27/03/2022

An Nowodhow: an 27ves a vis Meurth 2022

Dohajydh da, ha dynnargh dhe dhyllans an seythen ma 'An Nowodhow' war BBC Radyo Kernow.

Kreslu Kernow ha Dewnens re beu ow kesoberi gans kresluyow erel a’n ranndir Soth West rag synsi droggys, moy es peswar kans mil beuns aga thalvosogeth.

An kreslu a dherivas bos amkan an oberyans, Skorpyon y hanow, dhe goderri an “linennow konteth” – rosweyth hag a werth ha lesran droggys dhyworth an trevow bys y’n ranndiryow powek - ha dhe wruthyl “kylgh a dhur” a-dro dhe’n Soth West erbynn drogwesyon.

Yn fenowgh, dyghtyoryon an linennow konteth ma a wra devnydh a fleghes ha tus woliadow rag lesranna an droggys, hag y hallas an kreslu difres moy es tri hans den a’n par ma.

Herwydh an kreslu, pur sewen o an oberyans ha dalghennys veu kans, peswardhek ha peswar ugens a dus. Synsys ynwedh veu kans mil, unnek warn ugens a beunsow yn mona parys, dhe’n lyha.

Hemm yw an kynsa prys an pymp kreslu a’n ranndir Soth West dhe gesoberi y’n fordh ma.

Aluseneth hag a lesran gwara dres edhom dhyworth gorvarghasow dhe’n re edhommek re leveris an gorholeth rag hy servisyow dhe gressya gans dew-ugens kansran dres an dhiw vledhen eus passyes.

Selys veu an aluseneth, Devon and Cornwall Food Action hy hanow, nans yw dewdhek bledhen rag batalyas orth boghosogneth voos.

Herwydh usadow, gorvarghasow, askororyon boos hag eseli a’n poblek a re ynter dewdhek ha pymthek tonnas a voos dhe’n aluseneth pub seythen.

Yma nebes kistyow a voos lesrennys heb kost, mes nebes kliensow a be pymthek peuns rag kist deg peuns ha tri-ugens hy thalvosogeth.

Dyghtyoryon an aluseneth a leveris aga bos prederys drefen i dhe weles moy ha moy a dus arvethys ow hwilas aga servisyow keffrys ha’n re dhiweyth.

Milva Tewynblustri re dherivas y fynn hi skoodhya milvaow yn Ukrayn dre gevrenna nebes a’y budhow gansa.

Perghennys yw an vilva, keffrys ha Milva Paignton, gans Trest Planet Gwyls (Wild Planet Trust yn Sowsnek) ha, dy’Lun eus passyes, y terivas an trest bos hwans dhodho gweres teyr milva yn Ukrayn re beu damajys gans tanbelennow russek.

Pennweythresek an trest, Dennis Flynn, a leveris y fynnens i “gweres agan kowetha vilva dres an termynyow fest grevus ma”. Ytho an trest a erviras ri hanter oll an arghans degemerys dhyworth eseli an poblek dres an benn-seythen kyns dhe vilvaow yn Kharkiv, Kyiv ha Mykolaiv. Dres henna, oll an budhow a’y werthjiow ha bostiow a vedha res dhedha ynwedh.

Ev a geworras y fia res dhe’n milvaow ukraynek gul nebes erviransow kales. Rag ensampel, res via dhe vilva Kharkiv delivra y gerwys ha gavrewiges dhe wari, may hallens hwilas boos y’n koswigow leel. Byttegyns, nebes a’n kathes bras re bia selwys ha danvenys dhe Boloni.

Yn-medh Mester Flynn, “Dell on ni aluseneth withans, govenek yw agan negys; ha lemmyn, moy es bythkweth, yma edhom dhyn a wovenek”.

Ha skoloryon Akademi Sen Kolom Veur re bareusis ha danvon tri hans fardel a daklow essensek dhe fleghes yn Ukrayn.

Profyes veu an ragdres gans onan a’n skoloryon, Neil Doherty, hag y vamm, Hollie, a leveris y fia kemeneth Sen Kolom Veur hel dres eghen ha restra lies hwarvos rag sevel arghans a-barth an skol.

Penndhyskadores an akademi, Marie Taylor, a leveris bos an fleghes pur yntanys hag i ow fardella an kistyow, hag yn pub anedha, i a worras daffar rag omwolghi hag omdommhe keffrys ha torchen, hwegennow, pluvennow ha kartennow ow synsi messajys a wovenek.

Pan veu pub fardel parys, kuntellys vons gans kowethyans eylgylghya hag a wrug aga threusperthi dhe Boloni.

Yth esowgh hwi ow koslowes orth ‘An Nowodhow’ war BBC Radyo Kernow. An dowlen an seythen ma a veu skrifys ha presentys genev vy, Steve Penhaligon. An pennskrifer o Wella Morris. Bys dy’ Sul nessa, dydh da dhywgh hwi oll.