BBC News, Somali
U gudub qaybta macluumaadka

You’re viewing a text-only version of this website that uses less data. View the main version of the website including all images and videos.

Take me to the main website

Iiraaniyiin u afduubnaa burcad-badeed Soomaali ah oo la sii daayay

Shaqaalahan ayaa la sheegay inay haatan ku sugan yihiin Itoobiya, ayna dalkood dib ugu laaban doonaan.

Tebin toos ah

  1. Dowladda Libya oo xabbad-joojin la gashay janaraal Xaftar

    Dowladda uu caalamku aqoonsan yahay ee Libya ayaa ku dhawaaqday xabbad-joojin ay la saxiixatay janaraalka mucaaradka ah, Khalifa Xaftar.

    Madaxa dowladda GNA, Fayez al-Sarraj, ayaa ku amray ciidamada dowladda inay si degdeg ah u joojiyaan xabbadda.

    Qaramada Midoobay ayaa soo dhoweysay tallaabadaas.

    Horraantii sanadkan janaraal Xaftar, oo saldhiggiisu uu yahay magaalada bariga dalkaas ku taalla ee Benghazi, ayaa ku guul darreystay inuu la wareego caasimadda Tripoli, kaddib markii Turkiga uu xoojiyay taageerada milatari ee uu siiyo ciidamada dowladda.

  2. Qaar ka mid ah dhaqaatiirta isbitaallada Nairobi oo shaqo-joojin sameeyay,

    In ka badan 300 oo dhaqaatiir ah oo ka howlgala isbitaallada dadweynaha ee magaalada Nairobi, caasimadda Kenya ayaa sameeyay shaqo-joojin.

    Shaqaalaha caafimaadka ayaa doonaya in loo kordhiyo mushaarka lana wanaajiyo xaaladaha ay ku shaqeeyaan sida in la siiyo qalabka difaaca qofka (PPE).

    Kiisaska ugu badan ee xanuunka coronavirus ee Kenya waxaa laga soo sheegay Nairobi.

    Dhaqaatiirta ayaa sheegay inay u dulqaadanayeen maamulka Nairobi ee ku shaqada leh adeegyada caafimaadka.

    Thuranira Kaugira oo dhaqaatiirta ka tirsan ayaa bartiisa Twitter-ka ku soo qoray in in ku filan ay dulqaateen shaqaalaha caafimaadka.

    Dhaqaatiirta ayaa doonaya tababar iyo qalabka difaaca qofka oo tayo leh marka ay la macaamilayaan bukaannada Covid-19.

    Ma aha markii ugu horreysay oo ay dhaqaatiirta Kenya shaqo-joojin sameeyaan iyagoo dalbanaya in mushaarka loo kordhiyo iyo in wax laga qabto xaaladaha ay ku shaqeeyaan.

    Dhaqaatiirta, kalkaaliyeyaasha iyo xirfadley kale oo caafimaad ayaa ku baaqayay in la sameeyo guddi adeegyada caafimaadka ah oo wax ka qabta dhammaan cabashooyinkooda, balse taas laguma guuleysan.

    In ka badan 30,000 oo kiisaska Covid-19 ah oo laga soo sheegay Kenya, ku dhowaad 700 oo ka mid ah waa shaqaalaha caafimaadka.

    Dhowr shaqaalaha caafimaadka ah ayaa u dhintay fayraska.

  3. Xudduudihii xirnaa ee dalka Mali oo maanta dib loo furayo

    Saraakiisha ciidamada ee la wareegay xukunka dalka Mali ayaa ku dhawaaqay in maanta la furayo xudduudaha dhulka iyo cirka dalkaas.

    Xudduudaha ayaa la xiray kaddib afgembigii toddobaadkan ka dhacay Mali.

    Hoggaamiyeyaasha afgembiga ayaa sidoo kale sheegay inay wada hadal kula jiraan madaxda mucaaradka oo ay kala hadlayaan soo magacaabidda madaxweyne ku meel gaar ah.

    Hoggaamiyeyaasha Afrikada Galbeed ayaa sii wada baaqooda ku aaddan in si degdeg ah loo soo celiyo madaxweynihii xukunka laga tuuray, Ibrahim Boubacar Keïta.

    Urur-goboleedka Ecowas ayaa isaguna sheegay inuu ergo u dirayo Mali si loo soo celiyo kala dambeynta dastuuriga ah.

    Mucaaradka ayaa ku baaqay isu soo bax maanta qabsooma kaas oo lagu taageerayo afgembiga.

  4. Iiraaniyiin u afduubnaa burcad-badeed Soomaali ah oo la sii daayay

    Saddex qof oo u dhalatay dalka Iiraan oo u afduubnaa burcad-badeed Soomaali ah tan iyo sanadkii 2015 ayaa la sii daayay, sida uu wakaaladda Reuters u sheegay la taliye sare oo dhanka dembiyada ka dhaca badaha ah.

    Raggan ayaa ahaa shaqaalihii ugu dambeeyay ee saarnaa markabka kalluumeysiga FV Siraj ee Iiraan laga leeyahay eeafduubka loo haystay, kaas oo ay burcad-badeeddu qabsadeen 22-kii March, 2015.

    Qofkii afaaraad ee shaqaalaha ka tirsanaa ayaa la sii daayay sanadkii hore, maaddaama uu u baahnaa daryeel caafimaad oo degdeg ah.

