|
سیاست فرانسه در خاورمیانه تغییر میکند؟ | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
پیروزی نیکولا سارکوزی در انتخابات ریاست جمهوری فرانسه، احتمال تغییر در سیاست خارجی این کشور به خصوص در خاورمیانه را به بحثی رسانهای تبدیل کرده است. هر چند که به نظر میرسد رئیس جمهور منتخب فرانسه، فعالیتهای خود را بر اصلاحات اجتماعی و افتصادی داخلی متمرکز خواهد کرد، اما به عنوان رئیس کشوری که معمولا علاقمند است در نظم جهانی دخالت داشته باشد، ناگزیر به در پیش گرفتن سیاستی فعال در حوزه خازجی نیز خواهد بود. محدوده قدرت آقای سارکوزی در دو حوزه داخلی و خارجی قاعدتا به ترکیب پارلمان فرانسه که انتخابات آن قرار است به زودی برگزار شود، بستگی خواهد داشت، اما اگر وی موفق به کسب اکثریت پارلمانی شود، در آن صورت، احتمال تغییر در سیاستهای سنتی فرانسه در حوزه خارجی دور از انتظار نخواهد بود. آقای سارکوزی پیش از این، تونی بلر نخست وزیر بریتانیا را الگوی مناسبی از یک رهبر سیاسی توصیف کرده است، الگویی که وی در صدد است در فرانسه نیز آن را در پیش بگیرد. آقای بلر به عنوان سیاستمداری واقع گرا که نظرات خود را با شفافیت اعلام و پیگیری میکند، معروف است، حتی اگر این سیاستها، مورد علاقه روشنفکران نباشد. در مقابل شفافیت واقع گرایانه رهبر بریتانیا که چندان هم محبوبیت ندارد، رهبران فرانسه اغلب به داوری جامعه روشنفکری نسبت به عملکرد خود حساس بوده و از همین رو، گاهی اوقات بخصوص در سیاست خارجی، در انتخاب بین امور واقعی و انتزاعی سردرگم هستند. سیاست های ناشی از چنین نگرشی، معمولا ابهام آمیز است و در صحنه عمل حاصلی جز عدم قاطعیت ندارد. به نظر میرسد که آقای سارکوزی در صدد آن است تا مناسبات فرانسه با جهان خارج را نه بر مبنای ایده های روشنفکری که در فرانسه به صورت سنتی قدرتمند است، بلکه بر مبنای واقعیات ساده اما شفاف جامعه بین المللی پایه بگذارد. نخستین کشوری که ظاهرا آقای سارکوزی در نظر دارد روابط کشورش را با آن بهبود بخشد، ایالات متحده آمریکاست، ابر قدرتی که در اغلب سالهای پس از جنگ جهانی دوم، روابطی چندان گرمی با فرانسه نداشته است. از همین رو، نیکولا سارکوزی در نطق پیروزی خود به صراحت تاکید کرد که آمریکا میتواند بر روی دوستی فرانسه حساب کند. تغییر در مناسبات آمریکا و فرانسه، به طور طبیعی بر نگرش دولت جدید فرانسه نسبت به خاورمیانه نیز تاثیر میگذارد.
