ارتش ترکیه نسبت به زیر سوال بردن ارزش های سکولار این کشور هشدار داده بود

"اولی رن"، مسئول امور گسترش اتحادیه اروپا گفت ارتش ترکیه باید موضوع دموکراسی را به دولتی واگذار کند که به شیوه دموکراتیک انتخاب شده.

پیشتر و در پی برگزاری دور اول یک رای گیری جنجالی در پارلمان ترکیه برای انتخاب رئیس جمهور، ارتش ترکیه نسبت به زیر سوال بردن ارزش های سکولار این کشور هشدار داد.

ارتش ترکیه گفت که فرآیند انتخاباتی را "با نگرانی" دنبال می کند.

در بیانیه ارتش آمده است: "نباید فراموش شود که نیروهای مسلح ترکیه یک طرف این بحث ها و مدافع سرسخت سکولاریسم هستند."

"نیروهای مسلح ترکیه با این بحث ها مخالفند... و موضع و نگرش خود را در زمان لازم به نمایش خواهند گذاشت. هیچ کس نباید در این موضوع شک کند."

عبدالله گل، وزیر خارجه ترکیه و کانديدای دولت برای پست ریاست جمهوری، در رای گیری روز جمعه از کسب آرای پارلمانی کافی برای احراز این پست بازماند.

آقای گل، نامزد حزب حاکم عدالت و توسعه، 357 رای به دست آورد که 10 رای کمتر از دو سوم لازم بود.

حزب مخالف جمهوری خلق (سی اچ پی) گفته است انتخابات را در دادگاه به چالش می گیرد زیرا هنگام رای گیری شمار نمایندگان حاضر به حد نصاب لازم نمی رسید.

احزاب مخالف غیرمذهبی، خواهان ممانعت از پیروزی نامزد حزب عدالت و توسعه در انتخابات ریاست جمهوری هستند. به گفته آنها، این حزب در اسلام سیاسی ریشه دارد.

"سی اچ پی" این رای گیری را بایکوت کرده است زیرا می گوید در مورد انتخاب آقای گل به عنوان کاندیدای عدالت و توسعه با آن مشورت نشده بود.

اختلاف

"سی اچ پی" می گوید انتخابات را در دادگاه به چالش خواهد گرفت زیرا تنها 361 نماینده هنگام رای گیری در پارلمان حاضر بودند درحالی که این کمتر از حد نصاب لازم یعنی 367 نماینده (دو سوم کل) است.

حزب عدالت و توسعه که بیش از 350 کرسی پارلمانی دارد گفته است حضور تنها یک سوم نمایندگان برای مشروع بودن رای گیری کافی بود.

قرار است دور دوم رای گیری روز چهارشنبه انجام شود و دادگاه قانون اساسی گفته است پیش از رای گیری در مورد این شکایت رای خواهد داد.

اگر دادگاه شکایت "سی اچ پی" را بپذیرد، رجب طیب اردوغان، نخست وزیر ترکیه، مجبور به اعلام انتخاب عمومی خواهد شد.

اما اگر دادگاه به نفع دولت رای دهد، انتظار می رود آقای گل در دور سوم رای گیری در روز 9 ماه مه زمانی که تنها به 276 رای نیاز خواهد داشت برنده شود.

ارسونمز یاربی از حزب عدالت و توسعه که تنها رقیب آقای گل در انتخابات بود روز جمعه از رقابت کناره گرفت.

سنت جدایی حکومت از مذهب

حکومت مدرن ترکیه براساس اصول سفت و سخت جدایی حکومت از مذهب یا به اصطلاح سکولار بنا گذاشته شده و روسای جمهور این کشور به طور سنتی غیرمذهبی بوده اند.

اگر آقای گل انتخاب شود اولین رئیس جمهوری خواهد بود که ریشه های اسلامگرایانه دارد و همچنین اولین رئیس جمهوری است که همسرش روسری به سر می کند.

طرفداران جدایی حکومت از مذهب نگرانند هر رئیس جمهوری از حزب عدالت و توسعه نظم غیرمذهبی ترکیه را تضعیف کند.

آقای گل روز سه شنبه از سوی آقای اردوغان نامزد ریاست جمهوری شد.

این تصمیم پس از تجمع هزاران نفر در خیابان ها که خواستار عدم شرکت آقای اردوغان در انتخابات بودند گرفته شد.

آقای گل پس از نامزد شدن قول داد در صورت پیروزی به اصول غیرمذهبی این جمهوری پایبند بماند.

وظایف رئیس جمهور در ترکیه عمدتا جنبه تشریفاتی دارد و او کم نفوذتر از نخست وزیر به حساب می آید.

اما پم اوتول خبرنگار بی بی سی می گوید که پست ریاست جمهوری که اولین بار توسط بنیانگذار ترکیه مدرن، مصطفی کمال آتاتورک در دهه 1920 اشغال شد، دارای ارزش نمادین عظیمی برای مردم ترکیه است.

رئیس جمهور اقتدارات قانونی محدودی از جمله حق وتوی مصوبات پارلمان را دارد. احمد نجت سزر، رئیس جمهور فعلی، که شدیدا سکولار است در چند مورد در واکنش به لوایح حزب عدالت و توسعه از این حق استفاده کرده است.