20/08/2023

An Nowodhow: an 20a a vis Est 2023

Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans an seythen ma 'An Nowodhow' war BBC Radyo Kernow.

*

Delatys re beu skol nowydh dhe vos drehevys yn Porthperan.

Warlena, Cherilyn Mackrory, Esel Senedh a-barth Truru hag Aberfala, a dheklaryas y fedha an skol ygerys erbynn mis Gwynngala, dew vil ha pymp warn ugens. Byttegyns, an seythen ma, an Asran Adhyskans a dherivas y fedha an dedhyas na delatys bledhen, bys dhe vis Gwynngala dew vil ha hwegh warn ugens.

Dres henna, ny wra an skol degemeres marnas mil dhyskybel ha hanterkans, yn le mil, tri hans ha hanterkans, dell veu ragwelys y’n towl derowel.

Tyller gwiw rag drehevel an skol nowydh re beu profys ogas dhe Vena Lyski mes ny wrug Konsel Kernow degemeres profyans-towlenna hwath.

An skol a wra servya an kemenethow Breanek, Porthperan, Goonhavar hag Egloskubert ha hi a vydh dyghtys gans Trest Akademi Truru ha Pennwydh.

Drehevys vydh an skol gans arghasans dhyworth an Asran Adhyskans avel rann a’y Thowlen Skolyow Rydh.

Skolyow a’n par ma yw arghesys gans an governans mes nyns yns i dyghtys gans an awtorita leel, hag yndelma moy anserghek yns.

*

Penn tir Penndinas re beu treusworrys gans Konsel Kernow dhe Gonsel Tre Aberfala orth kost a unn peuns hepken.

Avel rann a’n bargen, an aluseneth Termyn Syger Penndinas re wobrenas Kresen Worholyon ha Kastylli dres kans, pymp warn ugens a vledhynnyow heb kost.

Degys veu an gresen warlena mes an aluseneth a dherivas y fydh hi dasygerys yn skon avel kresen gemeneth. Yma towlow dhe’n aluseneth drehevel pol-neuvya nowydh, pymp meter warn ugens y hirder, keffrys ha kresen aktivitys liesporpos.

Carol Mould, a-barth Konsel Kernow, a leveris, “Treusworra servisyow ha tylleryow gwiw dhe vaystri kemenethow yw rann posek a’n bargen ma”.

Ha Meres Kirstie Edwards a worthebis y hwrussa an bargen fastya ertach an penn tir “rag les a bubonan bys vykken”.

*

*

Dewdhek skath-golya hir a vysytyas Aberfala an seythen ma avel rann a hwarvos keswlasek.

Delatys veu an hwarvos ma yn dew vil, onan warn ugens, keffrys ha’n vledhen kyns, awos an pandemek koronavirus mes, yth o hemma an hweghves prys a wrug Aberfala ostya an res Magellan-Elcano.

Y teuth skathow dhyworth lies pow, y’ga mysk Meksiko, Danmark, Poloni, Urugway, Spayn hag Itali, ha dalleth a wrug an res dy’Gwener eus passyes.

Wosa gasa Aberfala y hwra an skathow resek bys dhe A Coruna yn Galicia, kyns pesya bys dhe Cadiz hag alena dhe Lisboa.

Meres a Aberfala, Kirstie Edwards, a leveris hy bos “lowen dres eghen” dhe dhegemeres an skathow hir dhe’n dre arta wosa naw bledhen.

Yn-medh hi, “Porth naturel teg Aberfala ha’y komodytys kooth a styr bos agan tre dewis naturel rag hwarvos a’n par ma”.

*

Herwydh mayni Gwithva Reunyon Kernewek yn Gwig, tamm kemyskys yw aga reunyon gans an gewer ansesonek y’n eur ma hag i re dhallathas ombareusi rag an gwav.

Yma an reunyon ow moutya a-varr, dell hevel. Henn yw leverel, ymons i ow kelli aga milvlew koth ha tevi kota nowydh. Herwydh usadow, hemm yw neppyth a hwer diwettha y’n vledhen.

Tamara Cooper, ow kewsel a-barth an withva, a leveris bos hemma “koynt dres eghen”.

Yn-medh hi, “Y hyllir bos may fo nebes anedha tamm kemyskys gans an gewer dewl”, ha keworra, “An argerdh a dhevnydh meur a nerth, drefen bos res dhedha kressya fros an goos dhe’n groghen y’n eur ma, ytho, ymons i ow spena meur a dermyn owth omdhiskwitha”.

Herwydh Ms Cooper, an reunyon re erviras na dal oy an hav ma.

*

Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys ha presentys genev vy, Steve Penhaligon. An pennskrifer o Wella Morris. Bys dy’ Sul nessa, Duw genowgh hwi oll.