کایر (چپ) تعهد دولت عمر البشیر به توافق صلح را زیر سئوال برده است

دیوید گرسلی، نماینده سازمان ملل در امور هماهنگی توافق صلح جنوب سودان، گفته است که از اوایل هفته گذشته، نیروهای وابسته به دولت مرکزی سودان به سوی منطقه خودمختار جنوب این کشور در حرکت هستند در حالیکه شورشیان جنوب نیز به منظور مقابله با آنان حرکت می کنند.

هدف این نیروها تصرف منطقه نفت خیز آبیی در مرز بین شمال و منطقه خودمختار جنوب سودان که دو طرف در مورد بهره برداری از منابع آن اختلاف دارند.

ماه گذشته، بین نیروهای دولتی و شورشیان در آبیی درگیری مسلحانه روی داد و به نظر می رسد که دو طرف خود را برای نبردی گسترده تر آماده می کنند.

در سال 2005 و پس از چندین دهه جنگ بین شورشیان مناطق عمدتا آفریقایی نشین جنوب سودان و دولت مرکزی، دو طرف به توافق صلح دست یافتند که حاوی مشارکت گروه شورشی ارتش رهایی بخش خلق سودان در دولت مرکزی این کشور بود.

در حال حاضر، سالوا کایر مایاردیت، رهبر این گروه، سمت رئیس جمهوری خودمختار جنوب سودان و مقام معاونت ریاست جمهوری سودان را در دست دارد.

	نیروهای شمال و جنوب به سوی پل ارتباطی دو بخش سودان در حرکت هستند

آقای گرسلی گفته است که به نظر نمی رسد که رهبران دو طرف تمایلی به از سرگیری جنگ داخلی داشته باشند اما با حرکت نیروهای نظامی به سوی منطقه مورد اختلاف، احتمال برخورد بین آنان وجود دارد.

در حال حاضر، جنگ داخلی پنجساله در منطقه دارفور، واقع در غرب سودان، همچنان ادامه دارد که نتیجه آن، کشته شدن دهها هزار نفر و بیخانمان شدن صدها هزار نفر دیگر بوده است.

ورود چند صد هزار آواره به کشور چاد باعث تشدید اختلاف آن کشور و سودان شده و احتمال بروز درگیری بین دو طرف را به همراه آورده است.

نماینده سازمان ملل گفته است که بروز مجدد جنگ بین شمال و جنوب می تواند بر ابعاد فاجعه انسانی در سودان بیافزاید و تمامی منطقه آفریقای مرکزی را دستخوش بحران دیگری سازد.

جنگ و صلح شمال - جنوب

اخیرا رهبر ارتش رهایی بخش خلق سودان در ملاقات با نمایندگان شورای امنیت سازمان ملل که از جبه، مرکز جمهوری خودمختار جنوب، دیدن می کردند نسبت به سرنوشت منطقه مورد اختلاف آبیی ابراز نگرانی کرد.

سالوا کایر مایاردیت گفت که نیروهای جنوب خواستار از سرگیری جنگ نیستند اما باید از دولت مرکزی نیز سئوال کرد که آیا از صلح بین دو طرف حمایت می کند یا در صدد نقض توافق صلح است.

در درگیری سنگین ماه گذشته در آبیی، شمار نامعلومی از افراد دو طرف و غیرنظامیان جان خود را از دست دادند و، به گفته سازمان ملل، حدود پنجاه هزار تن از ساکنان این منطقه نیز از بیم جان، از محل سکونت خود گریختند.

	درگیری اخیر بین نیروهای دولتی و شورشیان هزاران نفر دیگر را آواره کرده است

بر اساس توافق صلح سال 2005 ، قرار شد عواید حاصل از فروش نفت به دست آمده از منطقه آبیی بین دو طرف تقسیم شود و همچنین، تا سه سال دیگر، ساکنان جنوب در یک همه پرسی در مورد کسب استقلال یا باقی ماندن به عنوان بخشی از سودان تصمیم بگیرند.

به گفته ناظران، در حالیکه به نظر می رسد که اکثر ساکنان جنوب خواستار استقلال از سودان هستند، این احتمال وجود دارد که دولت مرکزی این کشور در صدد برآید با ایجاد بحرانی جدید، مانع از اجرای این بخش از توافقنامه صلح شود.

از نظر دولت سودان، استقلال جنوب سودان می تواند ساکنان سایر مناطق این کشور را که از نظر دینی یا نژادی با مسلمانان عرب تبار تفاوت دارند به تلاش برای کسب استقلال تشویق کند.

در حالیکه اکثر ساکنان مناطق شمالی و مرکزی سودان را مسلمانان عرب زبان تشکیل می دهند، مناطق غربی محل سکونت آفریقایی تباران مسلمان و مناطق جنوبی محل سکونت آفریقایی تباران پیروی مسیحیت یا ادیان بومی است.

دوره اول جنگ داخلی جنوب و شمال از سال 1955 آغاز شد و تا سال 1972 و توافق دو طرف شامل اعطای خودمختاری جنوب ادامه داشت اما در سال 1983، تصمیم دولت مرکزی به استقرار یک دولت فدرال همراه با اصرار بر اجرای قوانین اسلامی در جنوب، بار دیگر به درگیری مسلحانه منجر شد.

دوره دوم جنگ شمال و جنوب با توافق صلح سال 2005 خاتمه یافت که براساس آن، دولت مرکزی دوباره اعطای خودمختاری به جنوب را پذیرفت و موافقت کرد که ظرف شش سال، ساکنان جنوب در یک همه پرسی در مورد استقلال از سودان تصمیم بگیرند.

سودان از نظر وسعت بزرگترین کشور آفریقایی است و اگرچه از زمان آغاز جنگ داخلی سرشماری در این کشور صورت نگرفته، اما جمعیت آن بین بیست و پنج تا سی و هفت میلیون نفر برآورد می شود.

مردم این کشور به صدها قوم و قبیله تعلق دارند اما تفاوت دینی و زبانی و، به گفته مخالفان دولت، نادیده گرفتن حقوق اقوام مختلف توسط عرب زبانان مسلمان مسلط بر دولت مرکزی، عامل اصلی اختلافات داخلی بوده است.