احمد زیدآبادی کارشناس امور خاورميانه

	اولمرت از گروه های فلسطينی دعوت کرده است که در برابر پيشنهادهای آشتی جويانه، به عمليات قهرآميز عليه اسرائيل خاتمه دهند

اهود اولمرت به عنوان رهبر حزب کاديما، در جريان انتخابات پارلمانی اسراييل وعده داده بود که در صورت پيروزی حزبش، بخش هايی از سرزمين های کرانه باختری را بر اساس طرحی يکجانبه تخليه خواهد کرد.

طرح خروج يکجانبه از بخشی از سرزمين های فلسطينی که در واقع ميراث آريل شارون نخست وزير سابق اسراييل بود، پس از اجرا در نوار غزه، نظر اکثريت اسراييلی ها را به خود جلب کرد.

اين طرح اما پس از جنگ ۳۴ روزه اسراييل و حزب الله در جنوب لبنان و شليک موشک از مناطق تخليه شده نوار غزه به شهرک های اسراييلی، اعتبار خود را به طور کامل در بين اسراييلی ها از دست داد و دولت اهود اولمرت نيز آن را از دستور کار خود خارج کرد.

از آن پس، منتقدان چپ گرا در جامعه اسراييل، دولت آقای اولمرت را متهم کردند که با کنار گذاشتن طرح خروج يکجانبه از بخشی از کرانه باختری، فاقد يک برنامه روشن برای برقراری صلح با فلسطينی هاست.

اينک اهود اولمرت در سخنانی که در مراسم بزرگداشت ديويد بن گوريون نخستين نخست وزير اسراييل ايراد کرده، نشان داده است که او از اصل مصالحه ارضی با فلسطينی ها دست بر نداشته، اما چنين مصالحه ای را به آمادگی طرف فلسطينی برای دستيابی به صلح مربوط کرده است.

با توجه به طرح خروج يکجانبه که به نظر می رسد آريل شارون آن را برای تعيين مرزهای نهايی اسراييل بدون توجه به نظر فلسطينی ها دنبال می کرد، کنار گذاشتن آن طرح از سوی آقای اولمرت از منظر اعراب گامی به پيش تلقی می شود.

بنابراين، پيشنهاد صلح جديد اهود اولمرت به فلسطينی ها ممکن است فضای ياس آلودی را که بر کل منطقه خاورميانه سايه انداخته است، تا اندازه ای تغيير دهد بويژه اينکه اين پيشنهاد در زمانی ارائه شده است که گروههای فلسطينی از جمله حزب حاکم حماس نيز علاقه خود را به ازسرگيری مذاکرات صلح از طريق پيشنهاد آتش بس در نوار غزه نشان داده اند.

شايد بتوان گفت که اسراييل و فلسطينی ها با اعلام مواضع جديد خود سعی می کنند در راه تازه ای گام بگذارند، راهی که به نظر می رسد حاميان خارجی آنها، آنان را برای گام گذاشتن در آن، تحت فشار گذاشته اند.

فشارهای خارجی بر دو طرف

به نظر می رسد که جامعه جهانی به تدريج در حال دستيابی به اجماع در باره نقش محوری صلح بين اسراييل و فلسطينی ها به عنوان مقدمه ای برای حل ساير بحران های خاورميانه از جمله لبنان، سوريه، عراق و ايران است.

اين نکته را چندی پيش تونی بلر نخست وزير بريتانيا مورد تاکيد قرار داد و اکنون نيز سخنان آقای بلر را ملک عبدالله پادشاه اردن به گونه ای ديگر تکرار کرده است.

طرح سه کشور فرانسه، اسپانيا و ايتاليا برای حضور ناظران بين المللی در نوار غزه، در واقع آغاز فشار کشورهای غربی بر دولت اسراييل بود.

رسانه ای فلسطينی گزارش داده که دولت تونی بلر نيز از حضور ناظران بين المللی برای نظارت بر آتش بس بين اسراييل و فلسطينی ها در نوار غزه حمايت کرده است.

بعيد نيست که آمريکا نيز دولت اسراييل را به طور پنهان زير فشار گذاشته باشد تا برای کمک به حل بحران های خاورميانه از خود انعطاف نشان دهد، انعطافی که بدون آن، مشکلات آمريکا در لبنان، عراق و حتی ايران بغرنج تر خواهد شد.

حماس نيز طی ماه های اخير تحت فشار شديد دولت های ميانه رو عربی برای فاصله گرفتن از محور ايران، سوريه و حزب الله و نشان دادن نرمش در برابر اسراييل بوده است.

بنا به گزارش های مطبوعاتی، مقام های عربستان سعودی در جريان ديدار محمود زهار وزير خارجه دولت تحت کنترل حماس در فلسطين، از ديدار با وی خودداری کرده اند. اين مساله از آن رو مهم است که سعودی ها همواره يکی از حاميان اصلی حماس تلقی شده اند.

دقت در سخنان اخير خالد مشعل رهبر در تبعيد حماس نشان می دهد که سازمان تحت رهبری وی، تصميم گرفته است که برای فراهم شدن شرايط ازسرگيری گفتگو بين اسراييل و فلسطينی ها، برای مدتی به برقراری آرامش در سرزمين های فلسطينی، کمک کند.

ديدگاه اولمرت  نخست وزير اسراييل نشان داده است که از اصل مصالحه ارضی با فلسطينی ها دست بر نداشته، اما چنين مصالحه ای را به آمادگی طرف فلسطينی برای دستيابی به صلح مربوط کرده است.

هر چند آقای مشعل اظهارات مصالحه جويانه خود را در پوشش اعلام ضرب الاجل شش ماه به اسراييل برای دستيابی به توافق با فلسطينی ها پيچيده بود، اما توضيحات بعدی او نشان داد که از نظر وی تا هنگامی که افق مذاکرات صلح بين اسراييل و فلسطينی ها روشن باشد، حماس به حفظ آرامش پايبند خواهد بود.

روی هم رفته به نظر می رسد که اسراييل و حماس در تصميم خود برای آغاز دوباره روند صلح جدی هستند، اما اينکه اين جديت تا چه اندازه بتواند موانع پيش روی دستيابی به توافق را از ميان بردارد، محل ترديد است، زيرا خاورميانه منطقه ای نيست که بتوان درباره آن با قطعيت پيش بينی کرد.