احمد زیدآبادی کارشناس مسايل خاورميانه

	با به قدرت رسیدن آقای سارکوزی تحرکات دیپلماتیک فرانسه در خاور میانه شدت گرفته است

در خواست آقای سارکوزی برای تعیین جدول زمانی جهت خروج نظامیان خارجی در عراق، با نگاه حزب دمکرات آمریکا که اکثریت کنگره آمریکا را در اختیار دارد، همسوست، اما با دیدگاه دولت جورج بوش همخوانی ندارد.

فرانسه در سال ۲۰۰۳ میلادی با حمله آمریکا و متحدانش به عراق مخالفت کرد و همین مساله برای مدتی روابط پاریس – واشنگتن را سرد و تیره کرد.

در واقع در طول دوران ریاست جمهوری ژاک شیراک رئیس جمهور سابق فرانسه، روابط پاریس و واشنگتن باثبات و یکنواخت نبود و هر از چندی دچار تشنج می ‌شد. آقای سارکوزی اما از روش سلف خود نسبت به آمریکا دور شده و به طور علنی خواستار دوستی هر چه نزدیکتر فرانسه و آمریکاست.

به نظر می‌ رسد اصرار آقای سارکوزی بر نزدیکی هر چه بیشتر کشورش به آمریکا، از قصد وی برای ایفای نقش قدرتمندتر فرانسه در صحنه جهانی نشات می ‌گیرد، نقشی که به زعم آقای سارکوزی در حد توان فرانسه ایفاء نمی ‌شود.

نکته فوق بدین معناست که آقای سارکوزی نمی ‌خواهد در سیاست بین ‌الملل به حمایت بی ‌قید و شرط از سیاست آمریکا برخیزد، بلکه قصد دارد از طریق اتحاد با ایالات متحده، موقعیت فرانسه را در سطح بین ‌المللی ارتقاء بخشد.

به همان میزان که فرانسه ممکن است مورد اعتماد گروه های سنی عراق باشد، در بین گروه های شیعه فاقد نفوذ است و از این جهت، تصور دولت آقای سارکوزی برای میانجیگری در عراق ممکن است بلند پروازانه باشد

در حقیقت، از زمانی که آقای سارکوزی در فرانسه به قدرت رسیده تحرکات دیپلماتیک فرانسه در خاور میانه شدت گرفته و این کشورش بخصوص برای سهیم شدن در حل بحران‌هایی نظیر بن بست سیاسی در‌ لبنان، منازعه اعراب و اسراییل، برنامه هسته ‌ای ایران، نحوه برخورد با سوریه و اخیرا نیز بحران عراق، به تلاش گسترده ‌ای دست زده است.

از نگاه دولت آقای سارکوزی، آمریکا به تنهایی قادر به حل بحران‌های منطقه خاور میانه نیست و به کمک اروپا نیاز دارد.

آقای سارکوزی به خلاف آقای شیراک نمی‌ خواهد از قدرت کشورش و اتحادیه اروپا در جهت خنثی سازی تلاش‌های آمریکا در خاورمیانه استفاده کند بلکه می‌خواهد با الگوبرداری از تونی بلر نخست وزیر سابق بریتانیا، در مسیر آمریکا اما به منظور بسط نفوذ فرانسه در منطقه حرکت کند.

آمریکا با توجه به مشکلاتی که در خاور میانه دارد، قاعدتا از فعال شدن فرانسه در این منطقه استقبال می ‌کند، هر چند که ممکن است در محافل داخلی ایالات متحده، نسبت به علایق دولت آقای سارکوزی در خاورمیانه تردید‌هایی نیز وجود داشته باشد.

	آمریکا و فرانسه سیاست مشترکی را در لبنان دنبال می کنند و حامی سرسخت دولت سینیوره به شمار می روند

به نظر می‌ رسد که آمریکا از نقشی که فرانسه مایل است در حل بحران لبنان ایفاء کند، خرسند باشد، چرا که دو کشور از سیاست واحدی در برابر لبنان پیروی می ‌کنند. اما مشخص نیست این موضوع در مورد عراق تا چه حد صدق می کند.

برنار کوشنر وزیر خارجه فرانسه هفته گذشته سفری غیر منتظره به عراق داشت و با رهبران سیاسی گروه های مختلف در این کشور به گفتگو نشست.

حاصل دیدار آقای کوشنر از عراق این بود که وی در گفتگو به مجله آمریکایی نیوزویک فاش کرد که از کاندولیزا رایس همتای آمریکایی خود خواسته است که نوری مالکی، نخست وزیر عراق، باید از سمتش برکنار شود.

دولت آقای مالکی از اظهارات آقای کوشنر برآشفت و خواستار عذرخواهی او شد. آقای کوشنر نیز از عذرخواهی طفره نرفت، اما تاکید کرد که درخواست او برای کناره‌ گیری نوری مالکی از قدرت، چیزی است که از زبان رهبران گروه های عراقی شنیده است.

به باور رئیس جمهور و وزیر خارجه فرانسه، بحران عراق راه حل نظامی ندارد و رهبران گروه های مختلف آن کشور باید از طریق دستیابی به آشتی ملی بحران این کشور را حل کنند.

درخواست، سبب ناراحتی گروهای شیعه، کرد و حتی برخی گروه های سنی عراق می ‌شود و مهمتر از آن، دولت جورج بوش را در مقابل رقبایش از حزب دموکرات، تضعیف می ‌کند

فرانسه به علت نفوذی که در سال‌های حکومت صدام حسین بر عراق داشته است، تصور می‌ کند که با استفاده از بقایای آن نفوذ در بین گروه های سنی عراق و مخالفتش با حمله نظامی آمریکا به آن کشور می ‌تواند نقش میانجی را در بین گروه های عراقی ایفاء کند.

این در حالی است که به همان میزان که فرانسه ممکن است مورد اعتماد گروه های سنی عراق باشد، در بین گروه های شیعه فاقد نفوذ است و از این جهت، تصور دولت آقای سارکوزی برای میانجیگری در عراق ممکن است بلند پروازانه باشد.

در هر حال، اظهارات آقای سارکوزی در مورد لزوم تعیین جدول زمانی مشخص برای خروج نظامیان خارجی از عراق، ظاهرا برای زمینه سازی در جهت نقش سیاسی فرانسه در آن کشور بیان شده است، اما این درخواست، سبب ناراحتی گروه های شیعه، کرد و حتی برخی گروه های سنی عراق می ‌شود و مهمتر از آن، دولت جورج بوش را در مقابل رقبایش از حزب دموکرات، تضعیف می ‌کند.

از این رو، احتمال دارد که دولت آقای بوش، به طور صریح اما محترمانه درخواست آقای سارکوزی را برای تعیین جدول زمانی خروج از عراق رد کند و در مقابل آقای سارکوزی برای حفظ روابط نزدیک خود با آقای بوش، یا به نحوی اظهارات خود را پس بگیرد و یا اینکه در سایر زمینه‌ها از جمله برنامه هسته ‌ای ایران، همبستگی بیشتری با آمریکا نشان دهد.

به هر حال، مساله فوق نشان می ‌دهد که حتی هنگامی که رهبران فرانسه بخواهند از طریق اتحاد با آمریکا، منافع جهانی کشورشان را دنبال کنند، راهی کاملا هموار پیش رو نخواهند داشت.