka dhacay hoteelka Pearl Beach ee xeebta Liido, oo ay dadku u caweysin tagaan, ayaan ilaa iyo haatan la ogeyn khasaaraha ka dhashay.

   Warka dowladda ayaa sidoo kale lagu sheegay in dad badan oo rayid ah laga soo badbaadiyay gudaha hoteelka.

   Xalay fiidkii ayay rag hubeysan gudaha u galeen hoteelka, halkaasoo qaraxyo iyo is rasaaseyn ay ka dhacday.

3. 9 Juunyo 2023Waa kuma korneelkii Uganda ee riyadiisii ay soo afjareen al-Shabaab?

   Madaxweynaha Uganda Yoweri Museveni ayaa sheegay in ugu yaraan 54 meydadka saraakiil ka tirsanaa ciidamada Uganda laga soo saaray xerada milatari ee toddobaad kahor ay weerarka ku soo qaadeen al-Shabaab. Waxaa meydka ka mid ahaa gaashaanle dhexe Edward Nyororo oo ahaa taliyihii saldhigga la weeraray. Halkan ka akhri

4. 9 Juunyo 2023War Deg Deg: Qarax iyo rasaas laga maqlayo aagga xeebto Liido ee magaalada Muqdisho

   

   Qarax ayaa goordhow ka dhacay agagaarka xeebta Liido ee magaalada Muqdisho. Weriyeyaasha BBC ee Muqdisho waxay sheegeen in sidoo kale ay rasaas ka socoto goobta uu qaraxa ka dhacay.

   Labo qarax ayaa ka dhacday maqaayad ku taal xeebta Liido oo horey loo dhehi jiray Ocean view, haddana lagu magacaabo Pearl. Goobjoogayaal ayaa BBC u sheegay in rasaas xoogan ay ka socoto goobta.

   Warbahinta dawladda ayaa sheegaysa in ay ciidamada amnigu galeen goobta isla markaana ay dad kasoo badbaadiyeen.

   wax tiro ah ayaan weli la sheegin, dhimasho, dhaawac amaba dadka lasoo badbaadiyey.

   Wixii war ah oo kusoo kordha halkan kala soco.

5. 9 Juunyo 2023Facebook oo sameynaya bar bulsho oo la tartanta Twitterka

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Shirkadda Meta ayaa soo bandhigtay qorshayaal ay ku dooneyso bar bulsho oo la tartanta Twitterka.

   Bartaas bulsho ayaa u oggolaaneysa macaamiishu inay raacaan akoonnada ay horey ula socdeen ee Instagram iyo habka sawirada lagu wadaago ee Meta.

   Waxayna u suurtogalin kartaa macaamiisha inay u ogolaato inay kuwa ku xiran kasoo saaraan aaladaha wax baahiya sida Mastodon.

   Afhayeen u hadlay Meta ayaa BBC-da u xaqiijiyay in Shabakadaasi bulsho ay dhismo kusocoto.

   "Waxaan sahaminaynaa shabakad bulsho oo baahsan si loo wadaago wararka cusub," ayay yiraahdeen.

6. 9 Juunyo 2023Hal bilyan oo dollar oo lagu qabtay Istanbul

   

   Xigashada Sawirka, dha

   Waxaa la sheegay in Eedeysanayaasha lagu soo qabtay Howlgal uu soo qaban qaabiyay Taliska Ciidanka Booliska Gobolka.

   Eedeysanayaashan ayaa waxa ay isku dayeen inay lacagahaan u diraan dalalka Afrika.

   Sida laga soo xigtay wargeyska DHA, dollarka been abuurka ah ee ay daabaceen xubnaha ururka ayaa lagu hayaa bakhaar ku yaal Kağıthane.

   Hawlgalka, 3 muwaadin oo Swedish ah oo lagu kala magacaabo DBSB, NJW iyo muwaadin British ah oo lagu magacaabo JW, muwaadin Ghana ah oo lagu magacaabo AKK iyo A.Ö. Turki ah ayaa xabsiga loo taxaabay.

   Kooxaha gendarmerie, oo sidoo kale baaritaan ku sameeyay guryaha raaxadda ah ee tuhmanayaasha ee Şişli, ayaa soo qabtay lacago kale iyo dahab.

   Sida laga soo xigtay DHA, waxaa lagu sheegay in qunsuliyadaha dalalka ay khusayso lagu wargeliyay eedaysanayaasha, lacagta been abuurka ah ee lagu qabtay.

   hawlgalkan lacagta lagusoo qabtay ayaa ah tii ugu badnayd ee hal mar la qabto taariikhda Turkiga.

