مودی، مردی که برای نخست‌وزیری هند عجله داشت

در یکی از اجتماعات انتخاباتی در ایالت گوجرات نارندرا مودی به سرعت از پله های سکوی خطابه بالا می رود، به رهبران محلی حزب که در گرمایی شدید منتظر مانده بودند نگاه کوتاهی می اندازد و بدون وقفه سخنرانی خود را شروع می کند.

نارندرا مودی، که به زودی رسما مقام نخست وزیری هند خواهد رسید، واقعا عجله دارد.

رهبر حزب بهاراتیا جاناتا که اپوزیسیون اصلی حزب حاکم است، به فاصله کوتاهی پس از شروع سخنرانی‌اش حمله به رقیب اصلی خود یعنی حزب کنگره را آغاز می کند. سخنرانی او ترکیبی است از شعارهای تند و وعده های خوشی که جمعیت را به هیجان می آورد.

نارندرا مودی در بخشی از سخنرانی خود می گوید: "حزب کنگره می گوید که موج نارندرا مودی ممکن است به یک سونامی ویرانگر بدل شود. بله دوستان، یک سونامی در کار خواهد بود و آن سونامی نارندرا مودی است که حزب کنگره را ویران خواهد کرد."

او همزمان با تشویق حاضرین چند لحظه ای سکوت می کند، یک دست به کمر و دست دیگرش به پایه میکروفون به سخنرانی ادامه داده و می گوید: "شما نماینده پارلمان می خواهید و یا نخست وزیر؟ اگر نماینده پارلمان می خواهید به حزب کنگره رای بدهید ولی اگر یک نخست وزیر می خواهید به حزب بهاراتیا جاناتا رای بدهید. و اگر فرزند خدمتکار شما در دهلی مستقر شود دیگر لازم نیست در مورد هیچ چیز نگران باشید."

حمایت و تائید

چندین هزار نفر که در موداسا شهر کوچکی در ایالت گوجرات برای شنیدن سخنرانی آقای مودی جمع شده اند با فریادهای بلند حرف های او را تایید می کنند. گروهی در میان جمعیت با صدای بلند تر فریاد می کشند:" بله، ما تو را به دهلی خواهیم فرستاد."

نارندرا مودی دولت حزب کنگره هند را به خاطر بی کفایتی و ناتوانی در کنترل تورم به مسخره می گیرد. او به کشاورزان قیمت های بهتری برای محصولاتشان وعده می دهد و می گوید اگر به او رای دهند جاده ها و سیستم آبیاری مزارع منطقه را بهتر خواهد کرد. و بعد آقای مودی به همان سرعتی که به این اجتماع وارد شده بود می رود و ناپدید می شود.

گوجرات تنها ایالت هند است که حزب بهاراتیا جاناتا از سال ۱۹۹۸ تاکنون همواره قدرت را در دست داشته و در تمام شش انتخابات گذشته نیمی از کرسی های پارلمانی از این منطقه را به دست آورده است. آقای مودی طی ۱۲ سال گذشته وزیر اعظم و رییس دولت ایالتی گوجرات بوده است.

در میان طرفداران او واقعا این باور وجود دارد که آقای مودی آنچه که مانموهان سینگ نخست وزیر فعلی از حزب کنگره نتوانست انجام دهد، یعنی مبارزه با فساد مالی و اداری و یک دولت کارآمد را اجرا خواهد کرد.

چیراگ پاتل یک سرباز ۲۸ ساله یکی از همین افراد است. او می گوید که به خاطر کمک به کارزار انتخاباتی آقای مودی دو ماه مرخصی گرفته است. این یک نمونه از وفاداری عمیقی است که آقای مودی در میان طرفداران خود ایجاد می کند.

چیراگ پاتل می گوید:"من وقتی که آقای مودی نخست وزیر شد به سرکار برمی گردم. او تمام هند را مثل گوجرات آباد خواهد کرد. او در دوران حکومتش در گوجرات برای همه خانه ها برق ۲۴ ساعته تامین کرده، مزرعه ها ۸ ساعت در روز برق دارند و همه جاده های ایالت بازسازی شده اند و از شورش های سال ۲۰۰۲ تا به امروز وضعیت آرام و صلح آمیز بوده است."

هنوز هم شورش و برخوردهای خشونت آمیز آن سالها در کارنامه سیاسی آقای مودی یک لکه سیاه است. در آن حوادث بیش از هزار نفر که اکثر آنها مسلمان بودند به قتل رسیدند. منتقدان آقای مودی می گویند که به عنوان رییس دولت ایالتی اقدامات لازم برای جلوگیری از کشتار را انجام نداد و از آن زمان با سماجت تمام حاضر نشده از مسلمانان عذرخواهی کند. مسلمانان حدود ۱۰ درصد از جمعیت ایالت گوجرات را تشکیل می دهند ولی حزب آقای مودی حتی یک نماینده مسلمان هم ندارد.

