احمد زیدآبادی کارشناس مسايل خاورميانه

	درخواست اعتصاب عمومی از سوی ساف با تعطیلی برخی از مدارس و مغازه‌ها در نوار غزه همراه شد

ساف که شماری از گروه های مارکسیست و ملی گرای فلسطینی از جمله فتح را در بر می ‌گیرد، از دیدگاه جامعه بین ‌المللی "تنها نماینده قانونی فلسطینی‌ ها" محسوب می‌شود.

از این رو، درخواست ساف از فلسطینی‌ها برای اعتصاب عمومی، دولت خود خوانده حماس به رهبری اسماعیل هنیه را در نوار غزه تحت فشار فزاینده ‌ای قرار می‌دهد.

دو هفته پیشتر، هواداران فتح در محل‌های برگزاری نماز جمعه در نوار غزه به اعتراض علیه حماس دست زده اند. این اعتراض‌ها با واکنش نیروهای امنیتی وابسته به حماس روبرو شد و چندین مصدوم و زخمی بر جا گذاشت.

هفته گذشته، حماس برای جلوگیری از تجمع هواداران فتح، برگزاری نماز جمعه را در محیط‌ های آزاد ممنوع کرد، اما هواداران فتح این ممنوعیت را نادیده گرفتند؛ اقدامی که با دخالت نیروهای امنیتی حماس به خشونت کشیده شد و بیست نفر را راهی بیمارستان کرد.

از زمانی که حماس کنترل نوار غزه را به عهده گرفته است، برخی از محافل بین المللی و داخلی فلسطین، آن را به ایجاد محدودیت برای گروه های مخالف و بخصوص خبرنگاران متهم کرده ‌اند.

ادبیات به کار گرفته شده در اظهارات اخیر رهبران فتح نشان می ‌دهد که این جنبش دیگر به حماس به عنوان گروه رقیبی که می ‌توان با آن در شرایطی به سازش رسید، نمی ‌نگرد بلکه آن را دشمن تلقی می‌ کند

تا کنون شماری از خبرنگاران به طور کوتاه مدت بازداشت شده اند که این امر اعتراض دسته جمعی آنها را در پی داشته است. برخی از روزنامه نگاران فلسطینی نیز گفته اند در اعتراض به مسدود شدن فضای اطلاع رسانی در نوار غزه جلای وطن خواهند کرد.

در چنین فضایی، هواداران فتح محل‌های برگزاری نماز جمعه را مکان مناسبی برای تجمع اعتراض‌ آمیز خود علیه حماس یافته‌ اند.

حماس به عنوان یک گروه اسلام‌گرا نفوذ خود را در بین فلسطینی‌ها از طریق مساجد و برگزاری نماز جمعه به دست آورده است، اما اینک فتح به عنوان گروه رقیب آن، از همان نهادها و ابزارها برای اعمال فشار علیه حماس استفاده می ‌کند.

قاعدتا اعلام ممنوعیت برگزاری نماز جمعه از سوی یک گروه اسلامگرا در افکار عمومی مسلمانان امر پسندیده ‌ای نیست، اما حماس با اعلام این ممنوعیت نشان داد که در آن نوع از اندیشه سیاسی اسلام معاصر که خواهان اجرای قوانین شرع از سوی حکومت است، مصلحت قدرت جایگاهی فراتر از احکام شرع دارد.

در هر صورت، درخواست اعتصاب عمومی از سوی ساف که روز یکشنبه با تعطیلی برخی از مدارس و بسته ماندن برخی از مغازه‌ها در نوار غزه همراه شد، می‌تواند موقعیت حماس را در نوار غزه به خطر اندازد.

	هواداران فتح از نماز جمعه برای اعتراض علیه حماس استفاده کردند که این کار برخورد نیروهای حماس را در پی داشت

حماس در مقابل تحولات فوق اعلام کرده است که دولت خودگردان فلسطینی تحت رهبری محمود عباس با همراهی آمریکا و اسراییل قصد دارد تا دولت آقای هنیه را در نوار غزه ساقط کند و این منطقه را به کنترل دوباره خود در آورد.

از زمانی که حماس کنترل کامل نوار غزه را به دست گرفته، نه در حوزه داخلی توانسته است از مشکلات اقتصادی فلسطینی‌ها بکاهد و نه در حوزه خارجی قادر بوده است خود را به عنوان یک دولت صاحب صلاحیت به سایر دولت‌ها بقبولاند.

از این رو، در طول حکومت چند ماهه حماس در نوار غزه، مردم این منطقه به دلیل تحریم‌های بین ‌المللی در فقر بیشتری فرو رفته ‌اند و حماس نیز انزوای شدیدتری را روز به روز تجربه کرده است.

واکنش خشن حماس به اعتراض‌های عمومی در نوار غزه، وضع را برای این گروه بهتر نمی ‌کند، و می تواند سبب از دست رفتن اعتبار آن به عنوان یک گروه دارای پایگاه گسترده مردمی بشود.

مجموعه این شرایط، رهبران فتح را برای تسخیر مجدد نوار غزه از طریق اعتراض‌ های مسالمت‌آمیز عمومی تشجیع کرده است تا جایی که آنهایی که پیش از این به حماس علاقه نشان می ‌دادند و برای تشکیل دولت وحدت ملی تلاش می‌ کردند، اینک علیه آن موضع می‌ گیرند.

نمونه ‌ای از این موضعگیری را می ‌توان در بیانیه اخیرا مروان برغوثی، از رهبران فتح که در زندان اسرائیل به سر می ‌برد، مشاهده کرد.

واکنش خشن حماس به اعتراض‌های عمومی در نوار غزه، وضع را برای این گروه بهتر نمی ‌کند، و می تواند سبب از دست رفتن اعتبار آن به عنوان یک گروه دارای پایگاه گسترده مردمی بشود

آقای برغوثی که از داخل زندان اسراییل در دستیابی حماس و فتح به تفاهمنامه مکه، نقش مهمی ایفاء کرد، در بیانیه اخیر خود حماس را به انجام "کودتای خونین" در نوار غزه متهم کرده و نسبت به تکرار همان سناریو در کرانه باختری رود اردن هشدار داده است.

در حقیقت، موضعگیری رهبرانی مانند مروان برغوثی که از سوی دادگاه اسراییل به پنج بار حبس ابد محکوم شده است، رهبر ملایم طبعی مانند محمود عباس را برای اتخاذ موضعی آشتی ناپذیر در برابر حماس تشویق کرده است.

آقای عباس این روزها از بیان اینکه "رهبران حماس با دست خود گور خود را می ‌کنند" ابایی ندارد.

حتی رائد مالکی وزیر اطلاع رسانی دولت تحت رهبری آقای عباس از اعتراض هواداران فتح در نوار غزه به عنوان "انتفاضه سوم" یاد کرده است، انتفاضه ‌ای که به زعم وی این بار علیه "اشغال حماس" به کار افتاده است.

ادبیات به کار گرفته شده در اظهارات فوق نشان می ‌دهد که رهبران فتح از این پس به حماس به عنوان گروه رقیبی که می ‌توان با آن در شرایطی به سازش رسید، نمی ‌نگرند بلکه آن را دشمن تلقی می‌کنند.

با این حساب، به نظر می ‌رسد که ماه رمضان که ماه برگزاری مراسم متعدد مذهبی است، به دوره‌ای از بالا گرفتن تشنج بین فتح و حماس بخصوص در باریکه غزه منجر شود.