7. 9 Juunyo 2023Dhageyso: 22 carruur ah oo ku dhimatay degmada Qoryooleey kadib markii ay ku qaraxday bambaano ay ku ciyaarayeen

   22 caruur ah ayaa ku dhimatay seddex kalena waa ay ku dhaawacmeen maanta gelinkii hore degamadda Qoryoolooy ee gobolka Shabeellaha Hoose kadib markii uu ku qarxay gantaal ay ku ciyaarayeen.

   Gudoomiyah degmadda Qoryooleey Ibraahim Malabow oo BBC-da wareysi siiyay ayaa sheegay in Meesha uu qaraxu ka dhacay lagu magacaabo Muraalle oo u dhaxeeysa Qoryooleey iyi Jannaalle.

   gudoomiyaha ayaa ku eedeeyay Al-shabaab in ay hubka carruurta ku qarxay meesha dhigeen.

8. 9 Juunyo 202390 jir Reer Hindiya ah oo xabsi daa’in lagu xukumay kadib dil uu geeystay 42 sano ka hor

   

   Xigashada Sawirka, JITENDRA KISHORE

   Toddobaadkii hore 90 jir ah oo reer Hindiya ah ayaa lagu xukumay xabsi daa’in, kaddib markii lagu helay inuu dilay 10 qof, fal-dembiyeed dhacay 42 sano ka hor. Qoysaska dhibanayaasha ayaa sheegay in xukunka maxkamadda uu aad ugasoo daahay si uumacno ugu yeehso, khubarada xagga sharciga ayaa sheegay in uu nyahay kiis ku dayasho mudan "cadaaladii dib loo dhigay oo ladiiday".

   Fiidnimadii 30-kii December 1981 waa mid aan ka go’eyn xusuusta dadka ugu da'da weyn tuulada Sadhupur ee waqooyiga gobolka Uttar Pradesh.

   "Koox rag ah ayaa soo galay dhismaha gurigayga abbaare 6:30 galabnimo waxayna bilaabeen inay toogtaan," ayeey tiri Premvati. Ma hubto da'deeda laakiin waxay aaminsanahay inay ku dhowdahay 75 sano.

   Waxba ima ay waydiin, waxa ay bilaabeen in ay rasaas nagu soo ridaan,” ayay tiri, iyada oo intaa ku dartay in daqiiqado gudahood ay agteeda ku dhinteen saddex ka mid ah carruurteeda - wiilal 10 jir iyo siddeed jir ah iyo gabar14 jir ah.

   Carruurteedu waxay ka mid ahaayeen 10 xubnood oo ka tirsan bulshada Dalit oo fiidkaasi la dilay. Premvati ayaa ka mid ahayd laba dumar ah oo dhaawacmay.

   Arbacadii la soo dhaafay, garsoore Harvir Singh oo ka tirsan maxkamadda degmada ee magaalada Firozabad ayaa ku xukuntay eedaysanaha kaliya ee ka badbaaday Ganga Dayal, oo xubin ka ah bulshada Yadav xabsi daa’in . Dayal ayaa sidoo kale lagu xukumay inuu bixiyo ganaax dhan 55,000 rupees oo u dhiganta $668, haddii uu bixin waayana waa inuu 13 bilood oo dheeraad ah ku sii jro xabsiga.

9. 9 Juunyo 2023Wax ka ogow Borotiinka Taurine ee cimriga dheereeya

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Taurine – oo ah borotoiin laga helo hilibka & kalluunka dawo ahaanna loo qaato ayaa waxa ay kordhisaa cimriga,waxa ayna xoojisaa caafimaadka noocyada kala duwan ee xayawaanka, sda ay saynis-yahanadu sheegeen.

   Heerarka taurine waxa ay hoos u dhigtaa da’ada noocyada kala duwan oo ay ku jiraan dadku.

   Tijaabooyin lagu sameeyay xayawaanka da'da dhexe ayaa muujiyay kor u qaadista taurine ilaa heerka dhalinyarada oo cimrigoodu kordhay in ka badan 10% iyo hagaajinta caafimaadka jirka iyo maskaxda.

   Cilmi-baarayaashu waxay sheegeen in taurine ay noqon kartaa "dawada nolosha" – laakiin sare u qaadida heerka dadka weli lama tijaabin.

