احمد زيد آبادی تحليلگر مسايل خاورميانه

	از نظر دولت اسرائیل، حزب‌الله عامل سوریه در لبنان تلقی می‌شود

این خبر که از سوی خبرگزاری رویتر و به نقل از مقام‌های ناشناس اروپایی و اسرائیلی انتشار یافته، در آستانه چهلمین روز قتل عماد مغنیه فرمانده ارشد حزب‌الله لبنان منتشر شده است.

عماد مغنیه روز ۲۳ بهمن ماه گذشته در دمشق در یک عملیات مرموز به قتل رسید. حزب‌الله لبنان با انتساب قتل آقای مغنیه به دستگاه امنیتی برون مرزی اسرائیل (موساد) وعده داده است که انتقام این قتل را خواهد گرفت، اما دولت اهود اولمرت نخست وزیر اسرائیل هر گونه دخالت در این مساله را رد کرده است.

به رغم تهدید حسن نصرالله، دبیر کل حزب‌الله لبنان به آغاز جنگی علنی و بدون مرز با اسرائیل، از زمان قتل آقای مغنیه تاکنون، حزب‌الله عملیاتی علیه اهداف اسرائیل انجام نداده است.

حزب‌الله حتی دست داشتن در عملیاتی که دو هفته پیش توسط یک جوان فلسطینی علیه یک مرکز آموزش یهودیان تندرو مذهبی در غرب بیت‌المقدس صورت گرفت و هشت کشته بر جا گذاشت، تکذیب کرده است.

	حزب‌الله دست داشتن در حمله یک جوان فلسطینی به یک مرکز آموزش یهودیان تندرو مذهبی در غرب بیت‌المقدس را که هشت کشته بر جا گذاشت، تکذیب کرده است

با این حال، بسیاری از ناظران تحولات خاور میانه، وعده آقای نصرالله را برای انتقامگیری از اسرائیل بسیاری جدی تلقی می‌کنند و برخی از گزارش‌های مطبوعاتی نیر حکایت از آن دارد که حزب‌الله عملیات انتقامجویی از اسرائیل را به پس از چهلمین روز قتل آقای مغنیه یعنی هفته آینده موکول کرده است.

با نزدیک شدن چهلمین روز قتل عماد مغنیه، اسرائیل تدابیر امنیتی در سفارتخانه‌ها و خطوط هوایی این کشور را تشدید کرده و رسانه‌های اسرائیلی نیز از آماده شدن آژانس‌های اطلاعاتی کشورهای غربی برای رویارویی با تحولات احتمالی روزهای آینده خبر داده‌اند.

با توجه به خبر خبرگزاری رویتر، به نظر می‌رسد که اسرائیل با مسئول دانستن سوریه در مورد حمله احتمالی حزب‌الله، در صدد است که دولت بشار اسد را به جلوگیری از هر گونه حمله نیروهای حزب‌الله به اهداف خود وادار سازد.

از نظر دولت اسرائیل، حزب‌الله عامل سوریه در لبنان تلقی می‌شود و دولت بشار اسد می‌تواند بر تصمیم‌های این گروه تاثیر جدی بگذارد.

سوریه که از نقطه نظر قوانین بین المللی هنوز در حال جنگ با اسرائیل به سر می‌برد، معمولا گرایشی به رویارویی مستقیم با اسرائیل ندارد و طبق نظر بسیاری از تحلیل‌گران، ضمن حفظ آرامش در مرز‌ خود با اسرائیل، ترجیح می دهد که منازعه خود با دولت عبری را در خاک لبنان و از طریق گروههای همسوی خود در آن کشور دنبال کند.

	با توجه به روابط نزدیک و مستحکم سوریه با ایران، بسیاری از تحلیل‌گران شانس از سر گیری مذاکرات دولت آقای اسد با اسرائیل را اندک می‌دانند

بر همین اساس، اسرائیل با تهدید به رویارویی مستقیم با سوریه در صورت حمله حزب‌الله به این کشور، در صدد برآمده است تا این استراتژی سوری‌ها را دچار مشکل کند.

به هر حال چنین به نظر می‌رسد که حمله احتمالی حزب‌الله به مواضع اسرائیل در هر نقطه‌ای از جهان می‌تواند به درگیری نظامی مستقیم اسرائیل و سوریه منجر شود.

