Wywiady: Kelly Shephard

Wywiady BBC powinny być prowadzone w sposób kulturalny i grzeczny, bez uprzedzeń ani emocjonalnych inklinacji ku którejkolwiek ze stron sporu. Osoby odpowiadające na pytania powinny mieć rozsądną okazję do udzielenia odpowiedzi.

Zadawanie pytań politykom i osobom publicznym przy drzwiach, czy w korytarzach, jest normalną przyjętą praktyką dziennikarską. Jednak w przypadku innych osób przyłapywanie ich „w drzwiach” jest dozwolone tylko w ostateczności.

Sztuka wywiadu - Kelly Shephard, dziennikarka Serwisu Światowego BBC

Ludzie, z którymi przeprowadza się wywiady bywają różni: ostrożni, wybuchowi, czarujący, fałszywi, dumni, nieśmiali, agresywni, grzeczni, niegrzeczni… W zależności od chwili czy nastroju ci sami ludzie mogą być cisi, spokojni, gadatliwi, bezpośredni albo wstydliwi…

Rozmowa w formie wywiadu jest zawsze trochę sztuczna. Zawsze powinna być uprzejma i zmierzać do określonego celu. Trudno jest jednak czasem słuchać dokładnie odpowiedzi zastanawiając się równocześnie nad następnym pytaniem. Rozmowa powinna płynąć, ale nie dryfować w jedną stronę.

Bezstronność

Trudno jest czasem nie oceniać rozmówcy. Niektórzy bywają bardzo nieprzyjemni, inni znów czarujący. Ale nie w tym rzecz. Rolą dziennikarza jest takie ustawienie rozmowy, aby pokazać wydarzenia czy opinie, a nie wyciągać wnioski. Przebiegu rozmowy nie da się nigdy przewidzieć całkowicie. Prowadzący powinien więc być w pogotowiu, przygotowany do pokierowania rozmowy na właściwe tory ale bez „podpowiadania” odpowiadającemu, co ma mówić.

Nawet najprostsza sprawa potrafi być bardzo skomplikowana, zwłaszcza gdy osoba odpowiadająca na pytania ma własne, odmienne, cele.

Jakiś czas temu przyszło mi prowadzić wywiad ze znanym z telewizji kucharzem. Od początku trudno było mi utrzymać rozmowę w ryzach. Miała to być łatwa i przyjemna rozmowa o nowej książce kucharskiej, którą właśnie wydał. Ale mój rozmówca zamiast mówić o książce zaczął reklamować swój szalony plan, do którego szukał sponsorów. Chodziło o wystawienie jakiejś „grzybowej opery”, z tańczącymi prawdziwkami.

Mój charyzmatyczny kucharz był najwyraźniej w jakimś innym świecie, a ja musiałam wydobyć z naszej rozmowy jakiś sens. Czas uciekał, coraz bardziej niepokoiłam się, że zostanę z tym bezsensownym materiałem, i nagle przypomniało mi się hasło, które gdzieś widziałam „zabawiaj nieznajomych, nigdy nie wiadomo, mogą znaleźć się wśród nich anioły.”

Nie miałam innego wyjścia. Zaczęłam myśleć o tych grzybach. I spytałam go, kto w tej operze miałby zagrać główną rolę. Mój rozmówca rozpromienił się i odparł „No jak to? Madamme Chanterelle, królowa grzybów oczywiście!” Rozmowa na pozór nic nie znacząca, ale przez ten drobny szczegół w tym momencie wszystko nabrało sensu.