تناقض و سردرگمی

اما این موضوع مانع افزایش محبوبیت آقای مودی نشده و به خصوص نسل جوان در ایالت گوجرات و سایر نواحی هند از او حمایت می کنند.

طرفدارانش می گویند که دلیل حمایتشان از آقای مودی لحن صریح و بی تعارف و همینطور قدرت کلام اوست. در عین حال خاطر نشان می کنند که آقای مودی تنها زندگی می کند و خانواده ای ندارد که مثل سایر سیاستمداران هند بخواهند از قبل قدرت او به ثروت برسند.

فرید ذکریا روزنامه نگار و نویسنده آمریکایی او را به عنوان فردی "کاریزماتیک، به شدت مصمم و سرسخت" توصیف کرده است.

نارندرا مودی به اعتبار مدیریت کارآمد در ایالت گوجرات که از نظر اقتصادی یکی از پررونق ترین و پیشرفته ترین نواحی هند است خود را شایسته مقام نخست وزیری می داند.

در دوران ریاست آقای مودی بر دولت ایالتی گوجرات پیشرفت های زیادی در زمینه کشاورزی و زیرساختی صورت گرفته و نرخ رشد این ناحیه به اعداد دو رقمی رسیده است. ولی بر سر این نکته که آیا فواید این پیشرفت های اقتصادی به اقشار فقیر نیز رسیده اختلاف نظر وجود دارد.

بسیاری می گویند که برای ایالتی با رشد چشمگیر و سهولت فعالیت های اقتصادی مثل گوجرات، واقعا جای تعجب دارد که هنوز هم از نظر آموزش و پرورش ، بهداشت ، سواد آموزی زنان و تقسیم ثروت بین تمام مردم گوجرات به نسبت سایر مناطق هند در حد متوسطی قرار دارد.

برخی از اقتصاددانهای هندی می گویند که عملکرد دولت گوجرات را می توان در "رشد اقتصادی بالا و سطح نازل توسعه اجتماعی" خلاصه کرد.

برخی معتقدند که اقبال نیز در رشد سریع آقای مودی در عرصه سیاست هند نقش مهمی ایفا کرده است. کشوبهای پاتل که قبل از آقای مودی، در فاصله سالهای ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۱ ریاست دولت ایالتی گوجرات را برعهده داشت، در دوران حکومت خود مجبور شد با دو موج گسترده و ویرانگر گردباد، دو مورد خشکسالی و پیامدهای ویرانگر یک زمین لرزه دست و پنجه نرم کند.

دوران حکومت نارندرا مودی در ایالت گوجرات به غیر از مورد شورشهای دینی سال ۲۰۰۲ و دخالت نیروهای امنیتی در چندین مورد قتل های غیرقانونی، به طور کلی با دوران رونق اقتصادی هند همراه بوده است.

در این سالها میزان بارش باران بسیار زیاد بوده، خط لوله انتقال آب از رودخانه نارمادا و اقدام زیرکانه دولت محلی برای تشویق کشاورزان به کشت محصولات پردرآمدی مثل پنبه باعث شده اند که رشد اقتصادی در گوجرات شتاب بگیرد. بودجه ای که از سوی دولت مرکزی پرداخت شده به نوسازی زیرساخت های ایالت کمک زیادی کرده است که به گفته منتقدان اکنون آقای مودی همه این ها را به عنوان محصول تلاش و مدیریت خود جا می زند.

در این دوره به جمعیت شهر نشین این ایالت افزوده شده و اکنون به ۴۳ درصد رسیده است. دهها هزار کارگر مهاجر به سوی این ایالت سرازیر شدند. یک کارشناس هندی که ترجیح می دهد نام او ذکر نشود می گوید:"برای بسیاری از این کارگران که از مناطق فقیر هند آمده اند گوجرات مثل بهشت است. آنها وقتی به زادگاه خود بازمی گردند از وضعیت خوب جاده ها و امکان اشتغال در این ایالت برای دیگران داستان می گویند."

علاوه بر این طرفداران آقای مودی با دقت از او یک شخصیت خود ساخته و دولتمردی بی تعارف و قاطع ساخته اند که به عنوان فرزند یک چای فروش از صفر شروع کرده و مسیر پیشرفت خود را طی کرده است. کارشناسان می گویند که از سالها پیش و از زمانی که آقای مودی پروراندن آرزوی خود برای کسب مقام اصلی کشور را شروع کرد این شخصیت ساخته و پرداخته شده است.

به عنوان مثال در سال ۲۰۰۸ پوسترهای تبلیغاتی مربوط به افتتاح شبعه های فروش گاز طبیعی در ایالت گوجرات با عکس های آقای مودی چاپ شدند که زیر آن نوشته شده بود:"آرزوی من یک هند سرسبز است."

در سال ۲۰۰۹ تعدادی از سرمایه داران بزرگ او را به عنوان "نخست وزیر آینده هند" ستودند. آقای مودی که بدون هیچ تعارف و ملاحظه ای جزو طرفداران سرسخت ناسیونالیسم هندو است "سلطان قلبهای هندو" و یا " مردی با سینه فراخ" لقب گرفته است.