10. 9 Juunyo 2023Ciidamada ATMIS oo dalka ka baxaya iyo Soomaaliya oo masuuliyadda la wareegeysa

    

    Xigashada Sawirka, Wasaaradda Gaashaandhigga

    Wasaaradda Gaashaandhigga Soomaaliya ayaa war ka soo saartay bixitaanka iyo dhimista ciidanka ATMIS ee ka howlgala Soomaaliya.

    War-saxaafadeed kasoo baxay Wasaaradda Gaashaandhigga ayaa lagu sheegay in ilaa iyo dhamaadka bishan June ee aynu ku jirno ay dalka ka baxayaan 2,000 oo ka mid ah ciidamada ATMIS, taasi oo qeyb ka ah qaraarkii Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ee tirsigiisu ahaa 2628 iyo 2670.

    Bayaanka Wasaaradda ayaa lagu caddeeyay in Wasaaradda ay ka go’an tahay sidii ciidanka qalabka sida ay u qaadi lahaayeen mas’uuliyadda amniga ee dalka iyo in ay kala wareegaan ciidamada Midowga Afrika ee ATMIS.

11. 9 Juunyo 2023Golaha Sare ee Islaamka dalka Itoobiya oo war kasoo saaray burburinta masaajida dalkaasi

    

    Golaha sare ee arrimaha Islaamka ee Itoobiya, ayaa sheegay in 22 masaajid oo ku yaalla maamulka magaalada Sheger ee gobolka Oromada la burburiyay, sababo la xiriira “iyagoo loo dhisay qorshe la’aan iyo sharci la’aan”.

    Arrintan ayaa laga codsaday gobolka in laga keeno "xal deg deg ah, taasoo ku saabsan dhammaan su'aalaha masaajidada dadka Mslimiinta ah".

    Wafti uu hogaaminayo Sheekh Xaaji Ibraahim Tufa, oo ah gudoomiyaha Golaha Sare ee arimaha Islaamka Itoobiya, ayaa maanta oo taariikhdu tahay 01/06/2015 la hadlay madaxa deegaanka Oromada, Shimelis Cabdisa. Wuxuu soo saaray bayaan.

    Waxaa la sheegay in wada hadal socday muddo shan saacadood ah lala yeeshay madaxa dawladda, kuwaasoo ku saabsanaa burburinta masaajidda magaalada Sheger ee gobolka Oromada ee ku xeeran magaalada Addis Ababa.

    Wuxuu xusay in doodda ay goob joog ka ahaayeen xubnaha Golaha Sare ee hay’adaha diinta ee ismaamulka Oromiya, iyo waliba madaxda sare ee Oromiya.

    Golaha sare ee arrimaha islaamka ee Itoobiya iyo shucuubta Muslimka ah, ayaa waxay taageersan yihiin "casriyeynta, horumarka iyo koboca" meel kasta oo dalka kamid ah.

12. 9 Juunyo 2023Iska hor-imaad ka dhacay magaalada Garowe

    

    Xigashada Sawirka, Garoweonline

    Ugu yaraan laba qof ayaa ku dhaawacantay kadib iskahorimaad dhexmary ciidanka Ammaanka iyo rag hubeeysan magaalada Garowe

    Iska hor-imaadka ayaa waxaa la sheegayaa inuu dhexmaray ciidanka Booliska iyo rag hubaysan oo lala xiriirinayo maandooriyaha Khamriga.

    Ciidanka boolsika ayaa kudaba joogay gaari aan Taargo lahay si ay u qabtaan , waxaana markaasi bilwoday iska hor-imaadka dhexmaray raggan lala xiriirinayo maandooriyaha iyo ciidanka Booliska.

13. 9 Juunyo 2023Maxay sameynayaan Taliban oo aanay samayn Reer Galbeedka?

    

    Cabdul ayaa waxa uu haystaa qori AK-47 ah oo cusub, wuxuuna u suran yahay garabka bidix, halka gacanta midigna uu ku haysto ul weyn, taasoo uu isku dheellitirayo, isaga oo si adag ugu garaacaya cirifyada geedaha maandooriya Poppy-ga.

    Cawska geedka Poppy-ga, oo ay dabaysha ka keeneyso caano, ayna la socoto urta Opium-ka oo aan bislaan, ayaa hawada u soo baxaya.

    Daqiiqado gudahood Abdul iyo toban nin oo kale oo la shaqaynayey, ayaa waxay xididdada u siibeen dalaggii Poppy-ga oo dhan ee beerta yar ku beernaa.

