بومیان استرالیا با یک سفارت چادری و آرزوهای بزرگ

روز ۲۷ ژانویه سال۱۹۷۲چهار مرد سیاهپوست بومی با یک چتر آفتابگیر ساحلی وارد محوطه چمن مجلس استرالیا در شهر کانبرا، پایتخت، شدند تا مقری به نام "سفارت بومیان استرالیا" را افتتاح کنند. سفارتی که هرگز از جنبه سیاسی به رسمیت شناخته نشد اما چنان پا گرفت که مجلس استرالیا ناگزیر به مکان تازه‌ای نقل مکان کرد.

شمار روزها و مکان‌هایی با دو مفهوم متضاد کم نیستند اما بومیان استرالیا روز ملی این کشور مهاجرپذیر را به نام "روز تهاجم" می‌شناسند. زخمی که پس از گذشت دهه‌ها همچنان تازه است.

از سال ۱۸۰۸ روز ۲۶ ژانویه به نام "روز ملی استرالیا" نامگذاری شده است. علت نامگذاری این روز، ورود اولین کشتی مستعمره‌نشینان به سیدنی بیست سال پیش از این در همین روز و در سال ۱۷۸۸ میلادی بوده است.

هر ساله نخست‌وزیر استرالیا در روز ۲۶ ژانویه میزبان گروه بزرگی از برگزیدگان این کشور در زمینه‌های مختلف است تا یادبود سال را طی مراسمی رسمی به "شخصیت سال استرالیا" اهدا کند. هر ساله همزمان با این مراسم، بومیان استرالیا نیز در اطراف "سفارت چادری" گرد هم می‌آیند تا به تصاحب سرزمین‌شان توسط سفیدپوستان اروپایی اعتراض کنند.

سخنان امسال تونی آبوت، رهبر حزب مخالف در مجلس استرالیا، منجر به برافروخته شدن آتش احساساتی شد که روز پنجشنبه (۲۶ ژانویه) و ساعاتی پس از برگزاری مراسم رسمی روز ملی استرالیا دامنگیر او و جولیا گیلارد، نخست‌وزیر استرالیا، شد.

پیش از مراسم روز ملی استرالیا تونی آبوت گفته بود "وقت آن رسیده که چادر برداشته شود. بسیاری چیزها در جهان تغییر کرده است و بومیان استرالیایی باید قدردان کسانی باشند که به این سرزمین آمده‌اند".

گروهی از بومیان خشمگین به رستورانی که محل برگزاری مراسم تقدیر از کارکنان خدمات اضطراری استرالیا بود، حمله کردند و شدت درگیری به حدی رسید که نیروهای امنیتی پس از بیست دقیقه کشمکش مجبور به خارج کردن نخست‌وزیر و تونی آبوت از در کناری رستوران شدند. در جریان این خروج سراسیمه نخست‌وزیر به زمین خورد و چنان فرصت کوتاه بود که یکی از کفش‌های او که از پایش درآمده بود در صحنه باقی ماند.

یکی از رهبران معترضان در مصاحبه با تلویزیون سراسری استرالیا گفته است آن‌هایی که در اطراف رستوران تجمع کرده بودند نمی‌دانستند که نخست‌وزیر هم آنجاست. آن‌ها در انتظار خروج تونی آبوت بودند تا از او بپرسند آیا آنچه در رسانه‌ها مطرح شده گفته‌های خود او بوده است یا نه.

مایکل مانسل، یکی از رهبران با نفوذ بومیان استرالیا، به رسانه‌ها گفته است: "هر روز دیگری را که جشن بگیرید ما موافقیم اما همه بومیان استرالیا امیدوارند سال ۲۰۱۲ آخرین سالی باشد که روز ۲۶ ژانویه جشن گرفته می‌شود".

بومیان استرالیا چه می‌خواهند؟

آنچه در چهل سال گذشته منجر به برپا نگهداشته شدن "سفارت چادری" شده تقاضای بومیان استرالیا برای پرداخت غرامت در ازای تصرف زمین‌های‌شان توسط دولت است.

به رغم این که از جنبه اداری منطقه "سرحد شمالی" که سکونتگاه اصلی بومیان استرالیاست به شکل یک ایالت اداره نمی‌شود اما همین نقطه تمایز نیز برای بومیان قابل قبول نیست. اعتراض آن‌ها متوجه کوچ دادن نامحسوس آن‌ها از کناره‌های سواحل حاصلخیز به مناطقی‌ست که از جنبه‌ی طبیعی جزو بیابان‌های استرالیا طبقه‌بندی می‌شوند.

رهبران بومیان استرالیا می‌گویند کوچ دادن آن‌ها که بر اساس یک برنامه استعماری بوده منجر به از دست رفتن بخش بزرگی از زبان و فرهنگ‌شان شده و اکنون فقط تعداد انگشت‌شماری زبان و فرهنگ از میان ۳۰۰ زبان شناخته شده بومیان استرالیا به جا مانده است. علاوه بر این، برنامه‌های فرهنگی سفیدپوستان منجر به بی‌هویتی نسل‌های جدید بومیان شده است.

گرچه، کوین راد، نخست‌وزیر پیشین استرالیا، در سال ۲۰۰۸ از فجایعی که برای دهه‌ها بر بومیان استرالیا روا داشته شد به طور رسمی عذرخواهی کرد اما رهبران بومیان می‌گویند بی‌هویتی نسل جوان بومیان موضوعی‌ است که از برنامه‌های ضدفرهنگی دولت‌های استرالیا ناشی شده و حالا عذرخواهی رسمی چاره کار نیست.

آمارها نشان می‌دهند در منطقه سرحد شمالی میزان اعتیاد جوانان بومی به مواد مخدر سه برابر بیشتر از سایر مناطق در استرالیاست. بیکاری شدید و تجاوز به کودکان نیز از جمله معضلات شایع در میان بومیان است و این در حالی‌ست که پلیس سرحد شمالی به طور مداوم از دستگیری والدینی خبر می‌دهد که از تحصیل کودکان‌شان جلوگیری می‌کنند.

رهبران بومیان استرالیا از دولت خواسته‌اند منطقه سرحد شمالی را به عنوان یک ایالت شناسایی کند و اداره امور آن را در انحصار بومیان قرار دهد. علاوه بر این، اجازه بهره‌برداری از معادن منطقه را فقط به بومیان استرالیا بدهد و علاوه بر پرداخت شش میلیارد دلار غرامت به بومیان هر ساله نیز درصد مشخصی از تولید ناخالص ملی استرالیا را به بومیان بپردازد.

گرچه تاکنون هیچ دولتی در استرالیا به چنین درخواستی پاسخ مثبت نداده اما حمله بومیان معترض به نخست‌وزیر و رقیب انتخاباتی او در روز ملی استرالیا نشان می‌دهد حالا دیگر بسیاری چیزها در جهان تغییر کرده است. حرفی که تونی آبوت به زبان آورد و حمله امروز به او نشان داد بومیان استرالیا نیز به چنین تغییراتی واقفند.