آدام بروکس خبرنگار بی بی سی، بغداد

خیابان های شهر مهم نفتی عراق به دلیل زد و خوردها خالی از رهگذران است

بزرگترین آنها به احزاب سیاسی با نمایندگان انتخابی در دولت، وابسته هستند.

این احزاب - که از شبه نظامیان به عنوان زور بازو استفاده می کنند - در رقابت دائمی برای نفوذ و منابع هستند.

بصره زمین حاصلخیزی برای هر دو اینهاست. شهری بندری، با فعالیت وسیع تجاری و بازرگانی که محل دسترسی عراق به آب های آزاد است.

بسیاری از پالایشگاه های نفت عراق در اطراف آن قرار دارد.

اینجا هم پول هست و هم فرصت. هر که بصره را کنترل کند نقشی بزرگ در آینده عراق خواهد داشت.

سپاه صدر

با نفوذترین گروه شبه نظامی، سپاه مهدی است.

این گروه شاخه نظامی جنبشی سیاسی به رهبری روحانی شیعه مقتدی صدر است که در میان شیعیان فقیر و حاشیه نشین جامعه برای خود پایگاه ساخته است.

گفته می شود که پیروان او در زمینه تولید برق، تشکیلات بهداشتی و در میان افراد پایین رتبه در دستگاه های امنیتی نفوذ دارند.

و همین گروه است که بیشترین مقاومت را برابر عملیات جاری ارتش عراق نشان می دهد.

اطلاعات مهم درباره بصره دومین شهر بزرگ عراق با دو میلیون و 600 هزار نفر جمعیت واقع شده در آبراه شط العرب که به خلیج فارس می ریزد - که آن را به مرکز تجاری و صادرات نفتی بدل می کند مناطق اطراف بسیار نفتخیز است چهار هزار نیروی بریتانیایی در فرودگاه بین المللی شهر مستقر هستند

این جنبش بر این باور است که عمدا پیش از انتخابات محلی که قرار است در ادامه سال جاری برگزار شود تضعیف می شود.

سپاه مهدی درحال مراعات یک آتش بس بوده است - آتش بسی که با عملیات ارتش در بصره محک می خورد.

و بعد گردان های بدر هم هست - که به حزب سیاسی مجلس اعلای اسلامی عراق مرتبط است که به نوری مالکی نخست وزیر عراق نزدیک است و از نظر سیاسی نفوذ زیادی دارد.

تصور می شود آنها وزارت کشور - که نیروهای امنیتی و اطلاعاتی را کنترل می کند - را در اختیار داشته باشند.

گفته می شود که تاسیسات نفتی اطراف بصره، تحت نفوذ گروه کوچکتری به نام "فضیلت" قرار می گیرد. فرماندار بصره یکی از اعضای این گروه است.

و جناح های کوچکتر و گروه های انشعابی مساله را حتی پیچیده تر می کنند.

هدف مالکی

اهداف آقای مالکی در انجام این عملیات را به راحتی نمی توان درک کرد. در ظاهر، تلاشی برای کاهش نفوذ شبه نظامیان در بصره است.

اما معلوم نیست که شبه نظامیان چرا و چگونه باید با میل خود سلاح هایشان را تسلیم کنند، آنگونه که آقای مالکی می خواهد.

همچنین به نظر می رسد که این عملیات تلاشی مستقیم برای تضعیف جنبش صدری ها باشد که رهبرانشان از جمله معاندان اصلی آقای مالکی هستند.

این نبردی بر سر منابع اقتصادی است.

و بالاتر از هر چیز این آزمونی عظیم و پرمخاطره برای اعتبار نیروهای مسلح عراق است.