احمد زيدآبادی کارشناس امورخاورمیانه

	رئيس دولت خودگردان به نيروهای امنيتی فلسطين دستور داده تا در مرز شمالی نوار غزه، مستقر شوند

در واقع پيشنهاد آتش بس از سوی گروه های فلسطينی به اسراييل و پذيرش آن از طرف دولت اهود اولمرت نخست وزير دولت عبری، نشان دهنده آن است که پس از چند ماه کشمکش خونين و پرهزينه، دو طرف پی برده اند که ادامه وضعيت فعلی، عبث و بی نتيجه است و کمکی به اهداف هيچکدام از آنها نمی کند.

از يک سو چنين به نظر می رسد که گروه های فلسطينی از جمله حماس به اين نتيجه رسيده اند که ادامه شليک موشک های کم قدرت قسام به شهرک های اسرائيلی اطراف غزه، هر چند که دردسرهايی برای دولت آقای اولمرت در پی دارد اما سبب به هم خوردن توازن قدرت به نفع فلسطينی ها نمی شود، بخصوص اينکه حملات انتقام جويانه ارتش اسرائيل به شهرها و اردوگاه های فلسطينی در نوار غزه، تلفات جانی و مالی سنگينی به جا می گذارد و زندگی مردم عادی را مختل می کند.

از ديگر سو، دولت اسرائيل نيز ظاهرا پی برده است که توقف شليک موشک های قسام از نوار غزه به شهرک های يهودی نشين اطراف آن، از راه حمله هوايی و زمينی ممکن نيست و چنين حملاتی نيز به دليل تلفاتی که در بين غير نظاميان فلسطينی بر جا می گذارد، خشم جامعه جهانی را عليه اسرائيل برمی انگيزد و باعث محکوميت آن از سوی نهادهای بين المللی می شود.

از اين رو، پيشنهاد آتش بس فلسطينی ها و پذيرش آن از سوی دولت اهود اولمرت از منظر منافع دو طرف قابل درک است و قاعدتا به همين علت است که سخنگوی حماس، نقض آتش بس از سوی برخی گروه های فلسطينی را محکوم کرده و اهود اولمرت نيز به نوبه خود خواستار خويشتن داری ارتش اسرائيل در برابر نقض آتش بس به منظور ايجاد فرصتی برای تداوم آن شده است.

اسماعيل هنيه نخست وزير دولت خودگردان فلسطین نيز تاکيد کرده است که همه گروههای فلسطينی برای رعايت آتش بس با همديگر توافق کرده اند و بنابراين از نظر او، هيچکدام از گروههای فلسطينی نمی توانند از زير بار تعهد پايبندی به آتش بس، شانه خالی کنند

تداوم آتش بس بين دو طرف اما پيش از هر چيز به تمکين گروههای مختلف فلسطينی در برابر تصميم های دولت خودگردان دارد.

محمود عباس رئيس دولت خودگردان اکنون به نيروهای امنيتی فلسطين دستور داده است تا با استقرار در مرز شمالی نوار غزه، مانع نقض آتش بس از سوی گروههای فلسطينی شوند.

اسماعيل هنيه نخست وزير دولت خودگردان فلسطین نيز تاکيد کرده است که همه گروههای فلسطينی برای رعايت آتش بس با همديگر توافق کرده اند و بنابراين از نظر او، هيچکدام از گروههای فلسطينی نمی توانند از زير بار تعهد پايبندی به آتش بس، شانه خالی کنند.

با اين همه در نوار غزه گروههای مسلح فلسطينی چنان تکثير شده اند که به راحتی نمی توان رفتار منضبطی را به آنها تحميل کرد.

برای نمونه با آنکه جهاد اسلامی فلسطين يکی از گروه های پيشنهاد دهنده آتش بس به اسراييل بوده است، اکنون برخی از سخنگويان اين گروه مدعی اند که نقشی در اين زمينه نداشته اند و خود را ملزم به رعايت آتش بس نمی دانند.

جهاد اسلامی مسئوليت شليک سه موشک به شهرک های اسراييلی پس از اجرای رسمی آتش بس را به عهده گرفته است.

اين در حالی است که به نظر می رسد فتح و حماس نيز کنترل کاملی بر شبه نظاميان تحت رهبری خود ندارند. گردان های " ابو ريش" يکی از شاخه های نظامی فتح و نيز شاخه نظامی حماس هم از جمله گروههايی اند که مسئوليت نقض آتش بس با اسراييل را به عهده گرفته اند، در حالی که رهبران آنها خود پيشنهاد دهنده آتش بس بوده اند.

با اين حساب، آيا هرج و مرج در بين گروه های شبه نظامی فلسطينی به درجه ای رسيده است که به هيچ طريقی نمی توان آنها را مهار و منضبط و به رعايت آتش بس وادار کرد و يا اينکه قدرت اين دسته از شبه نظاميان محدود است ؟

به نظر می رسد به رغم هرج و مرجی که بر شبه نظاميان فلسطينی حاکم است، گروههای قدرتمند فلسطينی بويژه حماس و فتح هنوز قادرند تا در صورت لزوم، نظم و قانون را بر نوار غزه حکمفرما کنند.

قاعدتا حماس و فتح به هر اندازه هم که قدرتمند باشند، نمی توانند شليک موشک از نوار غزه به خاک اسرائيل را به سرعت به صفر برسانند

البته اين مساله تا حدود زيادی به خويشتن داری اسرائيل در برابر حملات موشکی پراکنده به شهرک های خود دارد.

قاعدتا حماس و فتح به هر اندازه هم که قدرتمند باشند، نمی توانند شليک موشک از نوار غزه به خاک اسرائيل را به سرعت به صفر برسانند. بنابراين، احتمال اينکه موشک پراکنی به شهرک سيدروت يا ديگر شهرک های اسرائيلی به طور پراکنده ادامه يابد، دور از انتظار نيست.

چنانچه دولت اسرائيل اين ميزان از نقض آتش بس را تحمل کند و دست به عمليات تلافی جويانه فوری نزند، اميد به استقرار آتش بس پايدار در نوار غزه غير واقع بينانه نخواهد بود، اما اگر اسرائيل در اين زمينه بی صبری پيشه کند و بخواهد پاسخ شليک هر موشکی را با هجوم به نوار غزه بدهد، در آن صورت پايداری آتش بس در نوار غزه سرابی بيش نخواهد بود.