TOOS, Wararkii ugu dambeeyay ee dagaalka Iiraan iyo israa'iil iyo Mareykanka oo dhinac ah

Tebin toos ah

1. 15 Daqiiqadood ka horMarkab xammuul oo lagu weeraray Marinka Hormuz

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Markab xammuul qaada oo ku dhow Marinka Hormuz ayaa lagu dhuftay wax la rumeysan yahay in uu yahay gantaal ama walax qarax leh oo aan la garanayn, meel qiyaastii 46 km (25 mayl badeed) u jirta xeebta Imaaraadka Carabta, sida ay sheegtay hay’adda kormeerka maraakiibta ee UK.

   Kabtanka markabka ayaa sheegay in markabka ay waxyeello soo gaadhay, balse dhammaan shaqaalihii saarnaa ay badqabaan isla markaana la hubiyay xaaladdooda, sida ay xaqiijisay UKMTO.

   Faahfaahin dheeraad ah weli lama hayo oo ku saabsan heerka waxyeellada, halka mas’uuliyiinta Britain ay bilaabeen baardhitaan ku saabsan dhacdada.

   UKMTO waxay sidoo kale digniin u dirtay dhammaan maraakiibta maraya aagga, iyaga oo ku booriyay in ay si taxaddar leh u gudbaan marinka.

2. 30 Daqiiqadood ka horQaraxyo waaweyn oo laga maqlay Baytuut

   Weerarro cusub oo dhinaca cirka ah oo ay Israa’iil ka fulisay Beirut isla waqtigaas, sawirro muujinaya qarax aad u weyn ayaa la baahiyay subaxnimadii Arbacada, kaas oo ka dhacay koonfurta caasimadda Lebanon.

   Israel ayaa sii kordhisay duqeymaha cirka iyo hor-u-socodka ciidamadeeda dhulka ee gudaha Lebanon, kadib markii kooxda Xisbullaah uu ku biiray dagaalka, isaga oo taageero u muujinaya Iiraan.

3. Saacad ka horIiraan oo weerarro ku qaadday Israa'iil iyo Gacanka Carabta

   Saacadihii ugu dambeeyay, Iiraan ayaa qaaday mowjado cusub oo weerarro ah oo ay ku beegsatay bartilmaameedyo ay Bariga Dhexe. ku leeyihiin Isra’iil iyo Maraykanka.

   Warbaahinta dawladda Iiraan ayaa sheegtay in duqayntan ay tahay tii ugu xoogga badnayd uguna cuslayd tan iyo markii uu bilowday dagaalka, sida ay werisay wakaaladda wararka ee AFP.

   Israa’iil ayaa sheegtay inay aqoonsatay gantaallo laga soo tuuray dhanka Iiraan, balse markii dambe waxay ku dartay in muwaadiniintu ay ka baxaan meelaha ay gabaadka kaga jireen.

   Sacuudiga ayaa sheegay in uu qabtay oo burburiyay laba diyaaradood oo aan duuliye lahayn oo ku wajahnaa goob shidaal laga soo saaro.

   Dhinaca kale, siidhiga digniinta ayaa sidoo kale laga maqlay dalka Baxrayn, oo martigeliya saldhig weyn oo ciidammada Maraykanku ay leeyihiin.

4. 3 Saacadood ka horWar deg deg ah, Weerar cusub iyo milatariga Israa'iil oo hadlay

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Ciidamada milatariga ee Israa’iil ayaa bayaan ay gordhowed soo saareen ku sheegay in ay fuliyeen duqeyn cirka ah oo cusub oo lagu bartilmaameedsaday caasimadda Bayruut ee dalka Lebanon.

   Sida ay milatarigu sheegeen, weerarradan waxaa lagu beegsaday kaabayaasha iyo xarumaha uu isticmaalo ururka Xisbullaah oo ay taageerto Iiraan, kuwaas oo ku yaalla koonfurta magaalada Bayruut.

5. 3 Saacadood ka horSacuudiga oo qaati ka taagan weerarrada Iiraan

   Wasaaradda Difaaca ee Sacuudi Carabiya ayaa sheegtay inay qabatay oo burburisay lix gantaal oo ballistic ah oo ku wajahnaa Prince Sultan Air Base, oo ah saldhig milatari oo ku yaalla bariga dalka.

