بحران اوکراین؛ آیا روسیه ممکن است گاز ترکیه را قطع کند؟

کارشناسان هشدار می‌دهند که ممکن است به دنبال تنش‌های روسیه و اوکراین، ترکیه دچار کمبود انرژی شود. به گفته یک کارشناس، اگر مسکو شریان گاز را در زمستان قطع کند، ترکیه "دوام نخواهد آورد."

روسیه بزرگ‌ترین تامین‌کننده گاز ترکیه است و بعد از آن جمهوری آذربایجان و ایران هستند. کارشناسان هشدار داده‌اند پیامدهای بحران انرژی دامن‌گیر کشاورزی و گردشگری ترکیه خواهد شد

ماجرا از چه قرار است؟

کارشناسان ترکیه‌ هشدار می‌دهند حمله احتمالی روسیه به اوکراین می‌تواند زنجیره تامین سوخت ترکیه و تجارت محصولات کشاورزی را مختل کند. ترکیه همسایه هر دو کشور از طریق دریای سیاه است.

صالح ییلماز، رئیس موسسه تحقیقات روسی، به سوزکو، روزنامه اپوزیسیون ملی‌گرا گفته است: "در صورت جنگ، خط لوله‌های گاز طبیعی ترک‌استریم و بلواستریم، که از منابع درآمدی مهم روسیه هستند، ممکن است مورد حمله قرار بگیرند. و این اتفاق می‌تواند به بحران کمبود گاز طبیعی در ترکیه منجر شود."

ترک‌استریم و بلواستریم دو خط اصلی هستند که گاز طبیعی را بدون عبور از هیچ کشوری به طور مستقیم از طریق دریای سیاه به ترکیه می‌رسانند.

بر اساس گزارش مرکز دولتی ناظر بر بازار انرژی ترکیه، روسیه در سال ۲۰۲۰ بزرگ‌ترین تامین‌کننده گاز طبیعی ترکیه بوده است. بعد از آن به ترتیب جمهوری آذربایجان و ایران منبع دوم و سوم برای تامین انرژی گاز ترکیه بوده‌اند.

مهمت دوغان، مدیر موسسه مشاوره انرژی 'گس‌دی' به سرویس ترکیه‌ای شبکه خبری دویچه‌وله در آلمان گفته است که اگر روسیه جریان گاز طبیعی را در زمستان قطع کند، ترکیه "نمی‌تواند دوام بیاورد."

اما اسیر ازدل، کارشناس انرژی، به وب‌سایت مستقل خبری میدیااسکوپ گفته که جنگ احتمالی نمی‌تواند باعث قطع جریان گاز دو خط لوله ترک‌استریم و بلواستریم شود.

او می‌گوید روسیه در بحران‌های مشابه قبلی شریان گاز ترکیه را قطع نکرد. آقای ازدل ساقط کردن جت روسی توسط ترکیه در سال ۲۰۱۵ را مثال می‌زند و همچنین ترور سفیر روسیه در آنکارا در سال ۲۰۱۶.

به هر حال، به اعتقاد اسیر ازدل، در صورت بالا گرفتن تنش‌های اوکراین و روسیه و وقوع جنگ، قیمت گاز طبیعی احتمالا افزایش خواهد یافت.

گوخان یاردیم، رئیس پیشین شرکت دولتی نفت بوتاش، هم در نظری مشابه به دویچه‌وله گفته که "هروقت در هر گوشه جهان مساله‌ای پیش آمده، قیمت‌ها تحت تاثیر قرار گرفته است."

تاثیر بحران اوکراین بر کشاورزی و جهانگردی ترکیه

ناظران دیگر همچنین درباره اثرات احتمالی افزایش تنش‌ها بر کشاورزی، بازرگانی و گردشگری هشدار داده‌اند.

بوراک پهلوان، رئیس انجمن کارفرمایان ترکیه-اوکراین به روزنامه اقتصادی دنیا می‌گوید: "پیمانکاران ترکیه‌ای سال گذشته پروژه‌های بین‌المللی با ارزش ۲۹ میلیارد و ۳۰۰ میلیون دلار گرفته‌اند که نیمی از آنها از کشورهای اوکراین و روسیه بوده است."

آقای پهلوان توضیح داده است: "روسیه و اوکراین کشورهای مهمی در تامین مواد غذایی ترکیه هستند. سهم این دو کشور از واردات ما ۴۰ درصد است. به همین دلیل وقوع یک جنگ می‌تواند در همه زمینه‌ها بر ترکیه اثر منفی بگذارد، از گردشگری گرفته تا محصولات غذایی."

او اضافه کرد: "همچنین حدود ۳۰ درصد گردشگرانی که به ترکیه می‌روند، از این دو کشور هستند."

آقای ییلماز، رئیس موسسه تحقیقاتی روسی، هم می‌گوید: "یک جنگ احتمالی در دریای سیاه، سفر از روسیه و اوکراین به ترکیه را برای گردشگران مشکل‌تر می‌کند."

او می‌گوید: "اوکراین و روسیه تامین‌کننده بیشتر گندم مورد نیاز ترکیه هستند. بنابراین دشمنی بیشتر این دو می‌تواند بر واردات گندم و در نتیجه افزایش قیمت این محصول اثر بگذارد."

آنکارا پیشنهاد کرده که با دیدار سران دو کشور در فوریه، برای کاهش تنش میان اوکراین و روسیه میانجی‌گری کند.