
31/07/2022
A review of the week's news in Cornish.
Last on
More episodes
Previous
Next
An Nowodhow - read along with the news in Kernewek

An Nowodhow: an 31ves a vis Gortheren 2022
Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans an seythen ma 'An Nowodhow' war BBC Radyo Kernow.
Konsel Kernow re naghas kummyas towlenna rag displegyans hag a wrussa provia naw annedh affordyadow warn ugens rag tus leel yn Lulynn.
Profys veu provia deg kansran ha tri-ugens a’n anedhow orth rent affordyadow, ha’n re erel a via kavadow rag perghenogeth rennys. Profys via an chiow dhe dus leel y’n kynsa le.
An profyans a-barth an ragdres a veu gwrys gans Trest Tir Kemeneth Kernow ha skoodhys veu gans konselores Thalia Marrington neb a leveris bos edhom euthyk bras rag chiow affordyadow yn Kernow.
Hi a dherivas bos marth dhedhi awos an niver a dus a gestavsa orti a-gynsow rag leverel i dhe vos gorrys yn-mes a’ga chi, drefen bos hwans dhe’n perghen, po gwertha an chi, po y dreylya dhe ji golyow. Hi a geworras bos meur a’n dus ma gobrenoryon dha neb a drigsa y’n keth chi dres lies bledhen.
Kyn feu an profyans komendys gans sodhogyon dowlenna, sodhek an konsel a-barth fordhow meur a leveris bos bern dhodho drefen an chiow nowydh dhe vos desedhys ogas dhe Vre Chiwoon, bre serth hag ynn yw bysi dres eghen seulabrys.
Kessedhek towlenna an konsel a votyas erbynn an profyans gans seyth raglev dhe dri.
Kresen Kernow hag IntoBodmin, kowethyans kemenethel selys yn Bosvena a-barth an artys, re beu grontys arghasans, eth mil beuns y dalvosogeth, rag solempnya an bewnansow a eseli a’n renkas ober yn Kernow.
Grontys veu an arghasans ma gans Pow Sows Istorek usi ow skoodhya seytek ragdres ha dew-ugens a’n keth par a-dreus Kernow ha Pow Sows.
An diskwedhyans hag a vydh restrys gans IntoBodmin, “Kamera Kernewek – Bosvena orth hy Gweyth” y hanow, a wra hwithra an bewnansow pubdedhyek a dus a’n renkas ober a-dro dhe Vosvena, yn-dann wul devnydh a skeusennow a’n Kuntel George Ellis.
Keffrys ha henna, y hwra bodhogyon, y’ga mysk tus yowynk ha tus koth hag a dheuth ha bos enyshes, a wra hwithra ha displegya an bewnansow a dus kemmyn owth oberi y’n wig bowek a Wodhwolghan.
Yn-medh Duncan Wilson, pennweythresek Pow Sows Istorek, “Kovadhys yn ta yw an istoris a gastylli, a blassow meur ha’ga anedhysi, mes ni a wor fest le a-dro dh’agan ertach pubdedhyek. Ni a vynn hwithra an hwedhlow ma, na veu derivys kyns, ha solempnya an dus ha’n tylleryow orth kolon a’gan istori”.
Para a wer aventurus re dhehwelis dhe Garrek an Woodh, ogas dhe Lanngorrow, rag daskavos aga daffar, wosa y asa ena yn mis Metheven.
Yma govenek dhe’n para spena tri-ugens dydh war Rockall, karrek enyshes y’n Keynvor Atlantek, dew kans, deg warn ugens a vildiryow dhyworth an arvor albanek, ha terri an rekord rag an hirra godrik ena, hag yw tri dydh ha dew-ugens y’n eur ma.
Ytho, ervira a wrussons trenya dre gampya war Garrek an Woodh. Y’n gwettha prys, res veu dhe’n wer hepkor an attent wosa peswar dydh awos hager awel, ha mar arow o an mor y’n eur na may feu res dhedha diberth heb aga krow po daffar aral.
Nyns o es treusperthi an daffar dhe’n tir meur arta. Pur boos o nebes anodho ha res veu gwitha an dinythor ha daffar elektronek rag kodha y’n dowr.
Yn-medh ledyer an para, Cam Cameron y hanow, “Pur gales o remova an daffar poos a’n garrek, mes ni a’n kempennas glan ha gul nebes gwydhyowyow rag diskwedhes bos puptra gorrys dhe-ves”.
Yma an para ow sevel arghans a-barth Ospes Fleghes Soth-West hag Aluseneth an Morlu Riel ha Morgasoryon Riel.
Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys ha presentys genev vy, Steve Penhaligon. An pennskrifer o Wella Morris. Bys dy’ Sul nessa, Duw genowgh hwi oll.
Broadcast
- Sun 31 Jul 202213:55BBC Radio Cornwall