    "Tani waxay soo afjareysaa muddadii burcad-badeedda Soomaaliya iyo xanuunka ay dareemaan dadka lagu afduubto Soomaaliya ee la iska illaabay," ayuu yiri John Steed, oo xiriiriye ka ah hay`ad si gaar ah loo leeyahay oo caawisa dadka la afduubto, saldhiggeeduna yahay Nairobi, Kenya.

    Steed, oo ah sarkaal sare oo ciidamada Britain ka tirsanaa, isla markaana sanado ku bixiyay dadaalka sii deynta dadka ay burcad-badeedda ku afduubtaan Soomaaliya, ayaa sheegay in raggan la sii daayay Sabtidii la soo dhaafay, haatanna ay ku sugan yihiin dalka Itoobiya oo ay ku sugayaan baaritaanka coronavirus kaddibna ay dalkooda u safri doonaan.

  5. WHO iyo Unicef oo ku baaqay in dib loo furo iskuullada Afrika

    Ururka Caafimaadka Adduunka (WHO) iyo hay`adda arrimaha carruurta u qaabilsan Qaramada Midoobay ayaa ku booqqiyay dalalka Afrika inay ka shaqeeyaan sidii ayagoo taxadaraya ay dib ugu furi lahaayeen iskuullada, xilligan oo uu jiro xanuunka safmarka ah ee coronavirus.

    Waxay sheegeen in xirnaanshaha daba dheeraatay ee iskuullada aysan u wanaagsaneyn ardayda ayna ka doonayaan dowladaha inay la yimaadaan hab looga hortagi karo in xanuunka coronavirus uusan ku faafin iskuullada.

    Labada hay`adood ayaa sheegay in xirnaanshaha iskuullada laga dhaxlay dhibaatooyin ay ka mid yihiin nafaqo-darro, gabdho da` yar ah oo uur qaaday iyo rabshado.

    Xirnaanshaha muddada dheer ee iskuullada ayaa khatar ku ah mustaqbalka carruurta iyo bulshadooda, sida uu qabo Agaasimah Unicef ee Afrika Mohamed Fall.

    Keliya lix dal oo Afrika ku yaalla ayaa si buuxda u furay iskuullada, sida lagu sheegay qiimeyn ay WHO iyo Unicef ku sameeyeen ilaa 39 dal oo qaaradda ku yaalla.

    Dalalka qaar ayaa furay iskuullada haddana si degdeg ah u xiray kaddib markii ay kordheen kiisaska coronavirus.

    Kuwo kale ayaa keliya u furay ardayda ku jira sanadkoodii ugu dambeeyay si ay u sameeyaan imtixaanaadka.

    Dalalka qaar sida Kenya ayaa gebi ahaanba meesha ka saaray sanad-dugsiyeedka 2020.

  6. Somalia: Mareykanka oo duqeymo cirka ah ku dilay xubin sare oo Alshabaab ka tirsan

    Taliska Ciidamada Mareykanka ee Afrika (AFRICOM) ayaa sheegay in shalay ay gudaha Soomaaliya ku dileen xubin sare oo ka tirsan kooxda Al Shabaab.

    AFRICOM ayaa sheegay in ninkan oo aan magaciisa la shaacin uu sameyn jiray walxaha qarxa, isla markaana uu ku howlanaa inuu bamboo ku tallaalo waddo, kahor inta aan lagu dilin duqeyn dhanka cirka ah oo ka dhacday meel u dhow deegaanka Kurtun Waarrey, ee gobolka Shabeellaha Hoose.

    Warsaxaafadeed ay AFRICOM soo saareen ayaa lagu sheegay in weerarkaasi uusan wax dhib ah ka soo gaarin shacabka.

    Weerarkii shalay ayaa waxaa sidoo kale gacan ka geystay ciidamada Dowladda Federaalka Soomaaliya sida lagu sheegay warsaxaafadeedka. AFRICOM ayaa sidoo kale sheegtay in xoogagga Mareykanka ay ku talo jiraan in mas`uuliyadda ammaanka ay ku wareejiyaan dowladda Soomaaliya.

  7. Puntland oo beenisay in markabka Panama ay burcad badeed aftuubteen

    Maamul-goboleedka Puntland ayaa ka hadlay warar soo baxay oo sheegaya in burcad-badeed Soomaali ah ay fduubteen markab laga leeyahay dalka Panama, kaas oo ka yimid magaalada Dubai ee dalka Imaaraatka Carabta una soo socday dekadda Muqdisho.

    Injineer Maxamuud Saalax oo ah Wasiirka Kalluumeysiga iyo Kheyraadka Badda ee Puntland oo BBC-da u warramay ayaa beeniyay wararka sheegaya in la afduubtay markabka oo ay saarnaayeen 20 shaqaale ah. Wuxuu xusay in ay la soo deristay cillad farsamo uuna ilaa saddex maalmood ku laalaabanayay xeeb u dhow deegaanka Bareeda ee gobolka Bari.

    "Xaashaa Lillaah, burcad-badeed goorta noogu dambeysay ma garaneyno, wararka la isla dhex marayo baraha bulshadana sal iyo raad malaha." ayuu yiri wasiirka.

    Wasiirka ayaa intaas ku daray in markabka oo markii hore ay dadka deegaanka ka shakiyeen haatan la soo gabagabeeyay baaritaankii lagu sameeyay, isla markaana marka la xalliyo cilladda farsamada uu ku laaban karo halka uu ka yimid.