طی سالهای گذشته چهره او همه جا دیده می شد، از بیلبوردهای تبلیغاتی گرفته تا پاکت مواد غذایی، جعبه ناهار دانش آموزان و حتی بسته کاندوم هایی که دولت در سالهای شیوع گسترده بیماری ایدز توزیع می کرد.

شیفتگی

از سپتامبر سال گذشته، پس از آنکه حزب بهاراتیا جاناتا اعلام کرد که نارندرا مودی نامزد این حزب برای مقام نخست وزیری خواهد بود، تمام مدت او در صدر خبرها بوده و فضای رسانه ها بیشتر شبیه به یک رفراندوم آری و یا نه برای تایید رهبری او بوده است.

حامیانش ماسک های کاغذی، کلاه، عینک های کاغذی و شال گردنهایی به تن می کنند که روی همه آنها تصویر او چاپ شده است. فیلم های متعددی در مور آقای مودی و فعالیت های سیاسی او ساخته شده و تاکنون بیش از ۱۲۰ کتاب در مورد او منتشر شده که برخی از آنها عناوینی دارند نظیر "معمار یک حکومت مدرن" و یا " مرد دوران امروزی".

در یک فیلم انیمیشن که تولید آن از سوی باشگاه هواداران او در ایالت گوجرات سفارش داده شده، آقای مودی به شکل یک شخصیت سوپرمن مانند طراحی شده که سعی می کند با فقر مبارزه کند و یا به جنگ تروریست ها می رود.

یک کتاب کمیک که مدعی است براساس اتفاقات واقعی زندگی آقای مودی طراحی شده، داستان حیرت انگیزی را نقل می کند که در آن نارندرا مودی در سنین کودکی به دستور مادرش مجبور می شود بچه تمساحی را که از رودخانه پیدا کرده و به خانه آورده بود به سرجایش یعنی رودخانه بازگرداند.

حتی یک نوع لباس جدید که ظاهرا از او الهام گرفته اخیرا به بازار آمده و فروش زیادی داشته است. آنها تونیک های رنگارنگی هستند که به رسم بالاپوش های مردانه و سنتی هندی "کورتای مودی" نامیده شده اند.

تانشیام شاه یک روانشناس می گوید:"هنر اصلی آقای مودی عرضه و فروش آرزو و وعده هایی است که مردم را شیفته می کند و چنین چیزی در سیاست امروزی هند واقعا بی سابقه و بی نظیر است."

حزب بهاراتیا جاناتا می گوید آقای مودی در جریان کارزار انتخاباتی خود حدود ۳۰۰ هزار کیلومتر سفر کرده، در حدود ۴۴۰ اجتماع عمومی سخنرانی کرده و از طریق سخنرانی ها و مکالمات ویدئویی و هولوگرام با رای دهندگان در چایخانه ها گفتگو کرده است. او با استفاده از این ابزارها به طور همزمان در چند اجتماع شرکت و سخنرانی کرده است.

ماهش لانگا یک روزنامه نگار ارشد در شهر احمد آباد می گوید:" او هم حکومت است، هم حزب است و هم دولت." افرادی که برای دولت ایالتی گوجرات کار کرده اند می گویند که آقای مودی برای پیشبرد سیاست های خود به جای تکیه بر هیئت وزیران ترجیح می دهد به مشاوران و تکنوکراتهای دستچین شده توسط خودش تکیه کند.

او متخصصان جوان را به عنوان کارمندان موقت به دستگاههای اجرایی دعوت می کند. او به طور مرتب با بوروکرات ها و مشاوران خود جلسات مشاوره برگزار می کند و به گفته یکی از شرکت کنندگان در این جلسات" او همیشه با دقت به نظرات دیگران توجه کرده، یادداشت برمی دارد و هیچگاه حالت خستگی و خواب به او دست نمی دهد."

یکی از همین کارمندان ارشد که به خاطر موضع آقای مودی در قبال شورشهای مذهبی از او انتقاد می کند گفت:"او تمرکز بسیار زیادی دارد، سخت کار می کند و این حالت را تداعی می کند که مردی با یک رسالت ویژه است."

در تاریخ معاصر هند هیچ سیاستمداری مثل نارندرا مودی هند را به این شکل دچار دو دستگی نکرده است. طرفداران او آقای مودی را مسیحایی می دانند که قادر خواهد بود هند را به دوران شکوفایی و قدرت و وجهه ای که در خور این کشور است بازگرداند.

از سوی دیگر مخالفان او که بسیاری از متفکران، نویسندگان، دانشگاهیان و اندیشمندان برجسته کشور نیز جزو آنها هستند، معتقدند که او بنیان های یک هند تعددگرا را به خطر می اندازد.

آرون جایتلی یکی از رهبران حزب بهاراتیا جاناتا می گوید:"با وجود هر چه که دیگران بگویند در یک نکته نباید شک کرد و آن این است که نارندرا مودی توانسته با مردم کشور به شکل مستقیم ارتباط برقرار کند."