هر چند که در یکی دو سال اخیر، آمریکا و فرانسه سیاست مشترکی در برابر سوریه و لبنان و همینطور تا اندازه زیادی نسبت به برنامه هستهای ایران، داشتهاند اما تفاوت دیدگاه های دوکشور در باره بحران عراق و روند صلح بین اسراییل و فلسطینیها، در بیاعتمادی نسبی دو کشور به یکدیگر بیتاثیر نبوده است. هر چند که نمیتوان نسبت به رفع سریع تمام اختلافهای فرانسه و آمریکا در مورد بحران خاورمیانه و عراق مطمئن بود، اما آقای سارکوزی به احتمال زیاد، برخی از اصطکاک های بین دو کشور را در این باره رفع خواهد کرد. در اسراییل، اهود اولمرت، نخست وزیر اسرائیل و شیمون پرز، معاون وی از پیروزی آقای سارکوزی در انتخابات ریاست جمهوری فرانسه به گرمی استقبال کردهاند و او را "دوست اسراییل" نامیده اند. بنیامین نتانیاهو، رهبر اپوزیسیون راستگرای اسراییل نیز موضعی مشابه دولت در برابر پیروزی آقای سارکوزی گرفته و رئیس جمهور فرانسه را نه فقط دوست اسرائیل که دوست شخصی خود هم دانسته است. آنچه به خصوص باعث جلب توجه شیمون پرز به آقای سارکوزی شده ، اظهارات رئیس جمهور منتخب فرانسه در باره خاورمیانه در نطق پیروزی اوست. نیکولا سارکوزی در نطق خود، تمام طرف های درگیر در خاورمیانه را به غلبه بر نفرت خود فراخواند و تاکید کرد که کشورهای خاورمیانه لازم است از حرکتی که کشورهای اروپایی پنجاه سال پیش برای آفرینش اتحادیه اروپا از خاکستر جنگ دوم جهانی آغاز کردند، الگوبرداری کنند و "اتحادیه مدیترانهای" را پایه بگذارند. تشکیل اتحادیهای از کشورهای خاومیانه و حوزه جنوبی مدیترانه، همواره مورد علاقه رهبران چپ گرای اسراییل بویژه شیمون پرز بوده است، اتحادیه ای که تشکیل آن، هدف اصلی طرح خاورمیانه بزرگ آمریکا نیز هست. نزدیکی آقای سارکوزی به اسرائیل و حمایت وی از تشکیل اتحادیه کشورهای خاورمیانه، البته به معنای رها کردن فلسطینی ها از طرف فرانسه نیست، زیرا فرانسه در هر حال به ایجاد توازن بین منافع اعراب و اسرائیل نیاز دارد. با این حال، مواضع آقای سارکوزی نسبت به بحران خاورمیانه به گونهای نخواهد بود که اسرائیلیها، آن را به جانبداری کامل از اعراب متهم کنند، اتهامی که بعضا به ژاک شیراک وارد میشد.
افزون بر این، به نظر نمی رسد که سیاست آقای سارکوزی در برابر بحران لبنان و دولت سوریه تغییری نسبت به دوران ریاست جمهوری آقای شیراک پیدا کند. در مورد بحران عراق هم اگر چه آقای سارکوزی به هم پیمان نزدیک آمریکا تبدیل نخواهد شد، اما به احتمال زیاد، زخمهای به جا مانده در روابط دوکشور بر سر این موضوع را التیام خواهد داد. برنامه هستهای ایران هم ممکن است زمینه ای برای نزدیکی بیشتر فرانسه به آمریکا شود. هر چند که در طول چند سال اخیر، دولت آقای شیراک با آمریکاییها برای تحت فشار گذاشتن ایران همراهی کرد، اما به نظر میرسد که آمریکاییها همواره از تغییر ناگهانی موضع فرانسه در این باره نگران بودند و اعتماد کاملی به آقای شیراک نداشتند. به نظر میرسد آقای سارکوزی، موضعی محکم تر از آقای شیراک در برابر ایران اتخاذ کند و در این باره هر چه بیشتر به بریتانیا و آمریکا نزدیک شود. به هر حال، به قدرت رسیدن نیکولا سارکوزی در فرانسه برای دولت آمریکا امید بخش است. آمریکاییها به چهرهای مانند تونی بلر در فرانسه نیاز داشتند، آن هم زمانی که تونی بلر خود در حال ترک صحنه قدرت در بریتانیا است. |
مطالب مرتبط آغاز دوره جدید در فرانسه پس از پیروزی سارکوزی07 مه, 2007 | جهان سارکوزی: مردم فرانسه خواستار تغییرات هستند07 مه, 2007 | جهان نیکولا سارکوزی رئیس جمهور فرانسه شد06 مه, 2007 | جهان مشارکت بالای فرانسوی ها در انتخابات 06 مه, 2007 | جهان | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||