احمد زیدآبادی تحلیلگر مسایل خاورمیانه

	اهود اولمرت

به نوشته مطبوعات اسرائیل، آقای بوش با معرفی کردن آقای اولمرت به عنوان "رهبری قدرتمند" به طور خاص از احزاب شاس و "اسرائیل، خانه ما" خواسته بود که دولت ائتلافی را ترک نکنند.

آقای لیبرمن اما اجازه نداد که حتی سفر آقای بوش به خاور میانه پایان یابد و سپس توصیه او را برای عدم خروج از دولت ائتلافی آقای اولمرت نادیده بگیرد.

حزب اسرائیل خانه ما که عموما یهودیان روس ‌تبار در اسرائیل را نمایندگی می ‌کند، یک حزب راست افراطی است که اعراب اسرائیلی می گویند دیدگاههای آن نژاد پرستانه است و از همین جهت، کناره‌گیری آن از دولت آقای اولمرت در پی سرعت گرفتن مذاکرات صلح بین اسرائیل و فلسطینی‌ها چندان دور از انتظار نبود.

آقای اولمرت پیش از این گفته بود که پیشرفت در مذاکرات صلح با فلسطینی ‌ها ارزش به خطر افتادن دولت ائتلافی را دارد و به همین علت، هشدار آقای لیبرمن برای عدم مذاکره بر سر موضوعات اصلی مناقشه با فلسطینی‌ها را نادیده گرفت.

حزب اسرائیل خانه ما که عموما یهودیان روس ‌تبار در اسرائیل را نمایندگی می ‌کند، یک حزب راست افراطی است که اعراب اسرائیلی می گویند دیدگاههای آن نژاد پرستانه است

خروج حزب اسرائیل خانه ما از دولت آقای اولمرت، ائتلاف حاکم را از اکثریت پارلمانی نمی ‌اندازد، اما قاعدتا برای آن، هم مشکلاتی پدید می‌آورد و هم مشکلاتی را از میان بر می ‌دارد.

مشکلاتی که با کناره‌گیری حزب ایزرائیل بیتینو از دولت آقای اولمرت از میان بر داشته می ‌شود، عمدتا به روند مذاکرات صلح با فلسطینی‌ها ارتباط پیدا می ‌کند.

در واقع، حضور آقای لیبرمن در دولت اسرائیل به صورت مانعی در راه برچیدن شهرک ‌های غیر مجاز در کرانه غربی و آغاز مذاکرات نهایی صلح با فلسطینی‌ها عمل می ‌کرد و آقای اولمرت به منظور راضی نگه داشتن وی مجبور بود یا از اجرای تعهدات دولت خود در برابر فلسطینی‌ها طفره رود و یا اینکه بر ادامه شهرک سازی بخصوص در بیت‌المقدس شرقی تاکید ورزد.

اینک با خروج حزب اسرائیل خانه ما از دولت، اهود اولمرت با خیال راحت ‌تری می ‌تواند با فلسطینی‌ها مذاکره کند، گو اینکه شورش احتمالی حزب مذهبی شاس در داخل کابینه، ممکن است به صورت سد دیگری در راه دولت آقای اولمرت برای پیشبرد روند صلح با فلسطینی‌ها در آید.

با این همه، مشکلاتی که خروج حزب اسرائیل خانه ما از کابینه برای دولت ائتلافی آقای اولمرت پدید می‌آورد، بسیار جدی است.

	آویگدور لیبرمن

در حقیقت، حزب حاکم کادیما بسیار مایل است که توافق نهایی احتمالی با فلسطینی‌ها فقط از سوی احزاب چپ و میانه صورت نگیرد و دست کم یکی از احزاب راستگرا نیز در آن شریک باشد.

از میان احزاب راستگرای اسرائیل، تنها حزب اسرائیل خانه ماست که با راه حل دو کشوری برای حل منازعه اسرائیل و فلسطینی‌ها موافق است هر چند که این موافقت ریشه در گرایش نژادگرایانه این حزب دارد.

به عبارت دیگر، حزب اسرائیل خانه ما فرمول خاص خود را برای تاسیس کشور فلسطینی دارد، فرمولی که در بین احزاب اسرائیلی منحصر به فرد است و هیچ حزبی با آن موافق نیست.

