ناهيد کشاورز روزنامه نگار در کلن آلمان

در اروپا ۱۳ ميليون مسلمان زندگی می کنند

دفتر نظارت بر نژادپرستی و خارجی ستيزی در اروپا به تازگی با انتشار گزارشی اعلام کرده است که، مسلمانان در اروپا به اشکال مختلف مورد بی عدالتی قرار می گيرند و شرايطی وجود دارد که آنها را برای دستيابی به کار و شرايط آموزشی برابر با ديگران محدود می کند.

در اروپا ۱۳ ميليون مسلمان زندگی می کنند؛ يعنی سه و نيم درصد جمعيت اروپا مسلمان است. در اين گزارش (که در 19 دسامبر 2006 منتشر شد) همچنين آمده است که در آلمان تصويری منفی از اسلام وجود دارد.

انطباق دروس مدرسه با آداب مذهبی

پيروان دين اسلام در آلمان و مدارس آن به دلايل مختلف در اين کشور موضوع بحث هستند. خشونت و کيفيت پائين آموزش در مدارس آلمان، برخورد ناعادلانه با دانش آموزان مسلمان وعدم شرکت دانش آموزان مسلمان در فعاليت های ورزشی و بعضی کلاسهای درس بهانه هائی هستند که موضوع اسلام را دوباره در رسانه های جمعی و يا در ميان سياستمداران طرح می کند.

من نمی توانم باور کنم که ميل شنا کردن در دختران مسلمان وجود نداشته باشد، آنها يا از والدينشان می ترسند و يا اينکه اين خواست را در خودشان سرکوب می کنند معلم دبستان

در مدارس آلمان ۷۰۰ هزار دانش آموز مسلمان سرگرم تحصيل هستند. با اينکه اين دانش آموزان از کشورهای مختلفی هستند اما بزرگترين گروه را مهاجرانی که از ترکيه آمده اند، تشکيل می دهند.

در مدارسی که تعداد دانش آموزان مسلمان مقيد به رعايت تعاليم دينی زياد است، برنامه های دسته جمعی، از جمله سفرهای گروهی دانش آموزان توسط مدرسه، با مشکل روبرو می شود و گاه به عدم برگزاری آنها می انجامد.

در آلمان يادگيری شنا در مقطع ابتدائی اجباری است اما آن دسته از خانواده های مسلمان که به قيود مذهبی به شدت پايبند هستند از حضور دخترانشان در کلاس شنای مدرسه جلوگيری می کنند و برای موجه جلوه دادن غيبت آنها از گواهی پزشک استفاده می کنند.

شرکت نکردن دانش آموزان در کلاس های آموزش روابط جنسی هم از دشواری های ديگر مدارس با دانش آموزان مسلمان است.

من نگران هستم که در اين سفرها جوانها الکل بنوشند. البته از بچه های خودم اطمينان دارم اما اگر ديگران بنوشند نمی توان رفتارشان را پيش بينی کرد. مادری مهاجر

لازم به يادآوری است که اين شرايط، همه دانش آموزان مسلمان را در بر نمی گيرد و بيشتر در ميان خانواده هايی که از ترکيه مهاجرت کرده اند و اعتقادات سخت مذهبی دارند، ديده می شود.

"ولفگانگ مارتين" معلم مدرسه ابتدائی است. او می گويد: "عدم شرکت دانش آموزان مسلمان در برنامه های ورزشی جدائی ميان بچه ها بوجود می آورد به خصوص در مدارس ابتدائی که هنوز بچه ها برای درک تفاوتهای مذهبی کم سن هستند. در ارتباط با نوع خوراک و اينکه بچه های مسلمان مثلا گوشت خوک نمی خورند به نوعی در ميان بچه ها جا افتاده است چون در کودکستانها هم اين موضوع وجود دارد. من نمی توانم باور کنم که ميل شنا کردن در دختران مسلمان وجود نداشته باشد، آنها يا از والدينشان می ترسند و يا اينکه اين خواست را در خودشان سرکوب می کنند."

موضوع ديگر شرکت نکردن دانش آموزان مسلمان در سفرهای جمعی مدارس است. اين سفرها که بيشتر اوقات جنبه آموزشی هم دارند به نزديکی فرهنگی جوانها به يکديگر کمک می کند.

