Japońscy sprzedawcy matchy nie nadążają z zaspokojeniem rosnącego globalnego popytu

W palącym letnim upale, od wczesnego ranka zaczyna tworzyć się kolejka przed herbaciarnią Nakamura Tokichi w mieście Uji w środkowej Japonii, duchowej ojczyźnie matchy.

Sproszkowana, jasnozielona herbata cieszy się światowym boomem, chwalona za bogaty smak umami i rzekome korzyści zdrowotne.

Uji to najlepsze miejsce dla zagorzałych fanów. Ale tutejsi producenci matchy ostrzegają przed niedoborem herbaty, ponieważ podaż z trudem zaspokaja popyt.

Pokolenie Z

Znajdująca się w centrum miasta od 170 lat Nakamura Tokichi dostarczała zieloną herbatę japońskim cesarzom. Jest to jeden z kilku tradycyjnych sprzedawców herbaty w mieście.

Według tradycji, najwyższej jakości matcha jest ubijana z gorącą wodą, aby uzyskać pienistą, lekko gorzką herbatę podawaną podczas oficjalnych ceremonii.

Sprzedaż matchy w Japonii od lat spada i ponad połowa jest obecnie eksportowana za granicę.

Nowi klienci sprzedawców herbaty w Uji to nowe pokolenie: są młodzi, pochodzą z całego świata i są gotowi wydać duże pieniądze na najlepszą matchę – i opublikować swoje doświadczenia w mediach społecznościowych.

Światowe szaleństwo na punkcie matchy, podsycane przez lojalnych obserwujących w mediach społecznościowych, jest napędzane przez używanie jej jako składnika napojów, lodów, ciast i niezliczonych innych przepisów. Matcha latte są sprzedawane w sieciach kawiarni na całym świecie.

Szał na matchę

Cichy japoński ogród skalny znajduje się w samym sercu Nakamura Tokichi, w cieniu starożytnej czarnej sosny.

Spokój zostaje zburzony dokładnie o 10 rano, gdy herbaciarnia otwiera swoje podwoje.

Pracownicy mają trudności z kontrolą tłumu, ponieważ klienci rywalizują o kilkadziesiąt puszek matchy premium, która kosztuje około 1 funta (4,92 zł) za gram.

Najdroższa matcha kosztuje tu prawie 300 funtów (1,474 zł) za 20 gramów.

W ciągu kilku minut najpopularniejsza matcha zostaje wyprzedana. Codzienna sprzedaż jest racjonowana, aby zapasy nie wyczerpały się całkowicie.

'Codzienna dawka zieleni'

Wśród osób ustawiających się rano w kolejce był 15-letni Benjamin Gervais z Quebecu w Kanadzie, który wraz z rodziną odwiedzał pobliskie Kioto i namówił ją do przyjazdu do Uji.

"Usłyszałam o [sklepie] w mediach społecznościowych i chciałam tu przyjechać. Zauważyliśmy, że bilety bardzo szybko się wyprzedały, więc przyjechaliśmy przed otwarciem, aby kupić matchę w proszku," powiedział Gervais.

"Będę robić matcha latte. Bardzo lubię smak, ale zawiera też kofeinę, więc pomaga mi zachować energię w ciągu dnia. A także jest całkiem dobra dla organizmu, jest przeciwutleniaczem i jest to po prostu dobra dawka zieleni każdego dnia," dodał.

Reshma Jose, która przyjechała z Teksasu w Stanach Zjednoczonych, odwiedziła Uji po raz drugi.

"Byłam tutaj w zeszłym roku i nie udało mi się kupić ich zbyt wiele. A potem szał na matchę oszalał i wszystko zostało wyprzedane. Więc pomyślałam: "Muszę przyjść do źródła, do Uji, i kupić matchę," powiedziała.

Niedobory matchy

Shogo Nakamura, właściciel Nakamura Tokichi od siedmiu pokoleń, który nadzoruje herbaciarnię i kawiarnię, martwi się, że podaż na matchę nie nadąża za popytem.

"Jak widzieliście dzisiaj, bilety były wyprzedane w ciągu 20 lub 30 minut dziś rano. Więc jeśli zapytasz mnie, czy jest go niedobór – tak, już jest wielki niedobór," powiedział.

Producenci matchy twierdzą, że proces produkcji jest skomplikowany i nieprzystosowany do dynamicznie rosnącego globalnego popytu.

Około jedna czwarta krzewów herbacianych "tencha" używanych do produkcji matchy rośnie na wzgórzach wokół Uji. Reszta pochodzi z innych miejsc w Japonii.

Krzewy rosną powoli w cieniu przez część roku. Liście gotowane są na parze i suszone, a następnie mielone na proszek za pomocą kamiennych młynów, które produkują tylko około 30 lub 40 gramów matchy w ciągu godziny.

"Od momentu posadzenia do momentu, w którym liście herbaty będzie można faktycznie zebrać, mija co najmniej pięć lat. Tak więc, nawet jeśli popyt znacznie wzrósł dzisiaj, trudno będzie nagle zaspokoić go jutro," powiedział Nakamura.

Zmiany klimatyczne

Japonia stara się nadążać.

Według Ministerstwa Rolnictwa, Leśnictwa i Rybołówstwa produkcja matchy wzrosła prawie trzykrotnie od 2010 r. do ponad 4,000 ton rocznie.

Lokalne media donoszą, że rząd planuje dotacje dla rolników, aby zachęcić ich do uprawy większej ilości herbaty tencha.

Jednak zmiany klimatyczne – zwłaszcza ekstremalne letnie upały – uderzyły w ostatnie zbiory.

Starzenie się populacji Japonii oznacza również, że jest mniej rolników uprawiających herbatę.

Nakamura obawia się, że rosnąca popularność matchy i trudności Japonii z zaspokojeniem globalnego popytu wpłyną na jakość.

"Nie ma standardu określającego, czym jest matcha. Tak więc została wyprodukowana również w Chinach, na przykład jest produkowana na Tajwanie i w Korei Południowej. Ponieważ herbata jest uprawiana w całej Azji Wschodniej - w skrócie, jeśli ją sproszkujesz, wszystko jest matchą."

Na razie japońscy producenci matchy wykorzystują globalny boom.

Ich radą jest używanie tańszego proszku niższej jakości do matcha latte i innych przepisów.

Podobnie jak w przypadku dobrego wina czy oliwy z oliwek, miłośnicy matchy twierdzą, że najlepszym proszkiem powinno się delektować i pić po prostu jak herbatę matcha - tak jak japoński cesarz.

Ten tekst został napisany i sprawdzony przez naszych dziennikarzy, używając przy tłumaczeniu narzędzi AI, jako część projektu pilotażowego.

Edycja: Magdalena Mis