    Dabadeed nimankii hubaysnaa oo dhamaantood ku labisan Shalwar Qamiis oo u badan rag gar dheer, halka qaarkood indhaha ay u xiran yihiin, ayaa mid mid uguu raraya gadaasha danbe ee gaari maandooriyahan, oo haddana u sii gudbaya beertani beerta ku xigta.

    Nimankan ayaa ka tirsan qaybta la dagaalanka maandooriyaha ee Talibanka, ee ku sugan bariga dalka Afgaanistaan ​​ee gobolka Nangarhar.

    Waxayna ku dadaalayaan raggani dagaalka Maandooriyaha, iyagoo lasiiyey fursad naadir ah oo ay ugu biiraan roondooyinka, si ay u cirib tiraan beerashada Poppy-ga.

    Wax ka yar laba sano, raggani, ayaa waxay ahaayeen dagaalyahanno fallaago ah, oo qayb ka ahaa guluf lagu doonayo in dalka Afghanistan lagu qabsado. Haatan way guulaysteen oo waxay la joogaan madaxda, waxayna fulinayaan awaamiirta hoggaamiyahooda.

14. 9 Juunyo 2023Qoysas ka dhoofayay Dhadhaab dib u dejina ka helay dalalka galbeedka oo sheegay inay caqabad la soo daristay

    

    Xigashada Sawirka, Reuters

    Qoysas ku nool xeryaha qaxootiga ee Dhadhaab oo dib u dejin ka helay dalalka Galbeedka, ayaa ka cabanaya in hannaankii ay ku bixi lahaayeen laga hor joogsaday.

    Tani ayaa dhacday, kadib markii la sheegay in diiwaanka qaxootiga uu muujinayo in dadkaas beri hore ay ku noqdeen dalka Soomaaliya. Dadka ay arrinta saamaysay oo qaarkood la soo xiriiray BBC-da, ayaa beeniyay inay si khiyaarkood ah dib ugu noqdeen Soomaaliya.

    Waxaa ay ku doodeen in weligood aanay ka bixin xeryaha qaxootiga ee Dhadhaab. Waxaa dadkaas kamid ah Axmed Cabdullahi. Sida uu waraysi laga qaaday ku sheegay Axmed, xildhibaanka baarlamaanka Kenya ku metala deegaanka Dhadhaab, Faarax Macallin.

    Faarax ayaa ku hawlan sidii wax looga qaban lahaa dhibaatada soo wajahday dadkaas, sugaya inay u duulaan waddamada dib u dejinta siiyay.

15. 9 Juunyo 2023Maxay u joojisay US/AID gargaarkii cunto ee ay gayn jirtay Itoobiya?

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Dowladda Mareykanka ayaa ku dhawaaqday in hay’adda horumarinta caalamiga ah ee USAID, ay go’aansatay inay joojiso cunnada mucaawinada ah ee ay siiso Itoobiya.

    Tallaabadani, ayaa loo sababeeyey in cunnada mucaawanida ah loo adeegsaday arrimo kale, iyadoo aan gaarin dadkii looggu tala galay.

    Wakaaladda wararka ee Reuters oo soo xiganaysa afhayeenka ururkaasi, ayaa sheegtay in USAID ay go’aankan u gaartay sababo ka xiriira in “cuntadii mucaawinada ahayd ee la rabay in la gaarsiiyo shacabka Itoobiya, in loo isticmaalay xaddi badan oo kamid ah, wax ka baxsan ujeeddadii looggu talo galay”.

    Sida ay ku warantay wakaalada wararka ee Reuters, ururka RTDO oo sheegay in go’aankan ay la qaateen dawladda Itoobiya, ma sheegin dhinacyada ku lugta leh leexsashada raashinkan mucaawinada ah.

    "Kadib sahan laga sameeyay dalka oo dhan, USAID waxay qaadatay go'aan adag, laakiin lagama maarmaanka u ah inay sii socoto, illaa isbedel lagu sameeyo hannaanka bixinta gargaarka," afhayeen u hadlay ururka, ayaa ku sheegay email, sida laga soo xigtay Bloomberg.

    Baaritaan la sameeyay labadii bilood ee la soo dhaafay, ayaa muujinaya in raashinka gargaarka ah ee ay soo iibsadeen deeq-bixiyeyaashu la leexiyay oo la suuq geeyey, mararka qaarna loo diray dalal shisheeye, sida ku cad dukumentiyo soo gaaray Bloomberg.