قاعدتا سوری‌ها در شرایط کنونی، به درگیری مستقیم نظامی با اسرائیل علاقمند نیستند و در موقعیتی که اسرائیلی‌ها این کشور را به تحمل پیامدهای حمله احتمالی حزب‌الله تهدید می‌کنند، به کم کردن تنش‌های موجود با اسرائیل تمایل نشان می‌دهند.

در همین مورد، روزنامه لبنانی الاخبار که به حزب‌الله نزدیک است از تمایل سوریه برای گشودن باب مذاکره علنی با اسرائیل خبر داده است.

به نوشته این روزنامه، سوریه از طریق مقام‌های بلند پایه ترکیه به اسرائیل اطلاع داده است که حاضر به از سرگیری مذاکرات صلح با آن کشور است به شرطی که این مذاکرات علنی باشد.

سوریه شروط دیگر خود را نیز، پایان حمله اسرائیل به سرزمین‌های فلسطینی و موافقت دولت اسرائیل با پس دادن بلندی های اشغالی جولان به این کشور اعلام کرده است.

	سوریه در مقابل قتل آقای مغنیه چنان موضع مبهم و پیچیده‌ای در پیش گرفته است که شاید بر مبنای آن قادر به کنترل حزب‌الله باشد

با توجه به روابط نزدیک و مستحکم سوریه با ایران، بسیاری از تحلیل‌گران شانس از سر گیری مذاکرات دولت آقای اسد با اسرائیل را اندک می‌دانند بخصوص اینکه دولت اهود اولمرت، قطع همکاری‌های دمشق با تهران را یکی از مهمترین شروط خود برای آغاز مذاکره با سوریه می‌داند.

در هر صورت، با توجه به شانس ناچیز شروع مذاکرات صلح بین دو طرف، آیا سوریه برای جلوگیری از انتقامجویی حزب‌الله علیه اسرائیل مداخله خواهد کرد؟

احتمالا سوریه برای پیشگیری از درگیری مستقیم با اسرائیل، دست به کوشش‌هایی خواهد زد، اما وادار کردن حزب‌الله به چشم پوشی از عملی کردن وعده انتقامجویی آن، کار پیچیده‌ای به نظر می‌رسد.

سوریه در مقابل قتل آقای مغنیه چنان موضع مبهم و پیچیده‌ای در پیش گرفته است که شاید بر مبنای آن قادر به کنترل حزب‌الله باشد.

به خلاف ایران و حزب‌الله که با قاطعیت، اسرائیل را عامل قتل عماد مغنیه معرفی کرده‌اند، سوریه تا کنون هیچ طرفی را به ارتکاب این قتل متهم نکرده است.

پس از قتل آقای مغنیه، سوری‌ها با تشکیل یک کمیسیون تحقیق از انتشار یافته‌های آن در آینده‌ای بسیار نزدیک خبر دادند، اما اینک با گذشت بیش از یک ماه از آن حادثه، دولت سوریه همچنان سکوت خود را حفظ کرده و هیچ نوع اطلاع رسانی در این مورد انجام نداده است.

این سکوت، گمانه زنی‌هایی را در زمینه قتل آقای مغنیه سبب شده است. برخی افراد بر این گمانند که سکوت سوریه ممکن است مربوط به دست داشتن دستگاههای امنیتی بعضی از کشورهای عرب در این قتل باشد، نکته‌ای که قاعدتا سوریه تمایل ندارد آن را پیش از برگزاری کنفرانس سران عرب در دمشق افشاء کند.

گمانه دیگر مربوط به دخالت عوامل امنیتی سوریه در قتل است که در این صورت هم دولت بشار اسد نفعی در افشای آن نمی‌بیند.

به هر حال، صرف نظر از دلایل ادامه سکوت سوریه در مورد عوامل قتل عماد مغنیه، بعید است که حزب‌الله پیش از انتشار رسمی نتیجه یافته‌های کمیسیون تحقیق سوریه، به انجام عملیات انتقام جویانه علیه اسرائیل مبادرت کند.

از این رو، دست کم، زمان اقدام حزب‌الله علیه اسرائیل به تصمیم سوریه برای اعلام نتیجه تحقیقات آن کشور در باره قتل آقای مغنیه گره خورده است. از این رو، سوری‌ها قادرند تا زمانی که خود صلاح می‌دانند رویارویی در منطقه را به عقب بیاندازند، اما به نظر می‌رسد همه چیز هم در کنترل آنان نیست.