شی جین پینگ چه مسیری را برای ریاست چین طی می‌کند؟

انتظار می‌رود حزب حاکم کمونیست چین برای سومین بار، هدایت کشور را برای یک دوره ۵ ساله دیگر به شی جین‌پينگ واگذار کند. به جرأت می‌توان گفت اوقدرتمندترین رهبر چین از زمان مائو در دهه ۱۹۷۰ است.

این تصمیم - که پس از لغو محدودیت دو دوره‌ای در سال ۲۰۱۸ رخ می‌دهد - تسلط او را بر چین بیشتر خواهد کرد.

ممکن است که آقای شی ۶۹ ساله همچنان تا آخر عمرش زمام قدرت را به دست داشته باشد.

این حرکت تاریخی قرار است در کنگره حزب کمونیست در پکن که روز ۱۶ اکتبر آغاز می‌شود - و يکی از مهم‌ترین جلسات تاریخ این حزب است رخ دهد.

شی جین‌پينگ در حال حاضر سه منصب عالی دارد:

به او رهبر عالی‌مقام نیز می‌گویند.

آقای شی احتمالاً دو عنوان نخست را در کنگره حزب که هر ۵ سال یکبار برگزار می‌شود، حفظ خواهد کرد، ریاست جمهوری را در کنگره ملی خلق چین در بهار سال ۲۰۲۳.

در کنگره چه اتفاقی می‌افتد؟

حدود ۲۳۰۰ نماینده در تالار بزرگ خلق ميدان تيان‌آن‌من حدود یک هفته گرد هم می‌آیند.

حدود ۲۰۰ نفر از آنها برای عضویت در کمیته مرکزی حزب انتخاب می‌شوند به اضافه حدود ۱۷۰ عضو علی البدل.

کمیته مرکزی ۲۵ نفر را به عضویت دفتر سیاسی مرکزی حزب کمونیست چین (پولیتبورو) انتخاب می‌کند.

و دفتر سیاسی مرکزی حزب، اعضای اصلی کمیته دفتر سیاسی را منصوب می‌کند.

اینها نخبگان دست‌چین‌شده هستند.

در حال حاضر این دفتر ۷ عضو دارد از جمله دبیر کل حزب شی جین‌پینگ.

همه مرد هستند.

همه اتفاق‌ها در خود کنگره رخ نمی‌دهد. انتظار می‌رود کمیته مرکزی روز پس از پایان کنگره اصلی جلسه داشته باشد.

چرا این کنگره مهم است؟

آقای شی رهبر دومین اقتصاد بزرگ دنیا و یکی از بزرگ‌ترین نیروهای نظامی جهان خواهد بود.

بعضی از تحلیل‌گران می‌گویند او ممکن است چین را به سوی موضعی خودکامه‌تر در دوره پنج ساله سومش ببرد.

پروفسور استیو تسانگ از مدرسه مطالعات شرقی و آفریقایی لندن (سوآس) می‌گوید: «چین در دوره شی در مسیر تمامیت‌خواهی حرکت می‌کند. چین در دوره مائو نظامی تمامیت‌خواه بود. هنوز به آنجا نرسیده‌ایم ولی حرکت در همان جهات است.»

پروفسور تسانگ می‌گوید که کنگره ممکن است قانون اساسی حزب را تغییر دهد و «تفکرات شی جین‌پینگ» بیشتر در فلسفه راهنمای حزب گنجانده شود.

«تفکرات شی جین‌پینگ» نسخه سوسیالیسم چینی آقای شی است که فلسفه‌ای ملی‌گرایانه و جسورانه است که به شدت به تجارت خصوصی نگاه شک‌آمیز دارد.

تحت رهبری او مقامات چینی در چند بخش از اقتصاد این کشور، شرکت‌های قوی را در هم شکسته‌اند.

پرفسور تسانگ می‌گوید: «اگر چنین اتفاقی بیفتد، او عملاً ديکتاتور خواهد شد.»

تیم رهبری ارشد چین که در کنگره آتی مشخص خواهد شد تعیین‌کننده طيف گسترده‌ای از سیاست‌ها خواهد بود.

