Wiilka madaxweynaha Rwanda oo xil sare loo magacaabay

Ku soo dhawaada tebinta tooska ah ee BBC Somali

Tebin toos ah

19 Maajo 2020Madaxweyne ku xigeenka Koonfurta Suudaan oo laga helay corona
Xigashada Sawirka, AFP
Madaxweynaha ku xigeenka Koonfurta Suudaan, Riek Machar, oo qayb ka ahaa guddiga la dagaalanka fayraska Corona ayaa laga helay Covid-19.
Mr Machar ayaa sheegay in xubna kale oo ka tirsan isla guddiga laga fayraska ayna koox cusub sii wadi doonta shaqada inta ay karantiilka ku jiraan..
Xaaskiisa, Angelina Teny, iyo qaar ka mid ah ilaaladiisa ayaa sidoo kale laga helay fayraska.
Khubarada ayaa ka cabsi qaba sida ay Koonfurta Suudan ula tacaali karaysa fayraska maadama muddo tobannaan sano ah ay ka jireen dagaalo.
Kiisaska fayraska corona ee Koonfurta Suudaan ayaa gaaray 236 halka ay afar qofna u dhinteen.
19 Maajo 202060 il-biriqsi kaga bogo wararkii ugu dambaysay ee cudurka corona
Qoraalka Codka, 60 il-biriqsi: Wararka maanta ee cudurka corona
19 Maajo 2020
19 Maajo 2020Lammaane helay wiil laga afduubtay 32 sano ka hor
Xigashada Sawirka, CCTV
Lammaane u dhashay dalka Shiinaha ayaa la midoobay wiil laga afduubtay muddo 32 sano ka hor.
Mao Yin, ayaa laga afduubtay huteel hortiisa asaga oo laba sano jir ah, xilli uu aabihiis biyo ugu maqnaa.
Waxa ay waalidiintiisa ka baadigoobeen gudaha dalka oo dhan, waxayna meel walba ku dhajiyeen sawirada wiilkooda oo gaaraya 100,000.
Qoyskan ayaa maalintii Isniinta ahayd midoobay xilli ay boolisku qabteen shir jaraa’id.
Wiilkan oo hadda 34 sano jir ah ayaa sheegay inuu qorshaynayo inuu wakhti badan la qaato waalidkiisa.
Maxaa ku dhacay Mao Yin?
Bishii October sanadkii 1988-kii, Mao Zhenjing, wuxuu wiilkiisa ka soo waday xarun ku taala magaalada Xian ee gobolka Shaanxi..
Mao Yin wuxuu aabihiis waydiistay biya uu cabo, marka waxa ay istaageen albaabka huteelka si uu biyo ugu iibiyo, markaas ayaana cunugiisa ugu dambaysay.
Sidee lagu helay Mao Yin?
Bishii April, warbaahinta qaranka Shiinaha ayaa xog ka heshay nin ku nool gobolka Sichuan oo 1,000KM u jira Xian oo sheegay inuu korsaday Mao Yin muddo sanado ah kaddib markii la afduubtay.
Booliska ayaa baaritan dhacaanka hiddadasidaha DNA ka qaaday Mao Yin, si ay u ogaadan inuu wax xiriira ah kala dhexeeya Mao Zhenjing iyo Li Jingzhi.
Baaritaanka ayaa lagu ogaaday in Mao Yin oo la baxay Gu Ningning uu yahay wiilkii ay lamaanahan baadigoobayeen muddada 32 sanada ah.
19 Maajo 2020Wiilka madaxweynaha Rwanda oo xil sare loo magacaabay
Wiilka madaxweynaha dalka Rwanda Ivan Kagame, ayaa loo magacaabay xubin sare oo ka tirsan guddiga hormarinta ee dalkaas, waxaa magacaabista looga dhawaaqay xafiiska ra’iisal wasaaraha.
Waa markii ugu horreysay ee wiil uu dhalay madaxweyne Kagame xil sare loo magacaabo.