   Wasaaraddu sidoo kale waxay sheegtay inay qabatay dhowr diyaaradood oo drone ah, oo ay ku jiraan laba lagu qabtay magaalada waqooyi-bari ku taalla ee Hafar Al-Batin.

   Qoraallada la soo saaray ma aysan sheegin cidda soo dirtay gantaallada ama drones-ka.

6. 3 Saacadood ka horWar deg deg ah, Muwaadiniinta Mareykanka ah oo Bariga Dhexe ka baxsanaya

   

   Xigashada Sawirka, EPA/Shutterstock

   Wasaaradda Arrimaha Dibadda ee Maraykanka ayaa ku dhawaaqday in in ka badan 43,000 oo muwaadiniin Maraykan ah ay dib ugu laabteen Maraykanka iyagoo ka baxay Bariga Dhexe tan iyo markii uu bilowday khilaafka u dhexeeya Maraykanka iyo Iiraan 28-kii Febraayo.

   Afhayeen u hadlay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Maraykanka ayaa sheegay in wasaaraddu ay 30,000 oo ka mid ah dadkaas ku caawisay hawlgal ay fulisay koox gaar ah.

   Sida ay sheegtay Wasaaradda Arrimaha Dibadda Maraykanka, waxaa loo sameyay in ka badan 20 duulimaad oo gaar loo kireeyay si loo daadgureeyo muwaadiniinta Maraykanka ee ku sugan gobolka.

   Si kastaba ha ahaatee, duulimaadyadan ayaa celcelis ahaan shaqeeyay iyagoo qaadaya wax ka yar 40% awooddooda, maadaama Maraykan badan ay doorbideen inay gobolka kaga baxaan duulimaadyada ganacsiga ee caadiga ah.

   Wasaaraddu waxay intaas ku dartay in duulimaadyada iyo gaadiidka dhulka ee loogu talagalay in dadka looga saaro Bariga Dhexe ay weli socdaan, isla markaana muwaadin kasta oo Maraykan ah uu codsan karo caawimaad.

7. 5 Saacadood ka horWararkii ugu dambeeyay ee dagaalka Iiraan iyo israa'iil iyo Mareykanka oo dhinac ah

   

   Xigashada Sawirka, Getty Images

   Ciidamada Difaaca Israel ayaa sheegtay inay bilowday "dabayl kale" oo weerarro ah oo lagu beegsaday bartilmaameedyo ku yaal Tehran, Iran, halka Imaaraadka Carabta ay sheegayaan in hababka difaaca ay ka jawaabayaaan "hanjabaad gantaal ah".

   Ra’iisul Wasaaraha Israel Benjamin Netanyahu ayaa sidoo kale khudbad u jeediyay "dadka Iran" isagoo ku baaqay in ay afgambi ka sameeyaan nidaamka Ayatollah-ka iyo "helidda xorriyadiina".

   Haweeney ka gudbaysa xadka Iran una socota Van, Bariga Turkiga, ayaa sheegtay "mararka qaar waxaan dareemaynay in aan dhimaneyno" markii gantaalada Maraykanka-Israel ay ruxeen gurigeeda.

   Dhanka kale, Lubnaan, qoysaska ay saameeyeen duqeymaha cirka ee Israel ayaa hoy ku helay iskuulo, garoomo ciyaareed, iyo dhismayaal kale oo dadweyne.

   Madaxweyne Donald Trump ayaa sheegay in Maraykanku burburiyay 10 "doonyo qadiim ah oo lagu shubay miino", ka dib markii uu Iran u uga digay inaysan "miino dhigin" Kanaalka Hormuz.

   Iyadoo saraakiisha maamulka Trump ay muujiyeen kalsooni aad u xooggan oo ku aaddan guusha, dareenka ayaa hadda u jeeda waxa uu noqon karo hadafka ugu dambeeya ee Maraykanku ka leeyahay dagaalka uu la leeyahay Iran, sida ay BBC-da ka soo warantay Helena Humphrey.