طبق این فرمول، اسرائیل به جای مبادله صلح در مقابل زمین با فلسطینی‌ها باید اصل مبادله جمعیت در مقابل زمین را دنبال کند بدین صورت که کشور فلسطینی، اعراب اسراییلی را نیز در بر گیرد.

در واقع، آقای لیبرمن به شدت نگران حضور بیش از یک میلیون عرب اسرائیلی در اسرائیل است و علاقمند است که این جمعیت به نحوی تحت کنترل دولت فلسطینی باشد.

برای این منظور، آقای لیبرمن خواستار اخراج اعراب اسرائیلی از اسرائیل نیست، بلکه خواستار الحاق بخشی از مناطق عرب نشین اسرائیل به کشور مستقل فلسطینی در ازای الحاق بخشی از مناطق کرانه غربی رود اردن به اسرائیل است.

لیبرمن مشکل اصلی پیش روی اسرائیل را نه فلسطینی ‌ها، بلکه اعراب اسرائیلی می ‌داند به طوری که وی احمد طیبی و محمد برکه نمایندگان اعراب اسرائیلی در کنست (مجلس اسرائیل) را خطرناکتر از خالد مشعل رهبر در تبعید حماس و حسن نصرالله رهبر حزب‌الله لبنان دانسته است

به تصور وی، چنین فرمولی، سبب جدایی کامل اعراب از یهودی‌ها می ‌شود و اسرائیل را به عنوان یک کشور یهودی تثبیت می ‌کند.

از همین روست که آقای لیبرمن مشکل اصلی پیش روی اسرائیل را نه فلسطینی ‌ها، بلکه اعراب اسرائیلی می ‌داند به طوری که وی احمد طیبی و محمد برکه نمایندگان اعراب اسرائیلی در کنست (مجلس اسرائیل) را خطرناکتر از خالد مشعل رهبر در تبعید حماس و حسن نصرالله رهبر حزب‌الله لبنان دانسته است.

بدین ترتیب، آویگدور لیبرمن ضمن آنکه موافق تشکیل کشور مستقل فلسطینی است، اما تمایلی به تشکیل این کشور در کرانه غربی رود اردن ندارد و بر این باور است که تشکیل کشور فلسطینی در چارچوب مرزهای سال ۱۹۶۷ با فرمول دو کشوری مطابقت ندارد، زیرا به زعم وی یک کشور فلسطینی بدون وجود یک یهودی در آن، در کنار یک کشور یهودی با بیش از یک میلیون و دویست هزار عرب به معنای یک کشور و نصفی برای فلسطینی‌ها و نصف یک کشور برای یهودی‌هاست.

خروج حزب اسرائیل خانه ما از کابینه اولمرت، صف گروه های راستگرای اسرائیلی از جمله لیکود و اتحاد ملی را علیه دولت میانه – چپ حاکم بر اسرائیل متحد می ‌کند و آن را به چالش می ‌گیرد

نمایندگان اعراب اسرائیل در کنست نسبت به مواضع آویگدور لیبرمن واکنش تندی نشان داده ‌اند و ضمن متهم کردن او به نژاد پرستی خواستار غیر قانونی شدن حزب ایزرائیل بیتینو از سوی دیوان عالی اسرائیل شده‌اند.

در هر صورت، خروج حزب اسرائیل خانه ما از کابینه آقای اولمرت، صف گروه های راستگرای اسرائیلی از جمله لیکود و اتحاد ملی را علیه دولت میانه – چپ حاکم بر اسرائیل متحد می‌ کند و آن را به چالش می ‌گیرد.

برای مقاومت در برابر چالش راستگرایان، آقای اولمرت مجبور است اتحاد خود با احزاب مذهبی را تحکیم کند، اما اگر احزاب مذهبی هم از دولت رویگردان شوند، آنگاه طیف چپ و میانه اسرائیل برای پیشبرد مذاکرات صلح با فلسطینی‌ها با مشکلات جدی تری روبرو خواهند شد، مشکلاتی که ممکن است آنان را به برگزاری انتخابات زودرس پارلمانی وادار سازد.

انتخابات پارلمانی در جامعه اسرائیل به قول جورج بوش به گونه ای است که کسی نمی ‌تواند حرکت بعدی را پیش بینی کند.