Ivan Kagame, oo ay da’diisu tahay 30 sano jir, ayaa heerka labaad ee jaamacadda ku gaaray jaamacad ku taala dalka Maraykanka.
Ivan Kagame oo ah wiilka ugu weyn madaxweynaha ayaanan badanaa lagu arkin siyaasadda, warbaahinta iyo baraha bulshada.
Dowladda Rwanada ayaa sidoo kale qafiifisay xayiraadihii dalka saarnaa, halka iskuulada, maqaayadaha iyo xarumaha lagu cibaadaysto ay weli sii xirnaan doonan.
Bandawga habeenkii ayaa wuxuu bilaaban doonaa sagaalka ama saddexda fiidnimo Saacadda geeska Afrika.
Xigashada Sawirka, Getty Images
19 Maajo 2020Miyuu Trump ku saxanyahay weerarka uu ku wado WHO?
Xigashada Sawirka, Getty Images
Madaxweynaha dalka Mareykanka Donald Trump, ayaa eedeeymo culus dusha kaga riday Ha'yadda Caafimaadka Adduunka ee WHO.
Wuxuu WHO ku eedeeyey inay tahay 'eey uu wato Shiinaha'.
Balse maahan markii ugu horreysay ee uu weeraro hay’adda Caafimaadka Adduunka WHO.
BBC-da ayaa baaritan ku samaysay qaar ka mid ah eedeymaha uu Trump soo jeediyay.
- “Go’aannadii ugu halista badnaa ee ay WHO qaada waxay ahayd inay xadidaad saarto isu safarka . Xaqiiqdii wey nala dagaalameen”. Maraykanka ayaa wixii ka bilawday labadii bisha Febraayo xadiday safarada Shiinaha iyo dalal kale. Balse WHO tallaabadan ma aysan cambaaraynin hase yeeshe 10-kii bisha Janaayo waxay hay’adda jeedisay tallooyin ah inaan la xadidinin isu safarka wadamada caalamka.
- ·“Waxay WHO dhaqaalaha ugu badan ka heshaa Maraykanka, balse Shiinaha ayey la jirtaa” Maraykanka wuxuu WHO ku biiriyaa dhaqaale gaaraya 15% sanadkiiba balse UK , Germany , Bill Gates iyo xaaskiisa ayaa sidoo kale ku biiraya hay’adda dhaqaale badan.
Mareykanka wuxuu horey u hakiyay maalgelintii uu siin jiray Ha'yadda Caafimaadka ee Adduunka, wuxuuna wadaa baaritaanno ku aadan sida Ha'yadda u maareysay safmarka.
Markii uu bilowday shirka WHO, madaxweynaha Shiinaha Xi Jinping wuxuu ka sheegay in Shiinaha uu yahay mid ''furfuran oo caddaalad ah', wuxuuna ku adkeystay in baaritaan kasta la sameyn karo marka lagu guuleysta xakameynta feyraska Korona.
Dhanka kale, madaxweyne Trump wuxuu warqad u qoray madaxa Ha'yadda Caafimaadka Adduunka oo uu ugu hanjabay in Mareykanka uu si joogto ah kala noqon doono maalgelintii uu siin jiray Ha'yadda.
Wuxuu u qabtay muddo 30 cisho ah si ay usoo 'bandhigaan dadaallo wax ku ool ah oo ka dhan feyraska'
19 Maajo 2020Shiinaha iyo feyraska Korona: Qoraagii ka careysiiyay Shiinaha
Buug xusuus qor ah oo ay soo bandhigtay haweeneey u dhalatay Shiinaha oo ay kaga hadleysay xaaladda magaalada Wuhan markiii uu cudurka ka dilaacay ,Waxaa haataan buuggeeda loo turjumay luqadda Ingiriiska.
