احمد زيدآبادی کارشناس مسائل سياسی ايران و خاورميانه

	مقامهای آمریکایی در عراق تا کنون واکنشی به سخنان نخست وزیر عراق نداشته اند

آقای مالكی توضیح بیشتری در این باره نداد، اما موفق الربیعی مشاور امنیت ملی وی تاكید كرد كه دولت عراق یک جدول زمانی برای عقب نشینی را مشروط به قابلیت نیروهای عراق برای تامین امنیت، پیشنهاد می كند.

دولت جرج بوش رئیس جمهور آمریكا مخالف تعیین زمانبندی مشخص و دقیق برای خروج نظامیان آمریكا در عراق است و هر گونه عقب نشینی از خاکاین كشور را به بهبود شرایط عینی مشروط كرده است.

از همین رو، اظهارات آقای مالكی با واكنش احتیاط آمیز كاخ سفید روبرو شد. كاخ سفید اعلام كرد كه گمان نمی‌كند نخست وزیر عراق خواستار عقب نشینی نظامیان آمریكایی در یک چارچوب زمانی سفت و سخت شده باشد.

گوردون جاندرو سخنگوی شورای امنیت ملی آمریكا كه جرج بوش را در سفرش به ژاپن همراهی می‌كند، در این باره گفته است كه "من می‌دانم كه آقای مالكی خواهان عقب نشینی عجولانه از عراق به علت پیامدهای امنیتی آن نیست."

	به نظر می‌رسد كه دولت عراق برای دادن مجوز رسمی به ادامه حضور نیروهای آمریكایی در خاک این كشور، نیازمند توجیهی مردم پسند است

آقای جاندرو اضافه كرد كه "هر گونه توافق با عراق نمی‌تواند یک جدول زمانی سفت و سخت را برای عقب نشینی در برگیرد، اما می‌تواند علاقه آمریكا و عراق به عقب نشینی نظامیان ایالات متحده از آن كشور را بر مبنای شرایط عینی شامل شود."

با توجه به توضیحاتی كه موفق الربیعی درباره اظهارات آقای مالكی داده است، به نظر نمی‌رسد كه اختلاف عمیقی بین آمریكا و عراق در باره عقب نشینی نیروها بروز كرده است، اما روشن است كه نخست وزیر عراق برای رهایی از برخی فشارهای داخلی بر سر توافق امنیتی با آمریكا، علاقمند است كه این توافق به نحوی مساله عقب نشینی نظامیان آمریكایی از خاک عراق را مورد اشاره قرار دهد.

دولت‌های عراق و آمریكا هم اكنون سرگرم مذاكره برای دستیابی به "توافقنامه رسمی در باره موقعیت نیروها" هستند، تا تكلیف حضور نظامیان آمریكا در عراق را پس از پایان مهلت تعیین شده توسط شورای امنیت سازمان ملل روشن كند.

مذاكرات مربوط به توافقنامه مذكور حساسیت وسیعی در بین عراقی‌ها پیدا كرده و گویا باعث در تنگنا قرار گرفتن دولت آقای مالكی شده است.

هر چند كه مفاد پیش نویس توافقنامه تاكنون افشاء نشده است اما برخی عراقی‌ها تصور می‌كنند كه این توافقنامه زمینه ایجاد پایگاههای نظامی دائمی ارتش آمریكا در عراق را فراهم و حاكمیت این كشور را نقض می‌كند.

	دولت‌های عراق و آمریكا سرگرم مذاكره برای دستیابی به "توافقنامه رسمی در باره موقعیت نیروها" هستند

با توجه به شدید بودن احساسات ملی‌گرایانه در عراق، آقای مالكی می‌خواهد توافقنامه مذكور را نه به عنوان نقض كننده حاكمیت عراق، بلكه به صورت گامی در جهت اعاده كامل آن معرفی كند، اما هر گونه موفقیت وی در این باره به مفاد توافقنامه بستگی دارد.

ظاهرا آقای مالكی به این نتیجه رسیده است كه بدون گنجاندن بندی در باره عقب نشینی نظامیان آمریكایی از عراق در توافقنامه، نمی‌توان آن را به عنوان گامی در جهت اعاده كامل حاكمیت عراق معرفی كرد و از همین رو، بدون آنكه توضیح روشنی دهد و یا بخواهد حساسیت آمریكایی‌ها را برانگیزد، خواستار "نوعی از" تعیین جدول زمانی برای خروج ارتش آمریكا در عراق شده است.

افزون بر این مساله، آقای مالكی در جمع دیپلمات‌های عرب در ابوظبی گفته است كه كشورش یک"یادداشت تفاهم موقت كوتاه مدت" با آمریكا را به "توافقنامه رسمی در باره موقعیت نیروها" ترجیح می‌دهد.

در حقیقت، آقای مالكی با پیشنهاد یادداشت تفاهم به جای توافقنامه رسمی، می‌كوشد تا از اهمیت توافقی كه قرار است بر سر ادامه حضور نظامیان آمریكا در عراق امضاء شود در نزد افكار عمومی بكاهد و در عین حال، امكان عدم ارائه توافقنامه به مجلس عراق را برای تصویب آن فراهم كند.

توافقنامه‌های رسمی معمولا باید به تصویب مجلس برسند، اما یادداشت تفاهم می‌تواند در سطح هیئت وزیران از تصویب بگذرد.

در هر حال، به نظر می‌رسد كه دولت عراق برای دادن مجوز رسمی به ادامه حضور نیروهای آمریكایی در خاک این كشور، نیازمند توجیهی مردم پسند است و چنانچه آمریكا در توافقنامه امنیتی زمینه‌های چنین توجیهی را در اختیار آقای مالكی قرار ندهد، امضای توافقنامه امنیتی بین دو طرف مشكل‌تر خواهد شد.