هر گونه اشاره‌ای به جهت‌گیری آینده چین، در سراسر جهان به دقت دنبال خواهد شد، به ویژه در مورد چالش‌های کلیدی: اقتصادی، سیاستی، ديپلماتیک و محیط زیستی.

چالش اقتصادی چین

اقتصاد چین در دهه‌های اخير رونق فراوان داشته است.

اما چین پس از قرنطينه‌های کووید، افزايش قیمت‌ها و بحران بزرگ املاک با اختلال اقتصادی جدی مواجه است.

بیم‌های فزاینده رکود جهانی به خاطر جنگ در اوکراین نیز اطمینان به اقتصاد را مخدوش کرده است.

رشد اقتصادی تحت رهبری آقای شی از دو رئیس‌جمهور سابق، جیانگ زمین و هو جینتائو پایین‌تر بوده است.

بعضی از تحلیل‌گران می‌گویند مشروعیت دولت کمونیست به شدت وابسته است به توانایی‌اش در ارایه درآمدهای بالاتر و شغل‌های خوب برای کارگران چینی.

در نتیجه عملکرد بد اقتصادی در پنج سال آینده می‌تواند دشواری‌های سیاسی جدی را برای آقای شی به همراه داشته باشد.

کنگره زمینه تغییر نقش‌های کلیدی اقتصادی از جمله رئیس بانک مرکزی را فراهم خواهد کرد.

کووید صفر

رویکرد کووید صفر چین به همه‌گیری یکی از سیاست‌های کلیدی و مهم شی بوده است.

بیشتر کشورهای دنیا دارند به حال عادی بازمی‌گردند ولی مقامات چین تلاش‌شان را برای مهار کردن شیوع با ممنوعیت‌های سخت‌گیرانه، آزمایش‌های جمعی و قرنطینه‌های طولانی شدت بخشیده‌اند.

گزارش‌ها حاکی از این‌ است که بیش از ۷۰ شهر از جمله شنزن و چنگ‌دو در هفته‌های اخیر تحت مقررات سخت‌گيرانه کامل یا جزیی منع عبور و مرور بوده‌اند و ده‌ها میلیون ساکن این مناطق تحت تأثير آن قرار دارند و شمار عظیمی از کسب‌و‌کارها مختل شده‌اند و گزارش‌هایی از نارضایتی عمومی وجود دارد.

آقای شی عهد کرده است که «با قاطعیت با هر سخن و عملی که سیاست کووید او را تحریف کرده، زیر سؤال ببرد يا انکار کند،‌ مقابله کند».

يک شیوع گسترده بیماری پیش از کنگره یا در طی خود جلسه خطر صدمه زدن به تصویر با کفايت بودن آقای شی را دارد.

بعضی از ناظران می‌گویند که حزب ممکن است از کنگره استفاده کند و پیروزی بر همه‌گیری و پایان سیاست کووید صفر را اعلام کند.

یا این‌که حزب ممکن است استدلال کند که چین - بر خلاف سایر کشورها - برای جان مردم ارزشی بیش از اقتصاد قایل است که در اين صورت سیاست کووید هم‌چنان پابرجا خواهد ماند.

تایوان و غرب

آقای شی همچنین موافق با رویکردی سخت در برابر غرب است به ويژه بر سر تایوان.

سفر سخنگوی مجلس نمایندگان آمریکا به تایوان در ماه اوت باعث انجام مانور نظامی چین از جمله شلیک موشک به اطراف این جزیره شد.

چین تایوان را یک استان جداشده می‌داند که در نهایت تحت تسلط پکن درخواهد آمد. تایوان خود را از سرزمین اصلی مستقل و متمایز می‌داند.

آقای شی گفته است که «اتحاد دوباره» با تایوان تا سال ۲۰۴۹ «باید محقق شود». اين سال صدمین سالگرد جمهوری خلق است و آقای شی توسل به زور برای تحقق این هدف را منتفی ندانسته است.

کارشناسان امنیتی می‌گویند که تصرف تایوان به دست چین قدرت آمریکا را در غرب اقیانوس آرام و فراسوی آن در هم خواهد شکست.

تایوان اهمیت راهبردی عظیمی برای غرب دارد و بخشی از به اصطلاح «سلسله جزیره اول» است که شامل فهرستی از قلمروهاست که دهه‌ها متحد آمریکا بوده‌اند.