Fang Fang ayaa markii ugu horreysay xusuus qorkeeda kusoo bandhigtay Online-ka markaas oo ay kaga hadashay xaaladda Wuhan oo ay rumeysneyd in magaalada ay ka taagnaayeen dhibaatooyin maxalli ah.
Haweeneydan oo 65 jir ah ayaa waxaa buugeeda akhristay dad badan, waxayna malaayiin Shiinees ah u bidhaamisay xaaladda dhabta Wuhan oo ah halkii ugu horreysay uu ka dilaaco feyraska.
Horraantii sannadkan, Wuhan waxay noqotay halkii ugu horreysay dunida oo looga dhawaaqo xayiraad aan horey loo maqal balse haatan dunidii kale ayaa la geliyay bandow, magaalada waxay noqotay mid ka go'day Shiinaha intiisa kale iyo caalamkaba.
Warbixintan oo dhamaystiran halkan ka akhriso Link
19 Maajo 2020Fadeexad la xiriirta xaasaskiisa oo sababtay in ra’iisul wasaaraha Lesotho uu is ku casilayo
Ra’iisal wasaaraha dalka Lesotho, Thomas Thabane, ayaa ku dhawaaqay inuu iscasili doono, balse ma uusan sheegin xilliga rasmiga ah ee uu kursiga ka dagi doono.
Mr Thabane ayaa culays badan lagu saaray inuu iscasilo kaddib markii lagu eedeeyey inuu ku lug lahaa dilkii Lipolelo Thabane oo ahayd marwada ra’iisal wasaaraha.
Lipolelo, oo 58 jir ahayd ayaa toogasho lagu dilay laba maalin kahor doorashadii 2017, kahor inta uusan Thabane noqon ra'iisul wasaare.
Mr Thabane, oo ay da'diisu tahay 80 sano jir ayaa xaaska uu haatan qabo dhawaan lagu xukumay inay ku lug lahaydy dilka xaaskii lala qabay.
Waxaa uu noqonayaa hogaamiyihii ugu horreeyay ee Afrikana ah ee lagu eedeeyo inuu ku lug lahaa dil isagoo xafiiska haya.
Mr Thabane ayaa horay u sheegay inuu xilka ka dagi doona bisha July, isaga oo sababta la xirriiriyay da’diisa.
Ra’iisal wasaaraha iyo marwadiisaba waa ay dafireen eedeymaha la xirriira dilka marwadii hore ee Mr Thabane.
Markii la dilay xaaskiisa, waxaa uu falkii dhacay ku tilmaamay "axmaqnimo", balse booliska waxay haatan ku eedeeyeen in uu ku lug lahaa dilka xaaskiisa.
Qareenka difaacaya ra'iisul wasaaraha oo lagu magacaabo Qhalehang Letsika ayaa sheegay in marnaba aanan la maxkamdeyn karin madaxa xukuumadda inta uu xafiiska hayo, balse uusan ka sareynin sharciga.
Xaakimka maxkamadda ayaa kiiska u gudbiyay maxkamadda sare, taas oo arrintani u wajihi doonta sida maxkamadda dastuuriga.
Lipolelo Thabane oo ay si adag isu hayeen seygeedii hore Thomas Thabane ayaa lagu toogtay meel u dhaw gurigeeda oo ku yaalla afaafka hore ee caasimadda, laba maalin uun ka hor inta aan ra'iisal wasaaraha xilka loo dhaarin.
Wararka ku aaddan ku lug lahaanshaha marwada koobaad ee dilkaasi ayaa waxaa aad uga hadlay warbaahinta Lesotho, waxaana ay arinta sii adkaatay markii ay haweeneydaasi ka baxsatay dalka.
Dilkaasi ayaa sidoo kale waxbadan u dhimay sumcadda ra'iisal wasaaraha.
Xigashada Sawirka, AFP
19 Maajo 2020
Kulan wacan saaxibbayaal kusoo dhawaada tebinta tooska ah oo aan idiin kuugu soo gudbinno wararkii ugu dambeeyay soomaalida iyo caalamka.