16. 9 Juunyo 2023Dowladda Soomaliya oo sheegtay iney u diyaar garowday la wareegista amniga dalkeeda

    

    Xigashada Sawirka, AFP

    Dowladda Soomaaliya, ayaa soo dhoweysay kala guurka hawgalka ammaanka ee ciidamada ATMIS ee Soomaaliya, iyadoo la guda galay abaabulka iyo hannaanka ka bixitaanka dalka Soomaaliya ciidamadani.

    Qoraal kasoo baxay wasaaradda gaashaandhiga xukuumadda Soomaaliya, ayaa lagu sheegay in ciidamadeedu ay u diyaar u yihiin la wareegista amniga gudaha si buuxda.

    Dowladda federaalka Soomaaliya oo ka gacan ka heleysa bah wadaagta ay iska kaashadaan dhanka ammaanka, ayaa bilihii lasoo dhaafay waxey tababartay ciidamado, kuwaasoo kala wareegaya amniga ciidamada ATMis oo gaaraya 2,000, goobo ay kusugan yihiin.

    Ciidamada ATMIS, ayaa kama danbeyn si buuxda ugu wareejin doonna mas’uuliyadda amniga dhammaadka bishan June ee sanadkan 2023-ka ciidamada dowladda Soomaaliya, sida uu qorayo qaraarada Qaramada Midoobay Golihiisa Ammaanka, ee tirsigooodu yihiin 2628 iyo 2670.

17. 9 Juunyo 2023Waa maxay sababta Donald Trump haatan dacwad looggu soo oogayo?

    

    Xigashada Sawirka, Getty Images

    Khubarada cilmi-nafsiga ah, ayaa sheegay in haatan ay gabo gabo ku dhowdahay baaritaanka uu ku sameynayo Donald Trump, baaraha gaarka ah ee Jack Smith, ee ku aaddan qaabkii uu madaxweynihii hore ee Mareykakna, Donald Trump, u maamulay dukumentiyada sirta ah.

    Waaxda Caddaaladda ee dowladda Maraykanku, ayaa waxay shaaca ka qaaday in tani ay noqoneyso siyaasad aanay eed ka raaci doonin, ama aan dembi ku keeni doonin Madaxweynaha haatan talada dalka Maraykan haya, Joe Biden.

    Madaxwaynihii hore ee Maraykanka Donald Trump, ayaa wali ah musharaxa ugu cad cad ee xisbiga Jamhuuriga ugu sharaxan tartanka madaxwaynenmada ee doorashada Maraykanka.

    Waxaa laga yaabaa in xafiiska sharciga ee baaritaanka gaarka ah sameynayo uu soo wajahay cadaadis, taasoo ah in dacwad oogayaashu ay u muddeeyaan xiliga ay dhacayso maxkamadaynta Donald Trump, ka hor doorashada lagu wado iney dhacdo sandaka 2024-ka.

18. 9 Juunyo 2023Dowladda Sudan oo dalkeeda ka cayrisay sargaal katirsan Qaramada Midoobay

    

    Dowladda dalka Suudaan, ayaa ku dhawaaqday ergeyga Qaramada Midoobay u qaabilsan dalkaas, Volker Perthes, inay kala noqotay 'xasaanaddii siyaasadeed ee joogitaanka', taasoo la macno ah inaysan hadda aqoonsanayn jagada uu uga hayo Qaramada Midoobay dhanka dalka Sudan.

    Madaxa ciidamada qalabka sida ee Suudaan General Cabdulfataax al-Burhan, ayaa dhawaan ku eedeeyay Perthes inuu hurinayo colaadda dalka, wuxuuna dalbaday in la beddelo.

    Ka hor inta uusan bilaaban bishii Abriil iska horimaadka u dhexeeya ciidanka, ayaa howlgalka Qaramada Midoobay ee Suudaan waxaa lala beegsaday mudaaharaadyo lagu cambaareynayo, gaar ahaan iney fara galin ku hayaan arrimaha gudaha ee dalka Sudan.

19. 9 Juunyo 2023

    Assalaamu Calaykum

    Subax wanaagsan. Kusoo dhawaada tebinta tooska ah ee BBCSomali.com

    Halkan kala soco wararkii ugu dambeeyay ee dhulka Soomaalida, iyo deegaamadooda qurbaha, wararka gobolka iyo calaamka intiisa kalaba.