"زينب"، مادری مهاجر از ترکيه است که سه فرزند نوجوان دارد. او تاکنون برای فرستادن دو دختر خود به سفر همراه با مدرسه مقاومت کرده است: "من نگران هستم که در اين سفرها جوانها الکل بنوشند. البته از بچه های خودم اطمينان دارم اما اگر ديگران بنوشند نمی توان رفتارشان را پيش بينی کرد. به علاوه نمی دانم وضعيت خواب آنها چطور است. تازه من هم که موافقت کنم پدرشان نمی گذارد."

اين نوعی راحت طلبی دولت آلمان است که همه چيز را گردن اسلام بياندازد. علت سفر نرفتن خيلی از بچه ها مسئله مالی است پدری مهاجر

تعدادی از مدارس آلمان برای حل اين مشکل راه حل هائی پيدا کرده اند. مثلا والدين می توانند در اين سفرها فرزندان خود را همراهی کنند و يا در جلساتی که قبل از سفر برگزار می شود به طور کامل در مورد جزئيات سفر به آنها توضيح داده می شود؛ طبيعی است در مورد خانواده هائی که سخت گيرتر هستند اين شيوه ها موثر واقع نمی شود.

"گورکان قلتق "، پدر دو نوجوان است و نظر ديگری دارد: "اين نوعی راحت طلبی دولت المان است که همه چيز را گردن اسلام بياندازد. علت سفر نرفتن خيلی از بچه ها مسئله مالی است . پولی که خانواده ها برای اين سفرها بايد بپردازند کم نيست. مشکلات درسی بچه ها هم ربطی به اسلام ندارد به سطح آموزش خانواده ها بر می گردد. در خانواده هائی که والدين نمی توانند به فرزندانشان در انجام تکاليف مدرسه کمک کنند ممکن است بچه ها در مدرسه به مشکل بر خورد کنند."

تدريس اسلام در مدارس

از راه های ديگری که در آلمان برای غلبه بر مشکلات مدارس و دانش آموزان مسلمان اجرا شده است تدريس و آموزش اسلام در مدارس است. اين طرح هنوز همه گير نشده است اما بطور مثال در ۱۹ مدرسه ابتدائی در ايالت "نيدرزاکسن" درس قرآن داده می شود. کانون های اسلامی آلمان در سال ۱۹۸۰ خواهان تدريس اسلام در مدارس آلمان شدند.

در اين مورد نظرات موافق و مخالف وجود دارد.

"باربارا اشنايدر" معلم دبيرستان، می گويد: " تدريس اسلام به زبان آلمانی باعث می شود که دانش آموزان مسلمان بدانند که تنها نيستند و در عين حال به بقيه دانش آموزان شانس شناخت اسلام را می دهد. اين موضوع می تواند به تطابق مسلمانان با جامعه آلمانی هم - که از برنامه های دولت است - کمک کند."

"اشتفان"، ۱۸ سال دارد و از اين موضوع عصبانی است و معتقد است که يا بايد همه مذاهب مثل "بودائيسم" هم در مدارس درس داده شود و يا هيچکدام. او معتقد است که نبايد حق ويژه ای برای اسلام قائل شد.

با شدت يافتن بحث ها در مورد اسلام در جامعه آلمان و مدارس، دولت اين کشور تلاش هائی را برای شناخت مشکلات بوجود آمده آغاز کرده است.

به طور مثال دولت آلمان در سپتامبر سال 2006 کنفرانس اسلامی برگزار کرد و "ولفگانگ شوبله"، وزير کشور آلمان، گفت "اسلام بايد در آلمان به شکل بومی درآيد چون بخشی از جامعه آلمانی است."

اما، اينکه اين تلاش ها تا چه ميزان بتواند مشکلات دانش آموزان مسلمان و مدرسه ها را حل کند و همين طور مسلمانان مقيد به تعاليم مذهبی را به پذيرفتن شرايط آموزشی مدارس در آلمان متقاعد کند موضوعی است که پاسخ دادن به آن برای هيچکدام از طرفين آسان نيست.